Review

Uçucu Yağların ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi

Volume: 12 Number: 2 November 30, 2025
EN TR

Uçucu Yağların ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi

Abstract

Antikanser ajan olarak yeni etken madde olarak doğal bitkisel ürünlerin araştırılması günümüzde çok hızlı ilerleyen ve oldukça dikkat çeken araştırma konularından biridir. Son yıllarda, uçucu yağların kanser tedavisindeki etkilerini değerlendiren çalışmaların sayısı önemli ölçüde artmış ve hız kazanmıştır. Uçucu yağ bileşenleri arasında monoterpenler, seskiterpenler, oksijenli monoterpenler, oksijenli seskiterpenler ve fenolikler bileşikler yer almaktadır. Bu derlemede farklı kanser hücrelerindeki uçucu yağların ve bileşenlerinin hangi hücresel etki mekanizmaları kullanarak antikanser ajan olarak değerlendirilebileceğini gösteren çalışmalara değinilmiştir. Uçucu yağlar ve bileşenlerinin kanser hücrelerini apoptoza yönlendirerek, hücre döngüsünü duraksatarak, antimetastatik ve antianjiyogenik etki göstererek, reaktif oksijen türlerinin ve reaktif azot türlerinin (ROT/RNS) miktarını arttırarak ve DNA tamir mekanizmalarını uyararak antiproliferatif aktivite gösterdikleri yapılan çalışmalar ile ortaya konmuştur. Uçucu yağ ve bileşenlerinin Süperoksit dismutaz (SOD), katalaz, glutatyon peroksidaz ve glutatyon reduktaz gibi detoksifikasyon enzimlerinin aktiviteleri üzerinde de etki gösterdikleri yapılan çalışmalarla gösterilmiştir.

Keywords

References

  1. Reddy, L., Odhav, B., & Bhoola, K. (2003). Natural products for cancer prevention: A global perspective. Pharmacology & Therapeutics, 99, 1-13. https://doi.org/10.1016/S0163-7258(03)00042-1.
  2. Marino, P., Mininni, M., Deiana, G., Marino, G., Divella, R., Bochicchio, I., Giuliano, A., Lapadula, S., Lettini, A.C., & Sanseverino, F. (2024). Healthy lifestyle and cancer risk: modifiable risk factors to prevent cancer. Nutrients, 16, 800. https://doi.org/10.3390/nu16060800.
  3. Surh, Y.J. (2003). Cancer chemoprevention with dietary phytochemicals. Nature Reviews Cancer, 3, 768-780. https://doi.org/10.1038/nrc1189.
  4. Luk, J.M., Wang, X., Liu, P., Wong, K.F., Chan, K.L., Tong, Y., Hui, C.K., Lau, G.K., & Fan, S.T. (2007). Traditional Chinese herbal medicines for treatment of liver fibrosis and cancer: from laboratory discovery to clinical evaluation. Liver International, 27, 879-890. https://doi.org/10.1111/j.1478-3231.2007.01527.x.
  5. Bahrami, H. (2024). Interpreting Cancer Incidence Rates and Trends: A review of control factors and worldwide statistics. Journal of Cancer Research and Practice, 11, 7-17. https://doi.org/10.4103/ejcrp.ejcrp-d-23-00046.
  6. Ferlay, J., Soerjomataram, I., Ervik, M., Dikshit, R., Eser, S., & Mathers, C. (2013). GLOBOCAN 2012 v1.0, cancer incidence and mortality worldwide: IARC cancer base no. 11 [Internet]. International Agency for Research on Cancer, Lyon. International Agency for Research on Cancer.
  7. Ferlay, J., Shin, H.R., Bray, F., Forman, D., Mathers, C., & Parkin, D.M. (2010). Estimates of worldwide burden of cancer in 2008: GLOBOCAN 2008. International Journal of Cancer, 27, 2893-2917. https://doi.org/10.1002/ijc.25516.
  8. G´omez, R.C., De Castro, C.J., & Gonz´alez, B.M. (2007). Causes of lung cancer: smoking, environmental tobacco smoke exposure, occupationaland environmental exposures and genetic predisposition. Medicina Clínica, 128, 390-396. https://doi.org/10.1157/13099973.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cell Development, Proliferation and Death

Journal Section

Review

Publication Date

November 30, 2025

Submission Date

January 18, 2025

Acceptance Date

April 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 2

APA
Erdoğan, A. (2025). Uçucu Yağların ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(2), 748-762. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1622844
AMA
1.Erdoğan A. Uçucu Yağların ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12(2):748-762. doi:10.35193/bseufbd.1622844
Chicago
Erdoğan, Ayşe. 2025. “Uçucu Yağların Ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 (2): 748-62. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1622844.
EndNote
Erdoğan A (November 1, 2025) Uçucu Yağların ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 2 748–762.
IEEE
[1]A. Erdoğan, “Uçucu Yağların ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 2, pp. 748–762, Nov. 2025, doi: 10.35193/bseufbd.1622844.
ISNAD
Erdoğan, Ayşe. “Uçucu Yağların Ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12/2 (November 1, 2025): 748-762. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1622844.
JAMA
1.Erdoğan A. Uçucu Yağların ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12:748–762.
MLA
Erdoğan, Ayşe. “Uçucu Yağların Ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 2, Nov. 2025, pp. 748-62, doi:10.35193/bseufbd.1622844.
Vancouver
1.Ayşe Erdoğan. Uçucu Yağların ve Bileşenlerinin Antikanser Etki Mekanizmalarının Değerlendirilmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025 Nov. 1;12(2):748-62. doi:10.35193/bseufbd.1622844