Research Article
BibTex RIS Cite

The Turkish Adaptation of Five Dimensional Curiosity Scale Revised 5DCR

Year 2026, Issue: Advanced Online Publication

Beyza Tanlası , R. Şura Saka , İbrahim Demirci , Durmuş Ümmet , Halil Eksi

https://doi.org/10.51460/baebd.1560858
https://izlik.org/JA97YE33SZ

Abstract

Curiosity is an important trait in relation to individual well-being, cognitive performance, and career development. In this context, the present study aims to adapt the Revised Five-Dimensional Curiosity Scale (5DCR-R) into Turkish by addressing the multidimensional structure of the concept of curiosity. The study group consisted of 336 adults, of whom 66.4% were women (n = 223) and 33.6% were men (n = 113). The participants’ mean age was 27.76 years (SD = 7.69), ranging from 18 to 60. To establish the validity of the scale, confirmatory factor analysis was conducted within the framework of construct validity. Convergent validity was tested and relationships with other constructs were examined. For the validity assessments, the Curiosity and Exploration Inventory-II, the Satisfaction with Life Scale, the Positive and Negative Affect Schedule, and the Patient Health Questionnaire-4 were used. The tested model of construct validity was found to demonstrate acceptable fit. Factor loadings of the items ranged from .41 to .87, with an average loading of .69. Composite reliability (CR) values of the subscales ranged from .69 to .85, and average variance extracted (AVE) values ranged from .36 to .59. Reliability analyses showed omega (ω) and Cronbach’s alpha (α) values between .67 and .86. In addition, item–total correlations ranged from .41 to .76, with an average of .59. Based on the findings, it was concluded that the Turkish form of the Revised Five-Dimensional Curiosity Scale (5DCR-R), consisting of 24 items, is a reliable measurement tool. It is expected that the scale will contribute to understanding the multidimensional structure of curiosity when used in studies conducted in Turkey on this concept.

