Derleme

Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış

Cilt: 26 Sayı: 1 29 Şubat 2024
PDF İndir
EN TR

Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış

Öz

Zengin geleneksel mirası ve çok yönlü uygulamaları nedeniyle bitkiler ve bitki kaynaklı bileşenler antik çağlardan günümüze kadar büyük ilgi görmüştür. Bu bitki kaynaklı bileşenler; geleneksel tıp sistemlerindeki ilaçların, modern ilaçların, nutrasötiklerin, gıda takviyelerinin, farmasötik ara maddelerin önemli kaynaklarıdırlar. Bitki kaynaklı ajanlar olarak bilinen adaptojenler; stresin zararlı etkilerinden koruyan, çevresel faktörlere uyum sağlama yeteneğimizi artıran ve hasarı azaltan doğal biyo düzenleyicilerdir. Adaptojenler hücresel adaptif sinyal yollarını aktive eden ve böylece dayanıklılığı, zorlu koşullara adaptasyonu ve hayatta kalma şansını spesifik olmayan şekilde artıran şifalı bitkiler, gıdalar ve fitokimyasallardır. Adaptojenler; strese karşı koymak, fiziksel direnci artırmak, formda kalmak veya yaşa bağlı gelişen hafıza ve dikkat kaybı, yorgunluk, uykusuzluk, kaygı, genel halsizlik, duygusal dengesizlik gibi bazı bozuklukları hafifletmek amacıyla kullanılır. Kısa ve uzun vadede zorlu durumlara karşı vücudun fizyolojik ve zihinsel stres tepkisini düzenlemeye ve azaltmaya yardımcı olurlar. Adaptojenler, adrenal bezlerden salgılanan hormonların salınımını kontrol ederek, fizyolojik ve zihinsel bir tepki olan stres tepkisini düzenlediklerinden sadece bir işlevi yerine getirmekle kalmazlar, aynı zamanda vücudun o an ne ile baş etmeye çalıştığına bağlı olarak salgılanan hormonları düzenleyerek semptomların hafifletilmesine ve azaltılmasına da yardımcı olurlar. Adaptojenlerin kortikosteroidler, katekolaminler ve nitrik oksit gibi stres aracılarına tepki olarak hareket ettiği ve diğer etkilerin yanı sıra spesifik olmayan bir şekilde antioksidan, immünomodülatör, hipoglisemik, hipokolesterolemik olarak da hareket edebildiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arouca, A., & Grassi-Kassisse, D.M. (2013). Eleutherococcus senticosus: Studies and effects. Health, 5(9), 1509-1515.
  2. Banerjee, S., Anand, U., Ghosh, S., Ray, D., Ray, P., Nandy, S., Deshmukh, G.D., Tripathi, V., & Dey, A. (2021). Bacosides fromBacopa monnieriextract: An overview of the effects on neurological disorders. Phytotherapy Research, 35, 5668–5679.
  3. Başaran, A.A. (2008). Nutrasötikler. Türk Tıp Bilimleri Dergisi, 28, 146-149.
  4. Bhatt, S., Kumari, R., & Gupta, M. (2023). Development of soluble dietary fiber incorporated black pea protein slice: Physicochemical, textural, and rheological properties. Measurement: Food, 12, 100112.
  5. Bhattacharya, S.K., & Ghosal, S. (1998). Anxiolytic activity of a standardized extract of Bacopa monniera: an experimental study. Phytomedicine, 5, 77-82.
  6. Brown, R.P., Gerbarg, P.L., & Ramazanov, Z. (2002). Rhodiola rosea: A phytomedicinal overview. Journal of the American Botanical Council, 56, 40-52.
  7. Ciniviz, M. (2018). Çubuk Turşularının Antioksidan Aktivitesi ve Fenolik Asit Profilinin Tespiti. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Nevşehir, 136 s.
  8. Çakmakçı, S., & Tahmas-Kahyaoğlu, D. (2012). Yağ asitlerinin sağlık ve beslenme üzerine etkilerine genel bir bakış. Akademik Gıda, 10(1), 103-113.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Odun Dışı Orman Ürünleri Endüstrisi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

14 Şubat 2024

Yayımlanma Tarihi

29 Şubat 2024

Gönderilme Tarihi

29 Ekim 2023

Kabul Tarihi

10 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tahmas Kahyaoğlu, D., Özen, M. B., & Yıldız, H. (2024). Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 26(1), 164-171. https://doi.org/10.24011/barofd.1382820
AMA
1.Tahmas Kahyaoğlu D, Özen MB, Yıldız H. Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2024;26(1):164-171. doi:10.24011/barofd.1382820
Chicago
Tahmas Kahyaoğlu, Deren, Mürüvvet Begüm Özen, ve Hilal Yıldız. 2024. “Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 26 (1): 164-71. https://doi.org/10.24011/barofd.1382820.
EndNote
Tahmas Kahyaoğlu D, Özen MB, Yıldız H (01 Şubat 2024) Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 26 1 164–171.
IEEE
[1]D. Tahmas Kahyaoğlu, M. B. Özen, ve H. Yıldız, “Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış”, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 26, sy 1, ss. 164–171, Şub. 2024, doi: 10.24011/barofd.1382820.
ISNAD
Tahmas Kahyaoğlu, Deren - Özen, Mürüvvet Begüm - Yıldız, Hilal. “Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 26/1 (01 Şubat 2024): 164-171. https://doi.org/10.24011/barofd.1382820.
JAMA
1.Tahmas Kahyaoğlu D, Özen MB, Yıldız H. Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2024;26:164–171.
MLA
Tahmas Kahyaoğlu, Deren, vd. “Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 26, sy 1, Şubat 2024, ss. 164-71, doi:10.24011/barofd.1382820.
Vancouver
1.Deren Tahmas Kahyaoğlu, Mürüvvet Begüm Özen, Hilal Yıldız. Doğadan Gelen Şifa: Adaptojenlere Genel Bir Bakış. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 01 Şubat 2024;26(1):164-71. doi:10.24011/barofd.1382820

Cited By


 

Bartin Orman Fakultesi Dergisi Editorship,

Bartin University, Faculty of Forestry, Dean Floor No:106, Agdaci District, 74100 Bartin-Turkey.

Tel: +90 (378) 223 5094, Fax: +90 (378) 223 5062,

E-mail: bofdergi@bartin.edu.tr