Research Article
BibTex RIS Cite

Correlation of Reading Attitude, Anxiety, Self-efficacy, Metacognition Factors and Their Predictive Power on Reading Comprehension

Year 2025, Volume: 16 Issue: 3, 4516 - 4550, 27.12.2025

Uğur Demircan , İbrahim Seçkin Aydın

https://doi.org/10.51460/baebd.1704031

Abstract

The reading comprehension skill, which is accepted as the basis of academic skills, has been the subject of many studies due to its importance, and various studies have been conducted on which factors affect this skill and to what extent. Contemporary teaching approaches have increased the importance of affective factors such as attitude, anxiety and self-efficacy. At the same time, the rapid change in learning needs has brought metacognitive skills to the forefront. The aim of this study is to determine the relationship between the attitude, anxiety, self-efficacy and metacognition factors, which are accepted to affect reading comprehension skills, and to examine the level to which these factors predict reading comprehension skills through a model. The sample group of the study consists of 386 middle school students at the 7th grade level. In obtaining the data, the attitude towards reading, anxiety, self-efficacy, metacognition scales and the reading comprehension achievement test, whose validity and reliability have been previously proven, were used. Correlation analysis and structural equation model were used in the analysis of the data. According to the findings obtained as a result of the study, it was seen that there was a positive relationship between the variables of attitude, self-efficacy and metacognition, while a negative relationship was seen between these variables and anxiety. While it was observed that reading comprehension skill had a positive relationship with attitude and self-efficacy and a negative relationship with anxiety, no significant relationship was found between reading comprehension skill and metacognition. In the structural equation model created, it was concluded that anxiety and metacognition predicted reading comprehension skill negatively, self-efficacy predicted positively, and attitude did not.

Keywords

reading skills reading comprehension attitude anxiety self-efficacy metacognition

Ethical Statement

This study was approved by the Ethics Committee for Research and Publication in Social Sciences and Humanities of Dokuz Eylul University with the decision dated 17.12.2020 and numbered 21. Participants were informed and their consent was obtained. Voluntary participation was ensured throughout the process, and the principles of confidentiality and anonymity were strictly observed.