Keywords

curiosity validity reliability confirmatory factor analysis

References

  • Acun, N., Kapıkıran, Ş., & Kabasakal, Z. (2013). Merak ve keşfetme ölçeği II: Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 16(31), 74- 85.
  • Ainley, M. D. (1987). The factor structure of curiosity measures: Breadth and depth of interest curiosity styles. Australian Journal of Psychology, 39(1), 53-59. https://doi.org/10.1080/00049538708259035
  • Bacanlı, H., & Türk Kurtça, T. (2020). Eğitim psikolojisi açısından merak: genel bir değerlendirme. HAYEF: Journal of Education, 17(1); 103-120. https://doi.org/10.5152/hayef.2020.1923
  • Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88, 588–606. https://doi.org/10.1037/0033-2909.88.3.588
  • Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136–162). Newbury Park, CA: Sage.
  • Bruner, J. S. (1966). Toward a theory of instruction. MA Harvard University Press.
  • Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (2nd ed.). Routledge/Taylor & Francis Group.
  • Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2023). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
  • Collins, R. P., Litman, J. A., & Spielberger, C. D. (2004). The measurement of perceptual curiosity. Personality and Individual Differences, 36(5), 1127-1141. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(03)00205-8
  • Çokluk, Ö. S., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, S. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve Lisrel uygulamaları. Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Demirel, M., & Coşkun, Y. D. (2009). Üniversite öğrencilerinin meraklılık düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (18), 111-134.
  • Demirci, İ. & Ekşi, H. (2018, Haziran). Don’t bother your pretty little head otherwise you can’t enjoy life. Uluslararası Eğitim Kongresi’nde sunulan bildiri, İstanbul.
  • Dewey, J. (1910). Science as subject-matter and as method. Science, 31(787), 121-127. https://doi.org/10.1126/science.31.787.121
  • Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The Satisfaction with Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13
  • Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D., Oishi, S. & Biswas-Diener, R. (2010). New well-being measures: short scales to assess flourishing and positive and negative feelings. Social Indicators Research, 97, 143-156. https://doi.org/10.1007/s11205-009-9493-y
  • Dunbar, R. I. M. (2004). Gossip in evolutionary perspective. Review of General Psychology, 8(2), 100–110. https://doi.org/10.1037/1089-2680.8.2.100
  • Durak, M., Şenol-Durak, E., & Gençöz, T. (2010). Psychometric properties of the Satisfaction with Life Scale among Turkish university students, correctional officers, and elderly adults. Social Indicators Research, 99(3), 413-429. https://doi.org/10.1007/s11205-010-9589-4
  • Elban, M., & Aslan, S. (2022). The Adaptation of the Social Curiosity Scale into Turkish: A validity and reliability study. OPUS Journal of Society Research, 19(49), 683-694. https://doi.org/10.26466//opusjsr.1107365
  • Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
  • Grüning, D. J., & Lechner, C. M. (2022). Measuring Six Facets of Curiosity in Germany and the UK: A German-Language Adaptation of the 5DCR and Its Comparability with the English-Language Source Ver-sion. Journal of Personality Assessment. https://doi.org/10.1080/00223891.2022.2057318
  • Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2013). Multivariate data analysis: Pearson new international edition PDF eBook. Pearson Higher Ed.
  • Hartung, F. M., & Renner, B. (2011). Social curiosity and interpersonal perception: A judge trait interaction. Personality and Social Psychology Bulletin, 37(6), 796-814. https://doi.org/10.1177/0146167211400618
  • Harty, H., & Beall, D. (1984). Attitudes toward science of gifted and nongifted fifth graders. Journal of Research in Science Teaching, 21(5), 483-488. https://doi.org/10.1002/tea.3660210505
  • Hull, C. L. (1943). Principles of behavior (Vol. 422). Appleton-century-crofts.
  • James, W. (1890). The principles of psychology (Volume I). London: Macmillan and Co., Ltd.
  • Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Chicago, IL: Scientific Software International.
  • Kashdan, T. B., Disabato, D.J., Goodman, F. R., & McKnight, P.E. (2020). The Five Dimensional Curiosity Scale Revised (5DCR): Briefer subscales while separating overt and covert social curiosity. Personality and Individual Differences, 157, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.109836
  • Kashdan, T. B., Gallagher, M. W., Silvia, P.J., Winterstein, B. P., Breen, W. E., Terhar, D., & Steger, M. F. (2009). The Curiosity And Exploration Inventory-II : Development, factor structure, and psychometrics. Journal of Research in Personality, 43, 987-998. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2009.04.011
  • Kashdan, T. B., Rose, P., & Fincham, F. D. (2004). Curiosity and exploration; facilitating positive subjective experiences and personal growth opportunities. Journal of Personality Assessment, 82, 291–305. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa8203_05
  • Kashdan, T. B., & Silvia, P. J. (2009). Curiosity and interest: The benefits of thriving on novelty and challenge. Oxford Handbook of Positive Psychology, 3, 367-374. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780195187243.013.0034
  • Kashdan, T. B., Stiksma, M. C., Disabato, D. J., McKnight, P. E., Bekler, J., Kaji, J., & Lazarus, R. (2018). The five-dimensional curiosity scale: Capturing the bandwith of curiosity and identifying four unique subgroups of curious people. Journal of Research in Personality, 73, 130-149. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2017.11.011
