Hodan Otunun Faydaları ve Mutfakta Kullanımı
Abstract
Hodan (Borago
officinalis), hodangiller (Boraginaceae)
familyasından bir yıllık bitki türüdür. Anavatanının Anadolu ve Suriye olduğu düşünülmektedir.
Güney Amerika, Kuzey Afrika ve Anadolu'da yayılış yapmasına karşın Akdeniz çevresinde
doğallaşmıştır. İngilizce’de ‘’borage, starflower’’ adında yabani bir bitki olarak tanınır. Bazı
yerlerde süs bitkisi olarak büyütülürken, mavi ve pembe çiçekleri ile
tarlalarda ve yol kenarlarında kendiliğinden de yetişir. Halk arasında bölgelere
göre ‘‘odan, ıspıt, zılbıt, zirbit, zılbırık, kaldırık, kaldirik, kalındirek,
burğı, mancar, zembil çiçeği ve sığırdili’’ gibi isimler de verilmektedir. Hodan
tohumlarının yağı, çiçekleri, sapı ve yapraklar tıbbi ve mutfak amaçlı
kullanılmaktadır. Genellikle tohumları ticari amaçlı kullanılır. Mayıs’tan
Eylül’e kadar yaprakları ve çiçekleri toplanarak yenebilir. Yapraklarının salatalığa
benzer bir tadı vardır. Körpe yaprakları salata, peynir ve diğer bazı
yiyeceklere katılır ve kurutularak çayı da yapılır. Çeşitli yörelerde, Türk
mutfaklarında hodanın yumurtalı kavurması, sarması, turşusu, mücveri ve pidesi
yapılmaktadır. Hodanın
antipiretik, afrodizyak, antispazmodik, yatıştırıcı, antihipertansif, anksiyolitik
ve diüretik etkilere sahip olduğu bildirilmiştir. Ayrıca hodan ürünleri bronşit,
çarpıntı, kramp ve ishal tedavisinde kullanılır. Bu bitki aynı zamanda premenstrüel
sendrom, multipl skleroz, romatoid artrit, astım gibi hastalıkların tedavisinde
de faydalı olarak kabul edilmektedir. Günümüzde doğal ürünlere olan ilginin
artması ile oldukça rağbet görmektedir.
Keywords
References
- Akkuş, İ. (1995). Serbest Radikaller Ve Fizyopatolojik Etkileri. Mimoza Yayınları, Konya.
- Al-Khamees. W.A., Schwartz, M.D., Alrashdi, S., Algren, A.D., Morgan, B.W. (2011). Status epilepticus associated with borage oil ingestion. Journal of Medical Toxicology, 7:154-157.
- Anonim (2019a). All About Borage. https://permaculturenews.org/2011/01/21/all-about-borage. Erişim Tarihi:06.05.2019.
- Anonim (20119b). 6 Floral Cocktail Recipes You’ll Love This Summer. https://www.interflora.co.uk/blog/floral-cocktails-for-summer/ . Erişim Tarihi:06.05.2019.
- Anonim (2019c). Blackberry Borage Fool. https://www.epicurious.com/recipes/food/views/blackberry-borage-fool-51176200. Erişim Tarihi:06.05.2019.
- Anonim (2019d). Italian cooking. https://tr.pinterest.com/lavandablu/italian-cooking/. Erişim Tarihi:06.05.2019.
- Anonim (2019e). Edible flowers for food and drink. www.raiseyourgarden.com/home/edible-flowers-for-food-and-drink. Erişim Tarihi:06.05.2019.
- Asadi-Samani, M., Bahmani, M., & Rafieian-K.opaei, M. (2014). The chemical composition, botanical characteristic and biological activities of Borago officinalis: a review. Asian Pacific Journal of Tropical Medicine, 7,S22-S28. DOI:10.1016/S1995-7645(14)60199-1
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Review
Authors
Publication Date
July 27, 2019
Submission Date
May 6, 2019
Acceptance Date
June 7, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 3 Number: 2