Abstract
Bu araştırmanın amacı, liselerde görev yapan okul psikolojik danışmanlarının ortaöğretim sınıf rehberlik programına ilişkin görüşlerini incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022–2023 eğitim-öğretim yılında Aydın ili Nazilli ilçesindeki farklı lise türlerinde görev yapan ve gönüllü olarak katılan yedi psikolojik danışman oluşturmaktadır. Veriler, programın amaçları, içerik yapısı, etkinlikleri, kazanımları, ölçme-değerlendirme süreci, güçlü ve zayıf yönleri ile okul türlerine göre uygulanmasına yönelik sorular içeren yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Veriler betimsel analizle çözümlenmiştir. Bulgular, programın teorik olarak planlı olmasına karşın uygulamada süre yetersizliği, sınıf rehber öğretmenlerinin bilgi eksikliği ve düşük motivasyonu, ölçme-değerlendirme araçlarının sınırlılığı ve programın okul türlerine özgü ihtiyaçları yeterince karşılamaması gibi sorunlar içerdiğini ortaya koymuştur. Sonuçlara dayalı olarak program geliştirenlere, okul yöneticileri ve uygulayıcılara ve gelecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Keywords
Ortaöğretim Sınıf Rehberlik Programı Program Değerlendirme Okul Psikolojik Danışmanı Gelişimsel Rehberlik
References
- Aluede, O., Imonikhe, J., & Afen-Akpaida, J. (2007). Towards a conceptual basis for understanding developmental counselling and guidance model. Education, 128(2), 189–201.
- ASCA. (2019). ASCA National Model: A framework for school counseling programs (4th ed.). American School Counselor Association.
- Bakırcıoğlu, R. (2005). İlköğretim Ortaöğretim ve Yükseköğretimde Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (7. basım). Anı Yayıncılık.
- Bal-Bardakçı, M. (2011). Ortaöğretim sınıf rehberlik programı kapsamında rehberlik etkinliklerinin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(36), 1–23.
- Beesley, D. (2004). Teachers' perceptions of school counselor effectiveness: Colaborating for student success. Education Journal, 125(2), 259-262.
- Beesley, D., & Frey, L. L. (2006). Principals' perceptions of school counselor roles and satisfaction with school counseling services. Journal of School Counseling, 4(14), 27-39.
- Berber, D. (2010). Ortaöğretim kurumları onuncu sınıf rehberlik programı uygulamalarının sınıf rehber öğretmenleri ve rehber öğretmenler görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi (Kayseri İli Örneği) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Butler, I. & Fox, C. L. (2007). If you don't want to tell anyone else you can tell her: Young people's views on school counselling. British Journal of Guidance & Counselling, 35(1), 97–114. https://doi.org/10.1080/03069880601106831
- Carey, J., & Dimmitt, C. (2012). School counseling and student outcomes: Summary of six statewide studies. Professional School Counseling, 16(2), 146–153. https://doi.org/10.1177/2156759X1201600202
- Chilewa, E. A., & Osaki, K. (2022). The effectiveness of guidance and counseling practices on students’ career development in secondary schools in Temeke Municipality. International Journal of Humanities and Education Development (IJHED), 4(1), 160-181. https://dx.doi.org/10.22161/jhed.4.1.17
- Çalık, T., & Sezgin, F. (2020). Okul türlerine göre öğrencilerin rehberlik ihtiyaçlarının karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 26(4), 623–648.
- Çivicioğlu, M. (2016). Ortaöğretim rehberlik programının öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage.
- Demirel, M. (2010). İlköğretim ve ortaöğretim kurumları sınıf rehberlik programının değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 35(156), 45-60.
- Demirel, Ö. (2021). Eğitimde program geliştirme (30. basım). Pegem Akademi.
- Doğan, S. (1996). Türkiye’de psikolojik danışma ve rehberlik alanında meslek kimliğinin gelişimi ve bazı sorunlar. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(7), 32-44.
- Eryılmaz, A., & Hacıömeroğlu, G. (2019). Farklı lise türlerinde rehberlik hizmetlerinin öğrencilerin okul bağlılığına etkisi. Eğitim ve Bilim, 44(198), 219–237.
- Eşen, R. (2009). 10. sınıf rehberlik programının (sınıf rehber öğretmenleri için) rehber öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Gallant, D. J., & Zhao, J. (2011). High school students’ perceptions of school counselors: An exploratory study. Professional School Counseling, 14(2), 215–225.
- Gysbers, N. C. (2004). Comprehensive guidance and counseling programs: The evolution of accountability. Professional School Counseling, 7(3), 148–157.
- Gysbers, N. C., & Henderson, P. (2014). Developing and managing your school guidance and counseling program (5th ed.). American Counseling Association.