  • Kazmi, S. F., Khan, S., & Shaheen, S. (2025). Adaptation of Five-Dimensional Curiosity Scale among University Students. Sociology & Cultural Research Review, 4(02), 375–391.
  • Kidd, C., & Hayden, B. (2015). The Psychology and Neuroscience of Curiosity. Neuron, 88(3), 449–460. https://doi.org/10.1016/j.neuron.2015.09.010
  • Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). The Guilford Press.
  • Kroenke, K., Spitzer, R.L., Williams, J.B. W., & Löwe, B. (2009). An ultra-brief screening scale for anxiety and depression: the PHQ–4. Psychosomatics, 50, 613-621. https://doi.org/10.1176/appi.psy.50.6.613
  • Langevin, R. (1971). Is curiosity a unitary construct? Canadian Journal of Psychology/Revue Canadienne de psychologie, 25(4), 360-374. https://doi.org/10.1037/h0082397
  • Litman, J. A., & Pezzo, M. V. (2007). Dimensionality of interpersonal curiosity. Personality and Individual Differences, 43, 1448–1459. https://doi.org/10.1016/j.paid.2007.04.021
  • Litman, J. A., & Jimerson, T. L. (2004). The measurement of curiosity as a feeling of deprivation. Journal of Personality Assessment, 82(2), 147-157. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa8202_3
  • Litman, J. A., & Spielberger, C. D. (2003). Measuring epistemic curiosity and its diversive and specific components. Journal of Personality Assessment, 80(1), 75-86. https://doi.org/10.1207/S15327752JPA8001_16
  • Loewenstein, G. (1994). The psychology of curiosity: A review and reinterpretation. Psychological Bulletin, 116, 75–98. https://doi.org/10.1037/0033-2909.116.1.75
  • Naylor, F. D. (1981). A state‐trait curiosity inventory. Australian Psychologist, 16(2), 172-183. https://doi.org/10.1080/00050068108255893
  • Olson, E. (1986). Measurement of curiosity in junior high school students (Doctoral dissertation, Iowa State University, Industrial Education and Technology).
  • Özgüven, E. (1994). Psikolojik testler. Yeni Doğuş Matbaası.
  • Park, N., Peterson, C., & Seligman, M. E. (2004). Strengths of character and well-being. Journal of Social and Clinical Psychology, 23, 603–619. https://doi.org/10.1521/jscp.23.5.603.50748
  • Pearson, P. H. (1970). Relationships between global and specified measures of novelty seeking. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 34(2), 199-204. https://doi.org/10.1037/h0029010
  • Penney, R. K., & McCann, B. (1964). The Children’s Reactive Curiosity Scale. Psychological Reports. 15(1), 323-334. https://doi.org/10.2466/pr0.1964.15.1.323
  • Piotrowski, J. T., Litman, J. A., & Valkenburg, P. (2014). Measuring epistemic curiosity in young children. Infant and Child Development, 23(5), 542-553.
  • Poli, F., O’Reilly, J. X., Mars, R. B., & Hunnius, S. (2024). Curiosity and the dynamics of optimal exploration. Trends in Cognitive Sciences, 28(5), 441–453. https://doi.org/10.1016/j.tics.2024.02.001
  • Renner, B. (2006). Curiosity about people: The development of a social curiosity measure in adults. Journal of Personality Assessment,87, 305–316. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa8703_11
  • Saraç, S., Mede, E., & Saraç, S. (2023). Epistemic Curiosity Scale for Young Children: A scale adaptation to Turkish. Psikoloji Çalışmaları, 43(1), 41–58. https://doi.org/10.26650/SP2021-1050551
  • Serin, G. (2010). İlköğretim 7. Sınıf öğrencilerinin fene karşı meraklarının incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 237-252.
  • Silvia, P. J. (2005). What is interesting? Exploring the appraisal structure of interest. Emotion, 5, 89–102. https://doi.org/10.1037/1528-3542.5.1.89
  • Silvia, P. J. (2008a). Interest-The curious emotion. Current Directions In Psychological Science, 17, 57–60. https://doi.org/10.1111/j.1467-8721.2008.00548.x
  • Silvia, P. J. (2008b). Appraisal components and emotion traits: Examining the appraisal basis of trait curiosity. Cognition and Emotion, 22, 94–113. https://doi.org/10.1080/02699930701298481
  • Silvia, P. J. (2012). Curiosity and motivation. In R. M. Ryan (Ed.), Oxford library of psychology. The Oxford handbook of human motivation (p. 157-166). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780195399820.013.0010
  • Spielberger, C. D., & Reheiser, E. C. (2009). Assessment of emotions: Anxiety, anger, depression, and curios. Applied Psychology: Health and Well-being, 1(3), 271-302. https://doi.org/10.1111/j.1758-0854.2009.01017.x
  • Spielberger, C. D., & Starr, L. M. (1994). Curiosity and exploratory behavior. In H. F. O’Neil, Jr. & M. Drillings (Eds.), Motivation: Theory and research (p. 22-243). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
  • Stevens, J. P. (2002). Applied multivariate statistics for the social sciences (4th ed.). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
  • Telef, B.B. (2015). The positive and negative experience scale adaptation for Turkish university students. European Scientific Journal,11(10), 49-59. https://doi.org/10.13140/RG.2.1.3987.3124
  • Usluoğlu, B. & Toptaş, V. (2021). Sınıf öğretmenleri ve öğretmen adaylarına yönelik matematiksel merak ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Primary Education Research Journal, 5(1), 18-28
  • West, S. G., Finch, J. F., & Curran, P. J. (1995). Structural equation models with nonnormal variables: Problems and remedies. In R. H. Hoyle (Ed.), Structural equation modeling: Concepts, issues, and applications (pp. 56–75). Sage Publications.
  • Yow, Y. J., Ramsay, J. E., Patrick, & Marsh, N. V. (2022). Dimensions, Measures, and Contexts in Psychological Investigations of Curiosity: A Scoping Review. Behavioral Sciences, 12(12), 493–493. https://doi.org/10.3390/bs12120493
  • Zuckerman, M. (1979). Sensation seeking: Beyond the optimal level of arousal. Lawrence Erlbaum.