References

  • Akdağ, M. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalık ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
  • Akpur, U. (2015). İngilizce hazırlık programı öğrencilerinin akademik motivasyon kaygı ve tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişkiler örüntüsü. Doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Altunkaya, H. (2018). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okur özyeterlikleri ile okuduklarını anlama becerileri arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 202-219. https://doi.org/10.16916/aded.368192
  • Altunkaya, H. ve Erdem, İ. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okuma kaygıları ve okuduğunu anlama becerileri (Reading anxiety and reading comprehension skills of learners of turkish as a foreign language). Sakarya University Journal of Education, 7(1), 59-77. https://doi.org/10.19126/suje.307045
  • Anastasiou, D. and Griva, E. (2009). Awareness of reading strategy use and reading comprehension among poor and good readers. Elementary Education Online, 8(2), 283-297.
  • Armut, M. ve Türkyılmaz, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okuma becerileri üzerine bir inceleme. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 217-236. https://doi.org/10.17556/erziefd.330587
  • Aygün, H. E. (2021). İlkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisi ile okuma kaygısı arasındaki ilişkide okuma alışkanlığının aracı rolü. Milli Eğitim Dergisi, 50(231), 91-109. https://doi.org/10.37669/milliegitim.746081
  • Bağcı, H. ve Ünveren, D. (2020). Investigation the relationship between metacognitive awareness of reading strategies and self-efficacy perception in reading comprehension in mother-tongue: sample of 8th graders. International Journal of Educational Methodology, 6(1), 83-98. https://doi.org/10.12973/ijem.6.1.83
  • Bakracevic Vukman, K. and Licardo, M. (2010). How cognitive, metacognitive, motivational and emotional self‐regulation influence school performance in adolescence and early adulthood. Educational Studies, 36(3), 259-268. https://doi.org/10.1080/03055690903180376
  • Balcı, A. (2009). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama düzeyleri. Education Sciences, 4(4), 1308-1330.
  • Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action. Englewood Cliffs, NJ, 1986.
  • Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The Exercise of Control. New York: W. H. Freeman.
  • Bandura, A. (2004). Swimming against the mainstream: the early years from chilly tributary to transformative mainstream. Behaviour Research and Therapy. Vol. 42. 613-630. https://doi.org/10.1016/j.brat.2004.02.001
  • Başaran, M. (2013). 4. Sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma durumları ve bu stratejilerle okuduğunu anlama arasındaki ilişki. Electronic Turkish Studies, 8(8), https://doi.org/10.7827/turkishstudies.5502
  • Başaran, M. (2021). A study on the variables predicting reading comprehension. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 9(60), 647-658.
  • Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve Psikolojide Ölçme: Klasik Test Teorisi ve Uygulaması. ÖSYM Yayınları, Ankara, 504s.
  • Bedir, S. B. ve Dursun, F. (2022). The relationship between high school students' metacognitive awareness of reading strategies and english self-efficacy beliefs. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(1), 155-163.
  • Bozgün, K. ve Pekdoğan, S. (2018). The self-efficacy as predictors of the metacognition skills in children. Journal of Education and Future, (14), 57-69. https://doi.org/10.30786/jef.390814
  • Carmines, E.G. and McIver, S.P. (1981). Analyzing models with unobserved variables: Analysis of covariance structures. In G. W. Bohrnstedt and E.F. Borgatta (Eds.), Social Measurement: Current Issues, (65-115). Beverly Hills, California: Sage.
  • Carpenter, P. A., Miyake, A. and Just, M. A. (1995). Language comprehension: sentence and discourse processing. Annual Review of Psychology, 46, 91-120. https://doi.org/10.1146/annurev.ps.46.020195.000515
  • Carroll, J. M. and Fox, A. C. (2017). Reading self-efficacy predicts word reading but not comprehension in both girls and boys. Frontiers in Psychology, 7, 2056. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.02056
  • Cheng, Y. (2001). The relationships among language learning self-efficacy, belief in giftedness for language learning, and language anxiety. Concentric: Studies in English Literature and Linguistics, 27(2), 75-90
  • Clark, C., Torsi, S. and Strong, J. (2005). Young people and reading: A school study conducted by the national literacy trust for the reading champions ınitiative. National Literacy Trust.
  • Corkett, J., Hatt, B. and Benevides, T. (2011). Student and teacher self-efficacy and the connection to reading and writing. Canadian Journal of Education/Revue canadienne de l'éducation, 34(1), 65-98.
  • Coşkun, G. ve Taşgın, A. (2018). An investigation of anxiety and attitudes of university students towards English courses. Journal of Language and Linguistic Studies, 14(2), 135-153.
  • Cross, D. R. and Paris, S. G. (1988). Developmental and instructional analysis of children's metacognition and reading comprehension. Journal of Educational Psychology, 80(2), 131-142. https://doi.org/10.1037/0022-0663.80.2.131
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve LISREL Uygulamaları (Vol. 2). Ankara: Pegem Akademi.
  • Demircan, U. ve Aydın, İ. S. (2020). Okuduğunu anlama becerisini etkileyen faktörler üzerine bir alanyazın incelemesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 15(6), 4057-4090. https://doi.org/10.47423/TurkishStudies.43300
  • Deniz, T. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbiliş becerileri, matematik özyeterlikleri ve matematik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
  • Derakshan, N. and Eysenck, M. W. (2009). Anxiety, processing efficiency, and cognitive performance: New developments from attentional control theory. European Psychologist, 14(2), 168-176. https://doi.org/10.1027/1016-9040.14.2.168
  • Dicke, T., Parker, P.D., Marsh, H.W., Kunter, M., Schmeck, A. and Leutner, D. (2014). Self efficacy in classroom management, classroom disturbances, and emotional exhaustion: A moderated mediation analysis of teacher candidates. Journal of Educational Psychology. Vol. 106, 569-583. https://doi.org/10.1037/a0035504
  • Dolezal, S.E., Welsh, L.M., Pressley, M. and Vincent, M.M. (2003). How nine third-grade teachers motivate student academic engagement. The Elementary School Journal, 103(3), 239-267. https://doi.org/10.1086/499725
  • Doruk, M., Öztürk, M. ve Kaplan, A. (2016). Ortaokul öğrencilerinin matematiğe yönelik öz-yeterlik algılarının belirlenmesi: kaygı ve tutum faktörleri. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 2016, 6(2), 283-302. https://doi.org/10.17984/adyuebd.306387
  • Dursun, H. ve Özenç, E. G. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları ile türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişki (Kayseri İli Örneği). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 144-159.
  • Edizer, Z. Ç. (2015). Türkçe öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları ile üst bilişsel okuma stratejilerini kullanım düzeyleri arasındaki ilişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23 (2), 645-658. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kefdergi/issue/22599/241438
  • Ekenel, E. (2015). Matematik dersi başarısı ile bilişötesi öğrenme stratejileri ve sınav kaygısının ilişkisi. Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  • Erdem, İ., Altunkaya, H. ve Ateş, A. (2017). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okur özyeterlikleri ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Language Academy, 5(4), 74-86, https://doi.org/10.18033/ijla.3622
  • Erkan, Y. D. ve Saban, A. I. (2011). Writing performance relative to writing apprehension, self-efficacy in, writing and attitudes towards writing: A correlational study in turkish tertiary-level EFL. The Asian EFL Journal Quarterly, 13(1), 163-191
  • Eysenck, M. W. and Calvo, M. G. (1992). Anxiety and performance: The processing efficiency theory. Cognition and Emotion, 6, 409-434. https://doi.org/10.1080/02699939208409696
  • Eysenck, M. W., Derakshan, N., Santos, R. and Calvo, M. G. (2007). Anxiety and cognitive performance: Attentional control theory. Emotion, 7(2), 336-353. https://doi.org/10.1037/1528-3542.7.2.336
  • Eyüp, B. ve Uzuner Yurt, S. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutumları ve okuduğunu anlama öz yeterlikleri arasındaki ilişki. Journal of Academic Studies, 17(67).
  • Fishbein, M. and Ajzen, I. (1975). Belief attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Journal of Business Venturing 5, 177- I89.
  • Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34, 906-911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906
  • Ghonsooly, B. and Elahi M. (2010). Learners' self-efficacy in reading and its relation to foreign language reading anxiety and reading achievement. Journal of English Language Teaching and Learning, 53(217), 45- 67.
  • Gordon, C., Lim, L., McKinnon, D. and Nkala, F. (1998). Learning approach, control orientation and self-efficacy of beginning teacher education students. Asia-Pacific Journal of Teacher Education and Development, 1 (1), 53-63.
  • Guthrie, J.T. and Wigfield, A. (1999). How motivation fits into a science of reading. Scientific Studies of Reading, 3(3), 199-205. https://doi.org/10.1207/s1532799xssr0303_1
  • Guthrie, J.T., Hoa, A.L.W., Wigfield, A., Tonks, S.M., Humenick, N.M. and Littles, E. (2007). Reading motivation and reading comprehension growth in the later elementary years. Contemporary Educational Psychology, 32(3), 282-313. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2006.05.004
  • Haller, E. P., Child, D. A. and Walberg, H. J. (1988). Can comprehension be taught? A quantitative synthesis of metacognitive studies. Educational Researcher, 17(9), 5-8. https://doi.org/10.2307/1175040
  • Henson, R. K., Kogan, L. R. and Vacha-Haase, T. (2001). A reliability generalization study of the teacher efficacy scale and related instruments. Educational and Psychological Measurement, 61 (3), 404-420. https://doi.org/10.1177/00131640121971284
  • Hollingsworth, P.M. and Reutzel, D.R. (1990). Prior knowledge, content-related attitude, reading comprehension: testing mathewson's affective model of reading. The Journal of Educational Research, 83(4), 194-199. https://doi.org/10.1080/00220671.1990.10885956
  • İnnalı, H. Ö. ve Aydın, İ. S. (2014). İlköğretim 8. Sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 9(9). https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.7132
  • Jalongo, M. R. and Hirsh, R. A. (2010). Understanding reading anxiety: New insights from neuroscience. Early Childhood Education Journal, 37(6), 431-435. https://doi.org/10.1007/s10643-010-0381-5
  • Kağıtçı, B. (2014). Fen dersine yönelik kaygı ölçeği geliştirilmesi ve ortaokul öğrencilerinin fen dersi kaygı ile tutum puanlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
  • Kahramanoğlu, R. ve Deniz, T. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbiliş becerileri, matematik özyeterlikleri ve matematik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 189-200. DOI: 10.17679/inuefd.334285 https://doi.org/10.17679/inuefd.334285
  • Kalemkuş, J. (2021). Bilmeyi bilme: Üstbiliş. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (42), 471-495. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.795640
  • Kandemir, H. ve Demiroğlu Memiş, A. (2019). Beşinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığı ile okuduğunu anlama ve okuma tutumlarının incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(Özel Sayı), 67-82.
