Review

Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış

Volume: 26 Number: 1 February 29, 2024
EN TR

Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış

Abstract

Zengin geleneksel mirası ve çok yönlü uygulamaları nedeniyle bitkiler ve bitki kaynaklı bileşenler antik çağlardan günümüze kadar büyük ilgi görmüştür. Bu bitki kaynaklı bileşenler; geleneksel tıp sistemlerindeki ilaçların, modern ilaçların, nutrasötiklerin, gıda takviyelerinin, farmasötik ara maddelerin önemli kaynaklarıdırlar. Bitki kaynaklı ajanlar olarak bilinen adaptojenler; stresin zararlı etkilerinden koruyan, çevresel faktörlere uyum sağlama yeteneğimizi artıran ve hasarı azaltan doğal biyo düzenleyicilerdir. Adaptojenler hücresel adaptif sinyal yollarını aktive eden ve böylece dayanıklılığı, zorlu koşullara adaptasyonu ve hayatta kalma şansını spesifik olmayan şekilde artıran şifalı bitkiler, gıdalar ve fitokimyasallardır. Adaptojenler; strese karşı koymak, fiziksel direnci artırmak, formda kalmak veya yaşa bağlı gelişen hafıza ve dikkat kaybı, yorgunluk, uykusuzluk, kaygı, genel halsizlik, duygusal dengesizlik gibi bazı bozuklukları hafifletmek amacıyla kullanılır. Kısa ve uzun vadede zorlu durumlara karşı vücudun fizyolojik ve zihinsel stres tepkisini düzenlemeye ve azaltmaya yardımcı olurlar. Adaptojenler, adrenal bezlerden salgılanan hormonların salınımını kontrol ederek, fizyolojik ve zihinsel bir tepki olan stres tepkisini düzenlediklerinden sadece bir işlevi yerine getirmekle kalmazlar, aynı zamanda vücudun o an ne ile baş etmeye çalıştığına bağlı olarak salgılanan hormonları düzenleyerek semptomların hafifletilmesine ve azaltılmasına da yardımcı olurlar. Adaptojenlerin kortikosteroidler, katekolaminler ve nitrik oksit gibi stres aracılarına tepki olarak hareket ettiği ve diğer etkilerin yanı sıra spesifik olmayan bir şekilde antioksidan, immünomodülatör, hipoglisemik, hipokolesterolemik olarak da hareket edebildiği düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. Arouca, A., & Grassi-Kassisse, D.M. (2013). Eleutherococcus senticosus: Studies and effects. Health, 5(9), 1509-1515.
  2. Banerjee, S., Anand, U., Ghosh, S., Ray, D., Ray, P., Nandy, S., Deshmukh, G.D., Tripathi, V., & Dey, A. (2021). Bacosides fromBacopa monnieriextract: An overview of the effects on neurological disorders. Phytotherapy Research, 35, 5668–5679.
  3. Başaran, A.A. (2008). Nutrasötikler. Türk Tıp Bilimleri Dergisi, 28, 146-149.
  4. Bhatt, S., Kumari, R., & Gupta, M. (2023). Development of soluble dietary fiber incorporated black pea protein slice: Physicochemical, textural, and rheological properties. Measurement: Food, 12, 100112.
  5. Bhattacharya, S.K., & Ghosal, S. (1998). Anxiolytic activity of a standardized extract of Bacopa monniera: an experimental study. Phytomedicine, 5, 77-82.
  6. Brown, R.P., Gerbarg, P.L., & Ramazanov, Z. (2002). Rhodiola rosea: A phytomedicinal overview. Journal of the American Botanical Council, 56, 40-52.
  7. Ciniviz, M. (2018). Çubuk Turşularının Antioksidan Aktivitesi ve Fenolik Asit Profilinin Tespiti. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Nevşehir, 136 s.
  8. Çakmakçı, S., & Tahmas-Kahyaoğlu, D. (2012). Yağ asitlerinin sağlık ve beslenme üzerine etkilerine genel bir bakış. Akademik Gıda, 10(1), 103-113.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nonwood Forest Products Industry

Journal Section

Review

Early Pub Date

February 14, 2024

Publication Date

February 29, 2024

Submission Date

October 29, 2023

Acceptance Date

February 10, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 26 Number: 1

APA
Tahmas Kahyaoğlu, D., Özen, M. B., & Yıldız, H. (2024). Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 26(1), 164-171. https://doi.org/10.24011/barofd.1382820
AMA
1.Tahmas Kahyaoğlu D, Özen MB, Yıldız H. Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2024;26(1):164-171. doi:10.24011/barofd.1382820
Chicago
Tahmas Kahyaoğlu, Deren, Mürüvvet Begüm Özen, and Hilal Yıldız. 2024. “Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 26 (1): 164-71. https://doi.org/10.24011/barofd.1382820.
EndNote
Tahmas Kahyaoğlu D, Özen MB, Yıldız H (February 1, 2024) Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 26 1 164–171.
IEEE
[1]D. Tahmas Kahyaoğlu, M. B. Özen, and H. Yıldız, “Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış”, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. 1, pp. 164–171, Feb. 2024, doi: 10.24011/barofd.1382820.
ISNAD
Tahmas Kahyaoğlu, Deren - Özen, Mürüvvet Begüm - Yıldız, Hilal. “Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 26/1 (February 1, 2024): 164-171. https://doi.org/10.24011/barofd.1382820.
JAMA
1.Tahmas Kahyaoğlu D, Özen MB, Yıldız H. Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2024;26:164–171.
MLA
Tahmas Kahyaoğlu, Deren, et al. “Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, vol. 26, no. 1, Feb. 2024, pp. 164-71, doi:10.24011/barofd.1382820.
Vancouver
1.Deren Tahmas Kahyaoğlu, Mürüvvet Begüm Özen, Hilal Yıldız. Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2024 Feb. 1;26(1):164-71. doi:10.24011/barofd.1382820

Cited By

 

Journal of Bartin Faculty of Forestry Editorship,

Bartin University, Faculty of Forestry, Dean Floor No:106, Agdaci District, 74100 Bartin-Turkey.

Fax: +90 (378) 223 5077, Fax: +90 (378) 223 5062,

E-mail: bofdergi@bartin.edu.tr