Revize Edilmiş Beş Boyutlu Merak Ölçeği’nin (5BMÖ-R) Türkçeye Uyarlanması

Year 2026, Issue: Advanced Online Publication

Beyza Tanlası , R. Şura Saka , İbrahim Demirci , Durmuş Ümmet , Halil Eksi

https://doi.org/10.51460/baebd.1560858
https://izlik.org/JA97YE33SZ

Abstract

Merak, bireyin iyi oluşu, bilişsel performansı ve kariyer gelişimi açısından önemli bir özelliktir. Bu doğrultuda, çalışmamız merak kavramının çok boyutlu yapısını ele alarak Revize Edilmiş Beş Boyutlu Merak Ölçeği’nin (5BMÖ-R) Türkçeye uyarlanmasını amaçlamaktadır. Çalışma grubunu oluşturan 336 yetişkin bireyin %66,4'ü kadın (n = 223), %33,6'sı erkektir (n = 113). Katılımcıların yaş ortalaması 27,76 (SS = 7,69) olup, 18-60 yaş aralığındadır. Ölçeğin geçerliğinin belirlenmesi amacıyla yapı geçerliği kapsamında doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Benzeme geçerliği test edilmiş ve diğer yapılarla ilişkileri sınanmıştır. Çalışmada geçerlik sınamaları için Merak ve Keşfetme Ölçeği-II, Yaşam Doyumu Ölçeği Olumlu ve Olumsuz Duygulanım Ölçeği ve Hasta Sağlık Anketi-4 kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğinde test edilen modelin kabul edilebilir uyum verdiği görülmüştür. Maddelerin faktör yükleri .41 ile .87 arasında değişmiş, ortalama faktör yükü .69 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin alt boyutlarına ait yapıl güvenilirliği (CR) değerleri .69 ile .85, ortalama açıklanan varyans (AVE) değerleri ise .36 ile .59 arasında değişmiştir. Güvenilirlik analizlerinde omega (ω) ve Cronbach alfa (α) değerleri .67 ile .86 arasında değişmiştir. Ayrıca, madde analizine göre madde kalan test korelasyonları .41 ile .76 arasında değişmiş, ortalama .59 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın sonuçları değerlendirildiğinde 24 maddeden oluşan Revize Edilmiş Beş Boyutlu Merak Ölçeği (5BMÖ-R) Türkçe formunun güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğin Türkiye’de merak kavramı ile ilgili yapılacak araştırmalarda kullanılarak merak kavramının çok boyutlu yapısının anlaşılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords

Merak geçerlik güvenirlik doğrulayıcı faktör analizi

Ethical Statement

Araştırma için üniversite etik kurulundan 25.07.2020 tarih ve 2000223379 sayılı etik kurul onayı alınmıştır. Araştırmacılar etik kurallara uyduğunu beyan etmektedir.