  • Kanmaz, A. ve Saracaloglu, A. S. (2012). Okuduğunu anlama stratejisi kullanımının, okumaya yönelik tutum ve kalıcılığa etkisi. Education Sciences, 7(2), 764-776.
  • Kaptan, F. ve Korkmaz, H. (2001). Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(20).
  • Karabay, A. ve Kuşdemir Kayıran, B. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileri ve okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Cukurova University Faculty of Education Journal, 38(3), 110-117.
  • Karakoç Öztürk, B. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz yeterlikleri üzerine bir araştırma: Adana ili örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 908-936. https://doi.org/10.14520/adyusbd.23976
  • Katrancı, M. ve Kuşdemir, Y. (2016). Okumada kaygı ve anlama: ana fikri bulamıyorum öğretmenim! Eğitim ve Bilim, 41(183). https://doi.org/10.15390/EB.2016.4951
  • Kline, Rex, B. (1998), Principles and Practice of Structural Equation Modeling, NY: Guilford Press, 354s.
  • Koç, C., Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14 (1), 745-778. https://doi.org/10.23891/efdyyu.2017.29
  • Kuhn, D. (2000). Metacognitive development. Current Directions in Psychological Science, 9(5), 178-181. https://doi.org/10.1111/1467-8721.00088
  • Küçükakça, H. (2021) Matematik dersinde üstbilişsel stratejiler kullanımının öğrencilerin üstbilişsel farkındalık ve matematiğe yönelik tutumlarına etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  • Lai, E. R. (2011). Metacognition: A literature review. Always learning: Pearson Research Report, 24, 1-40.
  • Livingston, J. A. (2003). Metacognition: An overview. Educatıonal Resources Information Center (ERİC). (1)
  • Martinez, M. E. (2006). What is metacognition?. Phi Delta Kappan, 87(9), 696-699. https://doi.org/10.1177/003172170608700916
  • McKenna, M.C., Kear, D.J. and Ellsworth, R.A. (1995). Children's attitudes toward reading: A national survey. Reading Research Quarterly, 30(4), 934-956. https://doi.org/10.2307/748205
  • Melanlıoğlu, D. (2014). Üstbiliş strateji eğitiminin ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarına etkisi. Eğitim ve Bilim, 39(176).
  • Meniado, J. C. (2016). Metacognitive reading strategies, motivation, and reading comprehension performance of Saudi EFL students. English Language Teaching, 9(3), 117-129. https://doi.org/10.5539/elt.v9n3p117
  • Meral, E. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin üstbilişşel dinlediğini anlama farkındalığı düzeyi ile dinlemeye ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  • Mills, N., Pajares, F. and Herron, C. (2006). A Reevaluation of the role of anxiety: self-efficacy, anxiety, and their relation to reading and listening proficiency. Foreign Language Annals, 39(2), 276-295. https://doi.org/10.1111/j.1944-9720.2006.tb02266.x
  • Möbius, M. (2003). The use of parcelling in statistical analysis-a research example. In 2nd. European Conference on Research Methodology for Business and Management, Proceedings (pp. 247-256).
  • Murray, N. P. and Janelle, C. M. (2003). Anxiety and performance: A visual search examination of the processing efficiency theory. Journal of Sport and Exercise Psychology, 25, 171-187. https://doi.org/10.1123/jsep.25.2.171
  • Naseri, M. ve Zaferanieh, E. (2012). The relationship between reading self-efficacy beliefs, reading strategy use and reading comprehension level of ıranian efl learners. World Journal of Education, 2(2), 64-75. https://doi.org/10.5430/wje.v2n2p64
  • Noghabi, S. R. (2012). Foreign language classroom anxiety, academic achievement and self-efficacy: their correlation toward each other in focus. In International Conference" ICT for Language Learning (Vol. 5).
  • Oğuz, A. ve Kutlu Kalender, M. D. (2018). Ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalıkları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişki. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 14(2), 170-186. https://doi.org/10.17244/eku.319267
  • Özdamar, K. (2004). Tabloların Oluşturulması, Güvenirlik ve Soru Analizi. Paket Programlarla İstatistiksel Veri Analizi-1. 5th ed. Eskişehir: Kaan Kitabevi, 201-50.
  • Öztürk, E (2012). Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri'nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 11(2), 292-305.
  • Öztürk, S. ve Serin, M. K. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalıkları ile matematik öğretmeye yönelik kaygılarının incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 28(2), 1013-1025. https://doi.org/10.24106/kefdergi.705074
  • Paris, S. G. and Winograd, P. (1990). Promoting metacognition and motivation of exceptional children. Remedial and Special Education, 11(6), 7-15. https://doi.org/10.1177/074193259001100604
  • Petscher, Y. (2010). A meta‐analysis of the relationship between student attitudes towards reading and achievement in reading. Journal of Research in Reading, 33(4), 335-355. https://doi.org/10.1111/j.1467-9817.2009.01418.x
  • Sakız, G. (2013). Başarıda anahtar kelime: Öz-yeterlik. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 185-210.
  • Sallabaş, M. E. (2008). İlköğretim 8 sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki iliski. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 141-155.
  • Saraç, S. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin üstbiliş düzeyleri, genel zekâ ve okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • Sayıner, B. (2022). Üstbilişsel farkındalık ve akademik öz-yeterlik etkileşimi. Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Güncel Araştırmalar-II. Ankara: Gece Kitaplığı.
  • Schraw, G. (2002). Promoting general metacognitive awareness. In H. J. Hartman, (Ed.), Metacognition in Learning And İnstruction (3-16). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-017-2243-8_1
  • Schraw, G. and Moshman, D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychology Review, 7(4), 351-371. https://doi.org/10.1007/BF02212307
  • Schraw, G., Crippen, K. J. and Hartley, K. (2006). Promoting self-regulation in science education: Metacognition as part of a broader perspective on learning. Research in Science Education, 36, 111-139.https://doi.org/10.1007/s11165-005-3917-8
  • Senemoglu, N. (2002). Gelisim, Ögrenme ve Ögretim (Development, Learning and Teaching). Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Serin, M. K., Güneş, A. M. ve Değirmenci, H. (2015). Sınıf öğretmenliği bölümü öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile mesleğe yönelik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 4 (1), 21-34. https://doi.org/10.30703/cije.321360
  • Shell, D. F., Colvin, C. and Bruning, R. H. (1995). Self-efficacy, attribution, and outcome expectancy mechanisms in reading and writing achievement: grade-level and achievement level differences. Journal of Educational Psychology, 87(3), 386. https://doi.org/10.1037/0022-0663.87.3.386
  • Skaalvik, E. M. and Skaalvik, S. (2014). Teacher self-efficacy and perceived autonomy: relations with teacher engagement, job satisfaction, and emotional exhaustion. Psychological Reports, 114(1), 68-77. https://doi.org/10.2466/14.02.PR0.114k14w0
  • Solheim, O. J. (2011). The impact of reading self-efficacy and task value on reading comprehension scores in different item formats. Reading Psychology, 32(1), 1-27. https://doi.org/10.1080/02702710903256601
  • Snyder, C. R. and Lopez, S. (2002). Handbook of Positive Psychology, Oxford University Press US.
  • Steiger, J. H. (2007). Understanding the limitations of global fit assessment in structural equation modeling. Personality and Individual Differences, 42(5), 893-898. https://doi.org/10.1016/j.paid.2006.09.017
  • Şeflek Kovacıoğlu, N. (2006). İlköğretim ikinci sınıflarında aile çevresi ve çocuğun okumaya karşı tutumu ile okuduğunu anlama becerisi arasındaki ilişkiler. Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. and Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6, pp. 497-516). Boston, MA: Pearson.
  • Tan, M. N. (2015). Ortaokul öğrencilerinin matematik kaygısı, öğrenilmiş çaresizlik ve matematiğe yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
  • Tan, Ş. ve Erdoğan, A. (2004). Öğretimde Planlama ve Değerlendirme (6. Baskı). İstanbul: Pegema Yayıncılık.
  • Tavakoli, H. (2014). The effectiveness of metacognitive strategy awareness in reading comprehension: the case of Iranian university EFL students. The Reading Matrix, 14(2), 314-336.
  • Tonka, H. (2020). Ortaokul öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıkları ile okuma kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • Tsai, C. C. (2013). The impact of foreign language anxiety, test anxiety, and self-efficacy among senior high school students in Taiwan. International Journal of English Language and Linguistics Research, 1(3), 1-17. https://doi.org/10.5296/ijld.v3i4.4247
  • Tschannen-Moran, M., Woolfolk Hoy, A. and Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of Educational Research, 68, 202-248. https://doi.org/10.3102/00346543068002202
  • Tuncer, M. ve Akmençe, A. E. (2019). Yabancı dile yönelik kaygı, özyeterlik ve tutum arasındaki ilişkiler. Turkish Journal of Educational Studies, 6 (3), 1-13. https://doi.org/10.33907/turkjes.567044
  • Tunde-Awe, B. M. (2014). Relationship between reading attitudes and reading comprehension performance of secondary school students in Kwara State, Nigeria. Review of Arts and Humanities, 3(2), 203-215.
  • Türkben, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları, motivasyon düzeyleri ve anlama becerileri arasındaki ilişkiler. Journal of Language Education and Research, 6(2), 657-677. https://doi.org/10.31464/jlere.770661
  • Uyar, Y. (2009). İlköğretim ikinci kademe öğrencileri için okumaya yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Education Sciences, 4 (2), 632-651.
  • Ülper, H. (2019). Okuma ve Anlamlandırma Becerilerinin Kazandırılması. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Ülper, H., Çetinkaya, G. ve Bayat, N. (2017). Okuduğunu anlama testinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 175-187.
  • Ülper, H. ve Şirin, A. N. (2019) Okuma anlama düzeyleriyle özyeterlik algısı arasındaki ilişki bağlamında ortaokul öğrencilerinin görünümleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Ülper, H., Yaylı, D. ve Karakaya, İ. (2013). Okur özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 85-100.
  • Ürün Karahan, B. ve Taşdan, M. (2016). 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin okumaya karşı tutum ve motivasyonlarının okuduğunu anlama becerileri ile ilişkisi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) dergisi, 5(2), https://doi.org/10.7884/teke.596
  • Whitebread, D., Coltman, P., Pasternak, D. P., Sangster, C., Grau, V., Bingham, S., Almeqdad, Q. and Demetriou, D. (2009). The development of two observational tools for assessing metacognition and self-regulated learning in young children. Metacognition and Learning, 4(1), 63-85. https://doi.org/10.1007/s11409-008-9033-1
  • Woodrow, J. L., (2001). Towards a model of adaptive language learning: A pilot study. Sydney University. Erişim adresi: https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED456645.pdf
  • Yamaç, A. ve Çeliktürk Sezgin, Z. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları, akıcılıkları, motivasyonları ve okuduğunu anlamaları arasındaki ilişkiler. Eğitim ve Bilim, 43(194), https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.418901
  • Zahra, F., Komariah, E. and Sari, D.F. (2016). A study on students' metacognitive awareness and their reading comprehension. Research in English and Education, 1(1), 10-17.

