Erken ve Geç Kuraklık İle Doğal Koşullar Uygulamalarının, Kuraklık Yönünden Öne Çıkan Bazı Ekmeklik Buğday Genotiplerinde Bitki Boyu, Başakta Tane Ağırlığı ve Protein Oranına Etkisinin Belirlenmesi
Öz
Konya, Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsünde yürütülen bu çalışmada, Tarla denemeleri ile kuraklık yönünden öne çıkan 25 Ekmeklik buğday genotipi (5 çeşit ve 20 hat) kullanılmıştır. Bu çalışma, son yıllarda başta yağış olmak üzere değişen iklim koşullarında erken ve geç kuraklık (Yağmur Korunağı altıda kontrollü) ve doğal koşullar uygulamalarının ekmeklik buğday genotiplerinde bitki boyu, başakta tane ağırlığı ve tane protein oranına etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür.
Kuraklık uygulamalarının ekmeklik buğday genotiplerinde bitki boyu, başakta tane ağırlığı ve tanede protein oranı üzerine etkileri önemli bulunmuştur. Erken kuraklık uygulamasındaki su stresi nedeniyle bitki boyunda önemli düşüşlere neden olmuştur. Genotiplerin ortalaması olarak, başakta tane ağırlığı Erken Kuraklıkta 1,44 g iken, Geç Kuraklık uygulamasından 1,34 g elde edilmiştir. Protein oranı bakımından ise en yüksek 16,92 % ile Geç Kuraklık uygulamasından elde edilmiştir. Genotipler tüm kuraklık uygulamalarında bitki boyu, başakta tane ağırlığı ve tanede protein oranı bakımından önemli farklılıklar göstermişlerdir. Genel değerlendirme sonucunda 10 nolu genotip tescile sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Ekmeklik buğday,, kuraklık, bitki boyu, başakta tane ağırlığı, tane protein oranı
Destekleyen Kurum
TAGEM- Bahri Dağdaş Uluslararası Araştırma Enstütüsü
Kaynakça
- Anonim, (2017). Türkiye İstatistik Kurumu. http://www.tuik.gov.tr (Erişim tarihi: 15 Eylül 2017).
- Abayomi, Y. A., Wright D. (1999). Effects of water stress on growth and yield of spring wheat (Triticum aestivum L.) cultivars. Trop. Agric., 76, 120-125, Anonymous, (2014). JMP11, JSL Syntax Reference. SAS Institute. ISBN:978-1-62959-560-3.
- Ayrancı, R., Aydoğan, S. (2011). Orta Anadolu’da farklı kuraklık tiplerinde ekmeklik buğday genotiplerinin verim, fizyolojik, morfolojik ve kalite özellikleri yönüyle tepkileri ile ıslahta kullanılabilecek uygun parametrelerin belirlenmesi. TUBITAK 1002 Projesi. (Proje No: 109O822).
- Baric, M., Keresa, S., Sarcevic, H., Jercic, I.H., Horvat, D., et al. (2005). Influence of drought during the grain filling period to the yield and quality of winter wheat (T. aestivum L.). 3th International Congress Flour-Bread,
- Blum, A., Golan, G., Mayer, J., Sinmena, B., Shpiler, L. Bura, J. (1989a). The drought response of landraces of wheat from the northern Negev Desert in Israel. Euphytica, 43, 87-96.
- Cline, W. R. (2007). Global warming and agriculture: impact estimates by country (Washinton: Center for Global Development and Peterson Institute for International Economics).
- Çekiç, C. (2007). Kurağa dayanıklı buğday (Triticum aestivum L.) ıslahında seleksiyon kriteri olabilecek fizyolojik parametrelerin araştırılması. (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Day, A.D., Intalap, S. (1970). Some effects of soil moisture on the growth of wheat. Agron. J., 62, 27-29.
- Dencic, S., Kastori, R., Kobiljski, B., Duggan, B. (2000). Evaluation of grain yield and its components in wheat cultivars and landraces under near optimal and drought conditions. Euphytica, 113, 43-52.
- FAO, (2006). World agriculture: towards 2030/2050, Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.