References

  • Acun, N., Kapıkıran, Ş., & Kabasakal, Z. (2013). Merak ve keşfetme ölçeği II: Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 16(31), 74- 85.
  • Ainley, M. D. (1987). The factor structure of curiosity measures: Breadth and depth of interest curiosity styles. Australian Journal of Psychology, 39(1), 53-59. https://doi.org/10.1080/00049538708259035
  • Bacanlı, H., & Türk Kurtça, T. (2020). Eğitim psikolojisi açısından merak: genel bir değerlendirme. HAYEF: Journal of Education, 17(1); 103-120. https://doi.org/10.5152/hayef.2020.1923
  • Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88, 588–606. https://doi.org/10.1037/0033-2909.88.3.588
  • Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136–162). Newbury Park, CA: Sage.
  • Bruner, J. S. (1966). Toward a theory of instruction. MA Harvard University Press.
  • Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (2nd ed.). Routledge/Taylor & Francis Group.
  • Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2023). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
  • Collins, R. P., Litman, J. A., & Spielberger, C. D. (2004). The measurement of perceptual curiosity. Personality and Individual Differences, 36(5), 1127-1141. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(03)00205-8
  • Çokluk, Ö. S., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, S. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve Lisrel uygulamaları. Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Demirel, M., & Coşkun, Y. D. (2009). Üniversite öğrencilerinin meraklılık düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (18), 111-134.
  • Demirci, İ. & Ekşi, H. (2018, Haziran). Don’t bother your pretty little head otherwise you can’t enjoy life. Uluslararası Eğitim Kongresi’nde sunulan bildiri, İstanbul.
  • Dewey, J. (1910). Science as subject-matter and as method. Science, 31(787), 121-127. https://doi.org/10.1126/science.31.787.121
  • Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The Satisfaction with Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13
  • Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D., Oishi, S. & Biswas-Diener, R. (2010). New well-being measures: short scales to assess flourishing and positive and negative feelings. Social Indicators Research, 97, 143-156. https://doi.org/10.1007/s11205-009-9493-y
  • Dunbar, R. I. M. (2004). Gossip in evolutionary perspective. Review of General Psychology, 8(2), 100–110. https://doi.org/10.1037/1089-2680.8.2.100
  • Durak, M., Şenol-Durak, E., & Gençöz, T. (2010). Psychometric properties of the Satisfaction with Life Scale among Turkish university students, correctional officers, and elderly adults. Social Indicators Research, 99(3), 413-429. https://doi.org/10.1007/s11205-010-9589-4
  • Elban, M., & Aslan, S. (2022). The Adaptation of the Social Curiosity Scale into Turkish: A validity and reliability study. OPUS Journal of Society Research, 19(49), 683-694. https://doi.org/10.26466//opusjsr.1107365
  • Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
  • Grüning, D. J., & Lechner, C. M. (2022). Measuring Six Facets of Curiosity in Germany and the UK: A German-Language Adaptation of the 5DCR and Its Comparability with the English-Language Source Ver-sion. Journal of Personality Assessment. https://doi.org/10.1080/00223891.2022.2057318
  • Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2013). Multivariate data analysis: Pearson new international edition PDF eBook. Pearson Higher Ed.
  • Hartung, F. M., & Renner, B. (2011). Social curiosity and interpersonal perception: A judge trait interaction. Personality and Social Psychology Bulletin, 37(6), 796-814. https://doi.org/10.1177/0146167211400618
  • Harty, H., & Beall, D. (1984). Attitudes toward science of gifted and nongifted fifth graders. Journal of Research in Science Teaching, 21(5), 483-488. https://doi.org/10.1002/tea.3660210505
  • Hull, C. L. (1943). Principles of behavior (Vol. 422). Appleton-century-crofts.
  • James, W. (1890). The principles of psychology (Volume I). London: Macmillan and Co., Ltd.
  • Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Chicago, IL: Scientific Software International.
  • Kashdan, T. B., Disabato, D.J., Goodman, F. R., & McKnight, P.E. (2020). The Five Dimensional Curiosity Scale Revised (5DCR): Briefer subscales while separating overt and covert social curiosity. Personality and Individual Differences, 157, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.109836
  • Kashdan, T. B., Gallagher, M. W., Silvia, P.J., Winterstein, B. P., Breen, W. E., Terhar, D., & Steger, M. F. (2009). The Curiosity And Exploration Inventory-II : Development, factor structure, and psychometrics. Journal of Research in Personality, 43, 987-998. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2009.04.011
  • Kashdan, T. B., Rose, P., & Fincham, F. D. (2004). Curiosity and exploration; facilitating positive subjective experiences and personal growth opportunities. Journal of Personality Assessment, 82, 291–305. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa8203_05
  • Kashdan, T. B., & Silvia, P. J. (2009). Curiosity and interest: The benefits of thriving on novelty and challenge. Oxford Handbook of Positive Psychology, 3, 367-374. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780195187243.013.0034
  • Kashdan, T. B., Stiksma, M. C., Disabato, D. J., McKnight, P. E., Bekler, J., Kaji, J., & Lazarus, R. (2018). The five-dimensional curiosity scale: Capturing the bandwith of curiosity and identifying four unique subgroups of curious people. Journal of Research in Personality, 73, 130-149. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2017.11.011