Okumaya Yönelik Tutum, Kaygı, Öz Yeterlik ve Üstbiliş Etmenlerinin İlişkisi ve Okuduğunu Anlama Becerisini Yordama Düzeyleri

Year 2025, Volume: 16 Issue: 3, 4516 - 4550, 27.12.2025

Uğur Demircan , İbrahim Seçkin Aydın

https://doi.org/10.51460/baebd.1704031

Abstract

Akademik becerilerin temeli olarak kabul edilen okuduğunu anlama becerisi öneminden dolayı birçok çalışmaya konu olmuş, bu beceriyi hangi etmenlerin ne düzeyde etkilediği konusunda çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Çağdaş öğretim yaklaşımları tutum, kaygı ve öz yeterlik gibi duyuşsal etmenlerin önemini artırmıştır. Aynı zamanda öğrenme ihtiyaçlarının hızla değişmesi, üstbilişsel becerileri ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmanın amacı okuduğunu anlama becerisini etkilediği kabul edilen tutum, kaygı, öz yeterlik ve üstbiliş etmenlerinin birbirleriyle olan ilişkisini belirlemek ve bu etmenlerin okuduğunu anlama becerisini hangi düzeyde yordadığını bir model aracılığıyla incelemektir. Çalışmanın örneklem grubu 7. sınıf düzeyinde 386 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Verilerin elde edilmesinde geçerliği ve güvenirliği önceden kanıtlanmış olan okumaya yönelik tutum, kaygı, öz yeterlik, üstbiliş ölçekleri ve okuduğunu anlama başarı testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre tutum, öz yeterlik ve üstbiliş değişkenleri arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülürken bu değişkenler ile kaygı arasında negatif yönlü bir ilişki görülmüştür. Okuduğunu anlama becerisinin tutum ve öz yeterlik ile pozitif yönlü, kaygı ile negatif yönlü ilişkiye sahip olduğu görülürken okuduğunu anlama becerisi ile üstbiliş arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Oluşturulan yapısal eşitlik modelinde kaygı ve üstbilişin okuduğunu anlama becerisini negatif yönde, öz yeterliğin pozitif yönde yordadığı; tutumun ise yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

okuma becerisi okuduğunu anlama tutum kaygı öz yeterlik üstbiliş

Ethical Statement

Bu çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma ve Yayın Etik Kurulu'ndan 17.12.2020 tarih ve 21 sayılı karar no ile onay almıştır. Katılımcılar bilgilendirilmiş ve onam alınmıştır. Tüm süreçlerde gönüllülük esas alınmış, gizlilik ve anonimlik ilkelerine uyulmuştur.

References

  • Akdağ, M. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalık ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
  • Akpur, U. (2015). İngilizce hazırlık programı öğrencilerinin akademik motivasyon kaygı ve tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişkiler örüntüsü. Doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Altunkaya, H. (2018). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okur özyeterlikleri ile okuduklarını anlama becerileri arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 202-219. https://doi.org/10.16916/aded.368192
  • Altunkaya, H. ve Erdem, İ. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okuma kaygıları ve okuduğunu anlama becerileri (Reading anxiety and reading comprehension skills of learners of turkish as a foreign language). Sakarya University Journal of Education, 7(1), 59-77. https://doi.org/10.19126/suje.307045
  • Anastasiou, D. and Griva, E. (2009). Awareness of reading strategy use and reading comprehension among poor and good readers. Elementary Education Online, 8(2), 283-297.
  • Armut, M. ve Türkyılmaz, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okuma becerileri üzerine bir inceleme. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 217-236. https://doi.org/10.17556/erziefd.330587
  • Aygün, H. E. (2021). İlkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisi ile okuma kaygısı arasındaki ilişkide okuma alışkanlığının aracı rolü. Milli Eğitim Dergisi, 50(231), 91-109. https://doi.org/10.37669/milliegitim.746081
  • Bağcı, H. ve Ünveren, D. (2020). Investigation the relationship between metacognitive awareness of reading strategies and self-efficacy perception in reading comprehension in mother-tongue: sample of 8th graders. International Journal of Educational Methodology, 6(1), 83-98. https://doi.org/10.12973/ijem.6.1.83
  • Bakracevic Vukman, K. and Licardo, M. (2010). How cognitive, metacognitive, motivational and emotional self‐regulation influence school performance in adolescence and early adulthood. Educational Studies, 36(3), 259-268. https://doi.org/10.1080/03055690903180376
  • Balcı, A. (2009). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama düzeyleri. Education Sciences, 4(4), 1308-1330.
  • Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action. Englewood Cliffs, NJ, 1986.
  • Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The Exercise of Control. New York: W. H. Freeman.
  • Bandura, A. (2004). Swimming against the mainstream: the early years from chilly tributary to transformative mainstream. Behaviour Research and Therapy. Vol. 42. 613-630. https://doi.org/10.1016/j.brat.2004.02.001
  • Başaran, M. (2013). 4. Sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma durumları ve bu stratejilerle okuduğunu anlama arasındaki ilişki. Electronic Turkish Studies, 8(8), https://doi.org/10.7827/turkishstudies.5502
  • Başaran, M. (2021). A study on the variables predicting reading comprehension. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 9(60), 647-658.
  • Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve Psikolojide Ölçme: Klasik Test Teorisi ve Uygulaması. ÖSYM Yayınları, Ankara, 504s.
  • Bedir, S. B. ve Dursun, F. (2022). The relationship between high school students' metacognitive awareness of reading strategies and english self-efficacy beliefs. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(1), 155-163.
  • Bozgün, K. ve Pekdoğan, S. (2018). The self-efficacy as predictors of the metacognition skills in children. Journal of Education and Future, (14), 57-69. https://doi.org/10.30786/jef.390814
  • Carmines, E.G. and McIver, S.P. (1981). Analyzing models with unobserved variables: Analysis of covariance structures. In G. W. Bohrnstedt and E.F. Borgatta (Eds.), Social Measurement: Current Issues, (65-115). Beverly Hills, California: Sage.
  • Carpenter, P. A., Miyake, A. and Just, M. A. (1995). Language comprehension: sentence and discourse processing. Annual Review of Psychology, 46, 91-120. https://doi.org/10.1146/annurev.ps.46.020195.000515
  • Carroll, J. M. and Fox, A. C. (2017). Reading self-efficacy predicts word reading but not comprehension in both girls and boys. Frontiers in Psychology, 7, 2056. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.02056
  • Cheng, Y. (2001). The relationships among language learning self-efficacy, belief in giftedness for language learning, and language anxiety. Concentric: Studies in English Literature and Linguistics, 27(2), 75-90
  • Clark, C., Torsi, S. and Strong, J. (2005). Young people and reading: A school study conducted by the national literacy trust for the reading champions ınitiative. National Literacy Trust.
  • Corkett, J., Hatt, B. and Benevides, T. (2011). Student and teacher self-efficacy and the connection to reading and writing. Canadian Journal of Education/Revue canadienne de l'éducation, 34(1), 65-98.
  • Coşkun, G. ve Taşgın, A. (2018). An investigation of anxiety and attitudes of university students towards English courses. Journal of Language and Linguistic Studies, 14(2), 135-153.
  • Cross, D. R. and Paris, S. G. (1988). Developmental and instructional analysis of children's metacognition and reading comprehension. Journal of Educational Psychology, 80(2), 131-142. https://doi.org/10.1037/0022-0663.80.2.131
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve LISREL Uygulamaları (Vol. 2). Ankara: Pegem Akademi.
  • Demircan, U. ve Aydın, İ. S. (2020). Okuduğunu anlama becerisini etkileyen faktörler üzerine bir alanyazın incelemesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 15(6), 4057-4090. https://doi.org/10.47423/TurkishStudies.43300
  • Deniz, T. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbiliş becerileri, matematik özyeterlikleri ve matematik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
  • Derakshan, N. and Eysenck, M. W. (2009). Anxiety, processing efficiency, and cognitive performance: New developments from attentional control theory. European Psychologist, 14(2), 168-176. https://doi.org/10.1027/1016-9040.14.2.168
  • Dicke, T., Parker, P.D., Marsh, H.W., Kunter, M., Schmeck, A. and Leutner, D. (2014). Self efficacy in classroom management, classroom disturbances, and emotional exhaustion: A moderated mediation analysis of teacher candidates. Journal of Educational Psychology. Vol. 106, 569-583. https://doi.org/10.1037/a0035504
  • Dolezal, S.E., Welsh, L.M., Pressley, M. and Vincent, M.M. (2003). How nine third-grade teachers motivate student academic engagement. The Elementary School Journal, 103(3), 239-267. https://doi.org/10.1086/499725
  • Doruk, M., Öztürk, M. ve Kaplan, A. (2016). Ortaokul öğrencilerinin matematiğe yönelik öz-yeterlik algılarının belirlenmesi: kaygı ve tutum faktörleri. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 2016, 6(2), 283-302. https://doi.org/10.17984/adyuebd.306387
  • Dursun, H. ve Özenç, E. G. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları ile türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişki (Kayseri İli Örneği). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 144-159.
  • Edizer, Z. Ç. (2015). Türkçe öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları ile üst bilişsel okuma stratejilerini kullanım düzeyleri arasındaki ilişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23 (2), 645-658. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kefdergi/issue/22599/241438
  • Ekenel, E. (2015). Matematik dersi başarısı ile bilişötesi öğrenme stratejileri ve sınav kaygısının ilişkisi. Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  • Erdem, İ., Altunkaya, H. ve Ateş, A. (2017). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin okur özyeterlikleri ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. International Journal of Language Academy, 5(4), 74-86, https://doi.org/10.18033/ijla.3622