  • Kazmi, S. F., Khan, S., & Shaheen, S. (2025). Adaptation of Five-Dimensional Curiosity Scale among University Students. Sociology & Cultural Research Review, 4(02), 375–391.
  • Kidd, C., & Hayden, B. (2015). The Psychology and Neuroscience of Curiosity. Neuron, 88(3), 449–460. https://doi.org/10.1016/j.neuron.2015.09.010
  • Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). The Guilford Press.
  • Kroenke, K., Spitzer, R.L., Williams, J.B. W., & Löwe, B. (2009). An ultra-brief screening scale for anxiety and depression: the PHQ–4. Psychosomatics, 50, 613-621. https://doi.org/10.1176/appi.psy.50.6.613
  • Langevin, R. (1971). Is curiosity a unitary construct? Canadian Journal of Psychology/Revue Canadienne de psychologie, 25(4), 360-374. https://doi.org/10.1037/h0082397
  • Litman, J. A., & Pezzo, M. V. (2007). Dimensionality of interpersonal curiosity. Personality and Individual Differences, 43, 1448–1459. https://doi.org/10.1016/j.paid.2007.04.021
  • Litman, J. A., & Jimerson, T. L. (2004). The measurement of curiosity as a feeling of deprivation. Journal of Personality Assessment, 82(2), 147-157. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa8202_3
  • Litman, J. A., & Spielberger, C. D. (2003). Measuring epistemic curiosity and its diversive and specific components. Journal of Personality Assessment, 80(1), 75-86. https://doi.org/10.1207/S15327752JPA8001_16
  • Loewenstein, G. (1994). The psychology of curiosity: A review and reinterpretation. Psychological Bulletin, 116, 75–98. https://doi.org/10.1037/0033-2909.116.1.75
  • Naylor, F. D. (1981). A state‐trait curiosity inventory. Australian Psychologist, 16(2), 172-183. https://doi.org/10.1080/00050068108255893
  • Olson, E. (1986). Measurement of curiosity in junior high school students (Doctoral dissertation, Iowa State University, Industrial Education and Technology).
  • Özgüven, E. (1994). Psikolojik testler. Yeni Doğuş Matbaası.
  • Park, N., Peterson, C., & Seligman, M. E. (2004). Strengths of character and well-being. Journal of Social and Clinical Psychology, 23, 603–619. https://doi.org/10.1521/jscp.23.5.603.50748
  • Pearson, P. H. (1970). Relationships between global and specified measures of novelty seeking. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 34(2), 199-204. https://doi.org/10.1037/h0029010
  • Penney, R. K., & McCann, B. (1964). The Children’s Reactive Curiosity Scale. Psychological Reports. 15(1), 323-334. https://doi.org/10.2466/pr0.1964.15.1.323
  • Piotrowski, J. T., Litman, J. A., & Valkenburg, P. (2014). Measuring epistemic curiosity in young children. Infant and Child Development, 23(5), 542-553.
  • Poli, F., O’Reilly, J. X., Mars, R. B., & Hunnius, S. (2024). Curiosity and the dynamics of optimal exploration. Trends in Cognitive Sciences, 28(5), 441–453. https://doi.org/10.1016/j.tics.2024.02.001
  • Renner, B. (2006). Curiosity about people: The development of a social curiosity measure in adults. Journal of Personality Assessment,87, 305–316. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa8703_11
  • Saraç, S., Mede, E., & Saraç, S. (2023). Epistemic Curiosity Scale for Young Children: A scale adaptation to Turkish. Psikoloji Çalışmaları, 43(1), 41–58. https://doi.org/10.26650/SP2021-1050551
  • Serin, G. (2010). İlköğretim 7. Sınıf öğrencilerinin fene karşı meraklarının incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 237-252.
  • Silvia, P. J. (2005). What is interesting? Exploring the appraisal structure of interest. Emotion, 5, 89–102. https://doi.org/10.1037/1528-3542.5.1.89
  • Silvia, P. J. (2008a). Interest-The curious emotion. Current Directions In Psychological Science, 17, 57–60. https://doi.org/10.1111/j.1467-8721.2008.00548.x
  • Silvia, P. J. (2008b). Appraisal components and emotion traits: Examining the appraisal basis of trait curiosity. Cognition and Emotion, 22, 94–113. https://doi.org/10.1080/02699930701298481
  • Silvia, P. J. (2012). Curiosity and motivation. In R. M. Ryan (Ed.), Oxford library of psychology. The Oxford handbook of human motivation (p. 157-166). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780195399820.013.0010
  • Spielberger, C. D., & Reheiser, E. C. (2009). Assessment of emotions: Anxiety, anger, depression, and curios. Applied Psychology: Health and Well-being, 1(3), 271-302. https://doi.org/10.1111/j.1758-0854.2009.01017.x
  • Spielberger, C. D., & Starr, L. M. (1994). Curiosity and exploratory behavior. In H. F. O’Neil, Jr. & M. Drillings (Eds.), Motivation: Theory and research (p. 22-243). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
  • Stevens, J. P. (2002). Applied multivariate statistics for the social sciences (4th ed.). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
  • Telef, B.B. (2015). The positive and negative experience scale adaptation for Turkish university students. European Scientific Journal,11(10), 49-59. https://doi.org/10.13140/RG.2.1.3987.3124
  • Usluoğlu, B. & Toptaş, V. (2021). Sınıf öğretmenleri ve öğretmen adaylarına yönelik matematiksel merak ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Primary Education Research Journal, 5(1), 18-28
  • West, S. G., Finch, J. F., & Curran, P. J. (1995). Structural equation models with nonnormal variables: Problems and remedies. In R. H. Hoyle (Ed.), Structural equation modeling: Concepts, issues, and applications (pp. 56–75). Sage Publications.
  • Yow, Y. J., Ramsay, J. E., Patrick, & Marsh, N. V. (2022). Dimensions, Measures, and Contexts in Psychological Investigations of Curiosity: A Scoping Review. Behavioral Sciences, 12(12), 493–493. https://doi.org/10.3390/bs12120493
  • Zuckerman, M. (1979). Sensation seeking: Beyond the optimal level of arousal. Lawrence Erlbaum.
There are 63 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Other Fields of Education (Other)
Journal Section Research Article
Authors