  • Erkan, Y. D. ve Saban, A. I. (2011). Writing performance relative to writing apprehension, self-efficacy in, writing and attitudes towards writing: A correlational study in turkish tertiary-level EFL. The Asian EFL Journal Quarterly, 13(1), 163-191
  • Eysenck, M. W. and Calvo, M. G. (1992). Anxiety and performance: The processing efficiency theory. Cognition and Emotion, 6, 409-434. https://doi.org/10.1080/02699939208409696
  • Eysenck, M. W., Derakshan, N., Santos, R. and Calvo, M. G. (2007). Anxiety and cognitive performance: Attentional control theory. Emotion, 7(2), 336-353. https://doi.org/10.1037/1528-3542.7.2.336
  • Eyüp, B. ve Uzuner Yurt, S. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutumları ve okuduğunu anlama öz yeterlikleri arasındaki ilişki. Journal of Academic Studies, 17(67).
  • Fishbein, M. and Ajzen, I. (1975). Belief attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Journal of Business Venturing 5, 177- I89.
  • Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34, 906-911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906
  • Ghonsooly, B. and Elahi M. (2010). Learners' self-efficacy in reading and its relation to foreign language reading anxiety and reading achievement. Journal of English Language Teaching and Learning, 53(217), 45- 67.
  • Gordon, C., Lim, L., McKinnon, D. and Nkala, F. (1998). Learning approach, control orientation and self-efficacy of beginning teacher education students. Asia-Pacific Journal of Teacher Education and Development, 1 (1), 53-63.
  • Guthrie, J.T. and Wigfield, A. (1999). How motivation fits into a science of reading. Scientific Studies of Reading, 3(3), 199-205. https://doi.org/10.1207/s1532799xssr0303_1
  • Guthrie, J.T., Hoa, A.L.W., Wigfield, A., Tonks, S.M., Humenick, N.M. and Littles, E. (2007). Reading motivation and reading comprehension growth in the later elementary years. Contemporary Educational Psychology, 32(3), 282-313. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2006.05.004
  • Haller, E. P., Child, D. A. and Walberg, H. J. (1988). Can comprehension be taught? A quantitative synthesis of metacognitive studies. Educational Researcher, 17(9), 5-8. https://doi.org/10.2307/1175040
  • Henson, R. K., Kogan, L. R. and Vacha-Haase, T. (2001). A reliability generalization study of the teacher efficacy scale and related instruments. Educational and Psychological Measurement, 61 (3), 404-420. https://doi.org/10.1177/00131640121971284
  • Hollingsworth, P.M. and Reutzel, D.R. (1990). Prior knowledge, content-related attitude, reading comprehension: testing mathewson's affective model of reading. The Journal of Educational Research, 83(4), 194-199. https://doi.org/10.1080/00220671.1990.10885956
  • İnnalı, H. Ö. ve Aydın, İ. S. (2014). İlköğretim 8. Sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 9(9). https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.7132
  • Jalongo, M. R. and Hirsh, R. A. (2010). Understanding reading anxiety: New insights from neuroscience. Early Childhood Education Journal, 37(6), 431-435. https://doi.org/10.1007/s10643-010-0381-5
  • Kağıtçı, B. (2014). Fen dersine yönelik kaygı ölçeği geliştirilmesi ve ortaokul öğrencilerinin fen dersi kaygı ile tutum puanlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
  • Kahramanoğlu, R. ve Deniz, T. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbiliş becerileri, matematik özyeterlikleri ve matematik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 189-200. DOI: 10.17679/inuefd.334285 https://doi.org/10.17679/inuefd.334285
  • Kalemkuş, J. (2021). Bilmeyi bilme: Üstbiliş. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (42), 471-495. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.795640
  • Kandemir, H. ve Demiroğlu Memiş, A. (2019). Beşinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığı ile okuduğunu anlama ve okuma tutumlarının incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(Özel Sayı), 67-82.
  • Kanmaz, A. ve Saracaloglu, A. S. (2012). Okuduğunu anlama stratejisi kullanımının, okumaya yönelik tutum ve kalıcılığa etkisi. Education Sciences, 7(2), 764-776.
  • Kaptan, F. ve Korkmaz, H. (2001). Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(20).
  • Karabay, A. ve Kuşdemir Kayıran, B. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileri ve okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Cukurova University Faculty of Education Journal, 38(3), 110-117.
  • Karakoç Öztürk, B. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz yeterlikleri üzerine bir araştırma: Adana ili örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 908-936. https://doi.org/10.14520/adyusbd.23976
  • Katrancı, M. ve Kuşdemir, Y. (2016). Okumada kaygı ve anlama: ana fikri bulamıyorum öğretmenim! Eğitim ve Bilim, 41(183). https://doi.org/10.15390/EB.2016.4951
  • Kline, Rex, B. (1998), Principles and Practice of Structural Equation Modeling, NY: Guilford Press, 354s.
  • Koç, C., Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14 (1), 745-778. https://doi.org/10.23891/efdyyu.2017.29
  • Kuhn, D. (2000). Metacognitive development. Current Directions in Psychological Science, 9(5), 178-181. https://doi.org/10.1111/1467-8721.00088
  • Küçükakça, H. (2021) Matematik dersinde üstbilişsel stratejiler kullanımının öğrencilerin üstbilişsel farkındalık ve matematiğe yönelik tutumlarına etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  • Lai, E. R. (2011). Metacognition: A literature review. Always learning: Pearson Research Report, 24, 1-40.
  • Livingston, J. A. (2003). Metacognition: An overview. Educatıonal Resources Information Center (ERİC). (1)
  • Martinez, M. E. (2006). What is metacognition?. Phi Delta Kappan, 87(9), 696-699. https://doi.org/10.1177/003172170608700916
  • McKenna, M.C., Kear, D.J. and Ellsworth, R.A. (1995). Children's attitudes toward reading: A national survey. Reading Research Quarterly, 30(4), 934-956. https://doi.org/10.2307/748205
  • Melanlıoğlu, D. (2014). Üstbiliş strateji eğitiminin ortaokul öğrencilerinin okuma kaygılarına etkisi. Eğitim ve Bilim, 39(176).
  • Meniado, J. C. (2016). Metacognitive reading strategies, motivation, and reading comprehension performance of Saudi EFL students. English Language Teaching, 9(3), 117-129. https://doi.org/10.5539/elt.v9n3p117
  • Meral, E. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin üstbilişşel dinlediğini anlama farkındalığı düzeyi ile dinlemeye ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  • Mills, N., Pajares, F. and Herron, C. (2006). A Reevaluation of the role of anxiety: self-efficacy, anxiety, and their relation to reading and listening proficiency. Foreign Language Annals, 39(2), 276-295. https://doi.org/10.1111/j.1944-9720.2006.tb02266.x
  • Möbius, M. (2003). The use of parcelling in statistical analysis-a research example. In 2nd. European Conference on Research Methodology for Business and Management, Proceedings (pp. 247-256).
  • Murray, N. P. and Janelle, C. M. (2003). Anxiety and performance: A visual search examination of the processing efficiency theory. Journal of Sport and Exercise Psychology, 25, 171-187. https://doi.org/10.1123/jsep.25.2.171
  • Naseri, M. ve Zaferanieh, E. (2012). The relationship between reading self-efficacy beliefs, reading strategy use and reading comprehension level of ıranian efl learners. World Journal of Education, 2(2), 64-75. https://doi.org/10.5430/wje.v2n2p64
  • Noghabi, S. R. (2012). Foreign language classroom anxiety, academic achievement and self-efficacy: their correlation toward each other in focus. In International Conference" ICT for Language Learning (Vol. 5).
  • Oğuz, A. ve Kutlu Kalender, M. D. (2018). Ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalıkları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişki. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 14(2), 170-186. https://doi.org/10.17244/eku.319267