Beyza Tanlası 0000-0001-9586-428X

R. Şura Saka 0000-0003-2455-9207

İbrahim Demirci 0000-0002-4143-3916

Durmuş Ümmet 0000-0002-8318-9026

Halil Eksi 0000-0001-7520-4559

Submission Date October 3, 2024
Acceptance Date April 7, 2026
Early Pub Date April 19, 2026
DOI https://doi.org/10.51460/baebd.1560858
IZ https://izlik.org/JA97YE33SZ
Published in Issue Year 2026 Issue: Advanced Online Publication

Cite

APA Tanlası, B., Saka, R. Ş., Demirci, İ., Ümmet, D., & Eksi, H. (2026). Revize Edilmiş Beş Boyutlu Merak Ölçeği’nin (5BMÖ-R) Türkçeye Uyarlanması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.51460/baebd.1560858

Aim & Scope

Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü tarafından çıkarılan  "BATI ANADOLU EĞİTİM BİLİMLERİ DERGİSİ (BAEBD)" Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 3 defa Türkçe veya İngilizce dillerinde yayınlanan açık erişimli bilimsel hakemli bir dergidir.

BAEB dergisi, eğitim bilimleri alanı ile ilgili  uygulama veya kuram çalışmalarını güçlü araştırma tasarımları ile  değerlendiren nitelikli çalışmaları yayınlamaktadır. Bu nedenle dergide, özellikle ilgili alanyazının geçmiş ve günümüz ile ilişkisini kurabilen, güncel eğitim ihtiyaçlarımızı takip edip çözümler üretebilen, deneysel, ilişkisel veya kuramsal nitelikli çalışmaların yayınlanması amaçlanmaktadır. Böylece, okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, lise, yükseköğretim ve hayat boyu öğrenme kademelerinde eğitimin gelişmesine katkı sağlanması beklenmektedir.

BAEBD eğitim teknolojileri, öğretmen yetiştirme, matematik, fen, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, Türkçe, Türk dili ve edebiyatı, sosyal bilgiler, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, okul dışı eğitim, doğa eğitimi, vb. alanlarda çalışmaları kabul etmektedir. Hedef kitlesi eğitim bilimleri alanında çalışma yapan bilim insanları, eğitimciler, öğrenciler, öğretmenler ve eğitim sektörüne yönelik ürün ve hizmet veren kişi ve kuruluşlardır.



BAEBD Yazım Kuralları

BAEBD Telif Hakkı Devir Formu


BAŞVURU EKLERİ:    1-Benzerlik Raporu
                            2-Etik Kurul Belgesi / Etik Kurul Başvurusuna Gerek Yoktur Yazısı
                            3-Telif Hakkı Devir Formu


ŞABLON MAKALE


BAEBD, 10.11.2017 tarihinden itibaren yayın etiği ile ilgili aşağıdaki kuralları benimsemektedir;

1) Dergi yayıncılığında "Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Bildirgesi (COPE -Code of Conduct for Journal Editors)" tarafından belirlenmiş yükümlülükleri esas alır. Detaylı bilgi aşağıda sunulmuştur.

2) Yazar tarafından dergiye gönderilen makalelerin yazarlarından editör intihal raporu talep eder. İntihal raporu incelenerek onaylanan makalelere alan editörü ve hakem ataması yapılır.

3) (10.07.2019 tarihli güncelleme) BAEBD, Cilt 10. Sayı 2’den (Aralık 2019) itibaren anket, mülâkat vb. yollarla veri toplanmasını içeren makale önerilerinde, başvuru öncesinde yazardan etik kurul onay belgesini isteyecektir. Etik kurul belgesi ile ilgili bilgiler yöntem bölümünde sunulacaktır.