  • Özdamar, K. (2004). Tabloların Oluşturulması, Güvenirlik ve Soru Analizi. Paket Programlarla İstatistiksel Veri Analizi-1. 5th ed. Eskişehir: Kaan Kitabevi, 201-50.
  • Öztürk, E (2012). Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri'nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 11(2), 292-305.
  • Öztürk, S. ve Serin, M. K. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalıkları ile matematik öğretmeye yönelik kaygılarının incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 28(2), 1013-1025. https://doi.org/10.24106/kefdergi.705074
  • Paris, S. G. and Winograd, P. (1990). Promoting metacognition and motivation of exceptional children. Remedial and Special Education, 11(6), 7-15. https://doi.org/10.1177/074193259001100604
  • Petscher, Y. (2010). A meta‐analysis of the relationship between student attitudes towards reading and achievement in reading. Journal of Research in Reading, 33(4), 335-355. https://doi.org/10.1111/j.1467-9817.2009.01418.x
  • Sakız, G. (2013). Başarıda anahtar kelime: Öz-yeterlik. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 185-210.
  • Sallabaş, M. E. (2008). İlköğretim 8 sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki iliski. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 141-155.
  • Saraç, S. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin üstbiliş düzeyleri, genel zekâ ve okuduğunu anlama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • Sayıner, B. (2022). Üstbilişsel farkındalık ve akademik öz-yeterlik etkileşimi. Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Güncel Araştırmalar-II. Ankara: Gece Kitaplığı.
  • Schraw, G. (2002). Promoting general metacognitive awareness. In H. J. Hartman, (Ed.), Metacognition in Learning And İnstruction (3-16). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-017-2243-8_1
  • Schraw, G. and Moshman, D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychology Review, 7(4), 351-371. https://doi.org/10.1007/BF02212307
  • Schraw, G., Crippen, K. J. and Hartley, K. (2006). Promoting self-regulation in science education: Metacognition as part of a broader perspective on learning. Research in Science Education, 36, 111-139.https://doi.org/10.1007/s11165-005-3917-8
  • Senemoglu, N. (2002). Gelisim, Ögrenme ve Ögretim (Development, Learning and Teaching). Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Serin, M. K., Güneş, A. M. ve Değirmenci, H. (2015). Sınıf öğretmenliği bölümü öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile mesleğe yönelik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 4 (1), 21-34. https://doi.org/10.30703/cije.321360
  • Shell, D. F., Colvin, C. and Bruning, R. H. (1995). Self-efficacy, attribution, and outcome expectancy mechanisms in reading and writing achievement: grade-level and achievement level differences. Journal of Educational Psychology, 87(3), 386. https://doi.org/10.1037/0022-0663.87.3.386
  • Skaalvik, E. M. and Skaalvik, S. (2014). Teacher self-efficacy and perceived autonomy: relations with teacher engagement, job satisfaction, and emotional exhaustion. Psychological Reports, 114(1), 68-77. https://doi.org/10.2466/14.02.PR0.114k14w0
  • Solheim, O. J. (2011). The impact of reading self-efficacy and task value on reading comprehension scores in different item formats. Reading Psychology, 32(1), 1-27. https://doi.org/10.1080/02702710903256601
  • Snyder, C. R. and Lopez, S. (2002). Handbook of Positive Psychology, Oxford University Press US.
  • Steiger, J. H. (2007). Understanding the limitations of global fit assessment in structural equation modeling. Personality and Individual Differences, 42(5), 893-898. https://doi.org/10.1016/j.paid.2006.09.017
  • Şeflek Kovacıoğlu, N. (2006). İlköğretim ikinci sınıflarında aile çevresi ve çocuğun okumaya karşı tutumu ile okuduğunu anlama becerisi arasındaki ilişkiler. Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. and Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6, pp. 497-516). Boston, MA: Pearson.
  • Tan, M. N. (2015). Ortaokul öğrencilerinin matematik kaygısı, öğrenilmiş çaresizlik ve matematiğe yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
  • Tan, Ş. ve Erdoğan, A. (2004). Öğretimde Planlama ve Değerlendirme (6. Baskı). İstanbul: Pegema Yayıncılık.
  • Tavakoli, H. (2014). The effectiveness of metacognitive strategy awareness in reading comprehension: the case of Iranian university EFL students. The Reading Matrix, 14(2), 314-336.
  • Tonka, H. (2020). Ortaokul öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıkları ile okuma kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • Tsai, C. C. (2013). The impact of foreign language anxiety, test anxiety, and self-efficacy among senior high school students in Taiwan. International Journal of English Language and Linguistics Research, 1(3), 1-17. https://doi.org/10.5296/ijld.v3i4.4247
  • Tschannen-Moran, M., Woolfolk Hoy, A. and Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of Educational Research, 68, 202-248. https://doi.org/10.3102/00346543068002202
  • Tuncer, M. ve Akmençe, A. E. (2019). Yabancı dile yönelik kaygı, özyeterlik ve tutum arasındaki ilişkiler. Turkish Journal of Educational Studies, 6 (3), 1-13. https://doi.org/10.33907/turkjes.567044
  • Tunde-Awe, B. M. (2014). Relationship between reading attitudes and reading comprehension performance of secondary school students in Kwara State, Nigeria. Review of Arts and Humanities, 3(2), 203-215.
  • Türkben, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları, motivasyon düzeyleri ve anlama becerileri arasındaki ilişkiler. Journal of Language Education and Research, 6(2), 657-677. https://doi.org/10.31464/jlere.770661
  • Uyar, Y. (2009). İlköğretim ikinci kademe öğrencileri için okumaya yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Education Sciences, 4 (2), 632-651.
  • Ülper, H. (2019). Okuma ve Anlamlandırma Becerilerinin Kazandırılması. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Ülper, H., Çetinkaya, G. ve Bayat, N. (2017). Okuduğunu anlama testinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 175-187.
  • Ülper, H. ve Şirin, A. N. (2019) Okuma anlama düzeyleriyle özyeterlik algısı arasındaki ilişki bağlamında ortaokul öğrencilerinin görünümleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1-14. https://doi.org/10.9779/pauefd.487556
  • Ülper, H., Yaylı, D. ve Karakaya, İ. (2013). Okur özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 85-100.
  • Ürün Karahan, B. ve Taşdan, M. (2016). 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin okumaya karşı tutum ve motivasyonlarının okuduğunu anlama becerileri ile ilişkisi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) dergisi, 5(2), https://doi.org/10.7884/teke.596
  • Whitebread, D., Coltman, P., Pasternak, D. P., Sangster, C., Grau, V., Bingham, S., Almeqdad, Q. and Demetriou, D. (2009). The development of two observational tools for assessing metacognition and self-regulated learning in young children. Metacognition and Learning, 4(1), 63-85. https://doi.org/10.1007/s11409-008-9033-1
  • Woodrow, J. L., (2001). Towards a model of adaptive language learning: A pilot study. Sydney University. Erişim adresi: https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED456645.pdf
  • Yamaç, A. ve Çeliktürk Sezgin, Z. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları, akıcılıkları, motivasyonları ve okuduğunu anlamaları arasındaki ilişkiler. Eğitim ve Bilim, 43(194), https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.418901
  • Zahra, F., Komariah, E. and Sari, D.F. (2016). A study on students' metacognitive awareness and their reading comprehension. Research in English and Education, 1(1), 10-17.
There are 118 citations in total.

Details

Primary Language English
Subjects Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management)
Journal Section Research Article
Authors

Uğur Demircan 0000-0002-4784-402X

İbrahim Seçkin Aydın 0009-0001-4004-4871

Submission Date May 23, 2025
Acceptance Date November 22, 2025
Early Pub Date December 27, 2025
Publication Date December 27, 2025
Published in Issue Year 2025 Volume: 16 Issue: 3

Cite

APA Demircan, U., & Aydın, İ. S. (2025). Correlation of Reading Attitude, Anxiety, Self-efficacy, Metacognition Factors and Their Predictive Power on Reading Comprehension. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(3), 4516-4550. https://doi.org/10.51460/baebd.1704031

Aim & Scope

Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü tarafından çıkarılan  "BATI ANADOLU EĞİTİM BİLİMLERİ DERGİSİ (BAEBD)" Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 3 defa Türkçe veya İngilizce dillerinde yayınlanan açık erişimli bilimsel hakemli bir dergidir.

BAEB dergisi, eğitim bilimleri alanı ile ilgili  uygulama veya kuram çalışmalarını güçlü araştırma tasarımları ile  değerlendiren nitelikli çalışmaları yayınlamaktadır. Bu nedenle dergide, özellikle ilgili alanyazının geçmiş ve günümüz ile ilişkisini kurabilen, güncel eğitim ihtiyaçlarımızı takip edip çözümler üretebilen, deneysel, ilişkisel veya kuramsal nitelikli çalışmaların yayınlanması amaçlanmaktadır. Böylece, okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, lise, yükseköğretim ve hayat boyu öğrenme kademelerinde eğitimin gelişmesine katkı sağlanması beklenmektedir.

BAEBD eğitim teknolojileri, öğretmen yetiştirme, matematik, fen, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, Türkçe, Türk dili ve edebiyatı, sosyal bilgiler, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, okul dışı eğitim, doğa eğitimi, vb. alanlarda çalışmaları kabul etmektedir. Hedef kitlesi eğitim bilimleri alanında çalışma yapan bilim insanları, eğitimciler, öğrenciler, öğretmenler ve eğitim sektörüne yönelik ürün ve hizmet veren kişi ve kuruluşlardır.



BAEBD Yazım Kuralları

BAEBD Telif Hakkı Devir Formu


BAŞVURU EKLERİ:    1-Benzerlik Raporu
                            2-Etik Kurul Belgesi / Etik Kurul Başvurusuna Gerek Yoktur Yazısı
                            3-Telif Hakkı Devir Formu


ŞABLON MAKALE


BAEBD, 10.11.2017 tarihinden itibaren yayın etiği ile ilgili aşağıdaki kuralları benimsemektedir;

1) Dergi yayıncılığında "Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Bildirgesi (COPE -Code of Conduct for Journal Editors)" tarafından belirlenmiş yükümlülükleri esas alır. Detaylı bilgi aşağıda sunulmuştur.

2) Yazar tarafından dergiye gönderilen makalelerin yazarlarından editör intihal raporu talep eder. İntihal raporu incelenerek onaylanan makalelere alan editörü ve hakem ataması yapılır.

3) (10.07.2019 tarihli güncelleme) BAEBD, Cilt 10. Sayı 2’den (Aralık 2019) itibaren anket, mülâkat vb. yollarla veri toplanmasını içeren makale önerilerinde, başvuru öncesinde yazardan etik kurul onay belgesini isteyecektir. Etik kurul belgesi ile ilgili bilgiler yöntem bölümünde sunulacaktır.


YAYIN ETİĞİ VE KÖTÜYE KULLANIM BİLDİRGESİ (COPE)

Editörlerin Sorumlulukları

Tarafsızlık ve Yayıncıya Ait Özgürlük. Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazarların ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik. Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve Görüş Ayrılıkları. Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım Kararı. Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Etik Kaygılar. Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayınlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts'ı takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.


Hakemlerin görevleri

Editoryal Kararlara Katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editoryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık Standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların Kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar Çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.


Yazarların Sorumlulukları

Raporlaştırma Standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir.
Veri Erişimi ve Saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi tarafından talep edilmesi durumunda editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve İntihal: Yazarlar, tamamen orijinal eserler göndermelidirler ve başkalarının çalışmalarını veya sözlerini kullanmışlarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. Bunun yanında yazarların kendi tez çalışmaları ve makale çalışmalarından gerçekleştirdikleri alıntılarda da benzerliğin minimum düzeyde olması bir başka deyişle alıntılamanın uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olması önemlidir. Başkasından ya da kendinden intihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye makale gönderen tüm yazarlardan benzerlik oranı raporu istenmektedir. Rapordaki oran makalenin değerlendirme sürecine geçmesi için belirleyici olacaktır. Oranın yüksek olduğu makaleler geri gönderilerek gerekli düzenlemelerin yapılması istenecektir. Bu kapsamda başkalarının çalışmalarından yapılan intihallerin yanı sıra yazarların kendi tez veya makalelerinden yaptıkları intihallerin de göz önünde bulundurularak bir düzenleme yapması gerekmektedir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim / yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin Yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dâhil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dâhil ederek) çıkar çatışmalarını açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dâhil).
Hakem Değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan Eserlerde Temel Hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kâğıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kâğıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltme veya geri çekme veya derginin editörlerine kâğıdın doğruluğuna dair kanıt sunma yükümlülüğünü almalıdır.

Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi makale başvurusu, değerlendirmesi ve yayımı için hiçbir ücret almamaktadır.

Citation Indexes

TR Dizin
Google Scholar

Other Indexes

ASCI
TÜRK EĞİTİM İNDEKSİ
EBSCO

Sahibi / Owner

Tuba Gültekin
Tuba GÜLTEKİN
Arts and Cultural Policy, Education, Fine Arts Education, Art Education (Other), Inclusive Education, Creative Arts and Writing

Baş Editör / Editor in Chief

Çınla YÜCEBAŞ
Sibel ALMELEK
Bahar SOĞUKKUYU
Esin UÇAL CANAKAY

Yayın Kurulu / Editorial Board Members

Fatih BAŞBUĞ
Selahattin AVŞAROĞLU
Ahmet AYTAÇ
Aşkın BAHADIR
Ahmet TOKSOY
Nejat İRA
Bilgehan GÜLTEKİN
İzen YAMAN
Ahmet Deniz AĞCA

Dergi Kurulu / Advisory Board

Default avatar
Cansu ÇELEBİ EROL
Fine Arts Education, Painting
Ezgi Tokdil
Ezgi TOKDİL
Ecocriticism, Fine Arts Education, Environmental Arts, Interdisciplinary Art, Painting
Default avatar
Vesile YILDIZ DEMİRTAŞ
Special Talented Education
Default avatar
Mine AKKAN
Civil Procedure Law, Civil Procedure

Alan Editörleri / Editors

Default avatar
Hale SUCUOĞLU
Education, Curriculum Development in Education, Program Design, Learning Theories, Curriculum Design Instructional Theories, Instructional Design, Philosophical and Social Foundations of Education, Teacher Education and Professional Development of Educators
Behsat Savas
Behsat SAVAS
Basic Training, Classroom Education, Primary Education, Turkish Education, History Education, Geography Education, Social Studies Education, Physical Training and Sports
İrfan Yurdabakan
İrfan YURDABAKAN
Education, Open and Distance Learning, Measurement Theories and Applications in Education and Psychology, Classroom Measurement Practices, Measurement and Evaluation in Education (Other)
Ahmet Bilal Özbek
Ahmet Bilal ÖZBEK
Education, Mental Disability Education
Default avatar
Hürmüz CEYLAN
Biological Mathematics
Ebru İkiz
Ebru İKİZ
Child and Adolescent Psychiatry, Psychological Counseling and Guidance, Family Counseling, Drug Addiction Consultancy, School Counseling, Psychological Counseling Education, Clinical Psychology, Counselling Psychology, Family Psychology , Educational Psychology
Default avatar
Feryal CUBUKCU
Language Studies, Education
Default avatar
Ahmet Murat ELLEZ
Education
Default avatar
Raziye ÇAKICIOĞLU OBAN
Environmental Education and Extension, Geography Education, Human Geography (Other)

Dil Editörleri

Default avatar
Feryal CUBUKCU
Language Studies, Education