YAYIN ETİĞİ VE KÖTÜYE KULLANIM BİLDİRGESİ (COPE)

Editörlerin Sorumlulukları

Tarafsızlık ve Yayıncıya Ait Özgürlük. Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazarların ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik. Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve Görüş Ayrılıkları. Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım Kararı. Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Etik Kaygılar. Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayınlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts'ı takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.


Hakemlerin görevleri

Editoryal Kararlara Katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editoryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık Standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların Kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar Çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.


Yazarların Sorumlulukları

Raporlaştırma Standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir.
Veri Erişimi ve Saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi tarafından talep edilmesi durumunda editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve İntihal: Yazarlar, tamamen orijinal eserler göndermelidirler ve başkalarının çalışmalarını veya sözlerini kullanmışlarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. Bunun yanında yazarların kendi tez çalışmaları ve makale çalışmalarından gerçekleştirdikleri alıntılarda da benzerliğin minimum düzeyde olması bir başka deyişle alıntılamanın uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olması önemlidir. Başkasından ya da kendinden intihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye makale gönderen tüm yazarlardan benzerlik oranı raporu istenmektedir. Rapordaki oran makalenin değerlendirme sürecine geçmesi için belirleyici olacaktır. Oranın yüksek olduğu makaleler geri gönderilerek gerekli düzenlemelerin yapılması istenecektir. Bu kapsamda başkalarının çalışmalarından yapılan intihallerin yanı sıra yazarların kendi tez veya makalelerinden yaptıkları intihallerin de göz önünde bulundurularak bir düzenleme yapması gerekmektedir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim / yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin Yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dâhil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dâhil ederek) çıkar çatışmalarını açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dâhil).
Hakem Değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan Eserlerde Temel Hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kâğıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kâğıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltme veya geri çekme veya derginin editörlerine kâğıdın doğruluğuna dair kanıt sunma yükümlülüğünü almalıdır.

Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi makale başvurusu, değerlendirmesi ve yayımı için hiçbir ücret almamaktadır.

Citation Indexes

TR Dizin
Google Scholar

Other Indexes

ASCI
TÜRK EĞİTİM İNDEKSİ
EBSCO

Sahibi / Owner

Melike Yiğit Koyunkaya
Melike YIĞIT KOYUNKAYA
Education

Baş Editör / Editor in Chief

Çınla YÜCEBAŞ
Sibel ALMELEK
Bahar SOĞUKKUYU
Esin UÇAL CANAKAY

Yayın Kurulu / Editorial Board Members

Fatih BAŞBUĞ
Selahattin AVŞAROĞLU
Ahmet AYTAÇ
Aşkın BAHADIR
Ahmet TOKSOY
Nejat İRA
Bilgehan GÜLTEKIN
İzen YAMAN
Ahmet Deniz AĞCA

Dergi Kurulu / Advisory Board

Default avatar
Cansu ÇELEBI EROL
Fine Arts Education, Painting
Ezgi Tokdil
Ezgi TOKDIL
Ecocriticism, Fine Arts Education, Environmental Arts, Interdisciplinary Art, Painting
Default avatar
Vesile YILDIZ DEMIRTAŞ
Special Talented Education
Default avatar
Mine AKKAN
Civil Procedure Law, Civil Procedure

Alan Editörleri / Editors

Default avatar
Hale SUCUOĞLU
Education, Curriculum Development in Education, Program Design, Learning Theories, Curriculum Design Instructional Theories, Instructional Design, Philosophical and Social Foundations of Education, Teacher Education and Professional Development of Educators
Behsat Savas
Behsat SAVAS
Basic Training, Classroom Education, Primary Education, Turkish Education, History Education, Geography Education, Social Studies Education, Physical Training and Sports
İrfan Yurdabakan
İrfan YURDABAKAN
Education, Open and Distance Learning, Measurement Theories and Applications in Education and Psychology, Classroom Measurement Practices, Measurement and Evaluation in Education (Other)
Ahmet Bilal Özbek
Ahmet Bilal ÖZBEK
Education, Mental Disability Education
Default avatar
Hürmüz CEYLAN
Biological Mathematics
Ebru İkiz
Ebru İKIZ
Child and Adolescent Psychiatry, Psychological Counseling and Guidance, Family Counseling, Drug Addiction Consultancy, School Counseling, Psychological Counseling Education, Clinical Psychology, Counselling Psychology, Family Psychology , Educational Psychology
Default avatar
Feryal CUBUKCU
Language Studies, Education
Default avatar
Ahmet Murat ELLEZ
Education
Default avatar
Raziye ÇAKICIOĞLU OBAN
Environmental Education and Extension, Geography Education, Human Geography (Other)