- Gysbers, N. C., Lapan, R.T. & Sun Y. (1997). The impact of morefully ımplemented guidance programs on the school experiences ofhigh school students: A statewide evalutaion study. Journal of Counselingand & Development, 75(4), 292-302. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1997.tb02344.x
- Hui, E. K. P. (2000). Guidance as a whole school approach in Hong Kong: From remediation to student development. International Journal for the Advancement of Counseling, 22(1), 69-80. https://doi.org/10.1023/A:1005494502922
- Karaca, R. ve İkiz, E. (2010). Psikolojik Danışma ve Rehberlikte Çağdaş Bir Anlayış (2. basım). Nobel Akademik Yayıncılık.
- Karacaoğlu, Ö. (2021). Okul psikolojik danışmanlarının görev tanımları ve iş yükleri üzerine nitel bir inceleme. Eğitim Psikolojisi Araştırmaları, 3(2), 115–138.
- Karataş, Z., & Şahin, B. (2022). Rehberlik hizmetlerinin okul iklimi ve idari yapı ile ilişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 20(1), 87–109.
- Kepçeoğlu, M. (1994). Psikolojik danışma ve rehberlik. Kadıoğlu Matbaası.
- Kızıl, D. (2007). Ortaöğretim kurumlarındaki rehber öğretmenlerin ve sınıf rehber öğretmenlerin sınıf içi rehberlik etkinlikleri ile ilgili görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Kılınç, M. (2023). Sınıf rehber öğretmenlerinin rehberlik yeterlilikleri: Nitel bir çalışma. Eğitimde Yeni Yönelimler, 12(1), 101–129.
- Kiye, S. (2024). Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri: Tarihi gelişimi, modelleri ve programı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 601-629. https://doi.org/10.17152/gefad.1372539
- Korkmaz, A., & Şahin, M. (2022). Rehberlik etkinliklerinin öğretmen motivasyonu ve öğrenci katılımı üzerindeki etkileri. Eğitimde Psikolojik Danışma Araştırmaları Dergisi, 6(3), 204–223.
- Külahoğlu, Ş. (2024). Sınıf rehberliği programına dayalı kapsamlı gelişimsel RPD hizmetleri yıllık planlaması için bir yöntem önerisi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 8(4), 1130-1164. https://doi.org/10.34056/aujef.1420887
- Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
- Lopez, S. J., & Snyder, C. R. (2011). The Oxford handbook of positive psychology (2nd ed.). Oxford University Press.
- M. E. B. (2006). Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği. Ankara.
- M.E.B. (2006). İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programı. https://korkutfidan.weebly.com/uploads/4/6/0/5/46053217/appendix_1_sinif_rehberlik_programi.pdf
- M.E.B. (2020). Milli Eğitim Bakanlığı Sınıf Rehberlik Programı. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_07/17143025_SINIF_REHBERLYK_PROGRAMI_2020.pdf
- Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage.
- Myrick, R. (1997). Developmental guidance and counseling: A practical approach (3th Ed.). Minneapolis: Educational Media Corporation.
- Myrick, R. D. (2011). Developmental guidance and counseling: A practical approach (5th ed.). Educational Media.
- Nazlı, S. (2003). Öğretmenlerin kapsamlı/gelişimsel rehberlik ve psikolojik danışma programını algılamaları ve değerlendirmeleri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(10), 131-145.
- Nazlı, S. (2004). Sınıf rehberliği etkinlikleri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(11), 135-151.
- OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
- Özgen, Z. S. (2024). Ortaöğretim branş öğretmenlerinin etkili öğrenci rehberliğine yönelik eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Özgüven, İ. E. (2001). Çağdaş eğitimde psikolojik danışma ve rehberlik (2. basım). PDREM. Poyraz, C. (2006). Türkiye'deki rehberlik hizmetlerinin tarihsel gelişimi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 187-209.
- Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.
- Sima, R. G. (2018). The challenges in the provision of counselling services in secondary schools in Tanzania. Papers in Education and Development, (29). https://journals.udsm.ac.tz/index.php/ped/article/view/1451
- Sink, C. A., & Spencer, L. R. (2007). Comprehensive school counseling programs and academic achievement. Professional School Counseling, 10(5), 396–404.
- Stake, R. E. (1995). The art of case study research. Sage.
- Tokalı, H. (2007). 9. Sınıf rehberlik programının (sınıf öğretmenleri için) rehber öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Torunoğlu, H. ve Gençtanırım-Kurt, D. (2022). Ortaöğretim kurumları sınıf rehberlik programının meslek liseleri okul psikolojik danışmanlarının ve sınıf rehber öğretmenlerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 268-285.
- Yazgünoğlu, S. S. (2012). Okul ve sınıf rehber öğretmenlerinin ilköğretim ve ortaöğretim kurumları sınıf rehberlik programına ilişkin görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Yeşilyaprak, B. (2013). Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya (4. basım). Pegem Akademi.
- Yeşilyaprak, B. (2021). 21.yüzyılda eğitimde rehberlik hizmetleri-gelişimsel yaklaşım (30. basım). Nobel Akademi.
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. basım). Seçkin Yayınevi.
- Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage.
- Zalaquett, C. P. (2005). Principals' perceptions of elementary school counselors' role and functions. Professional School Counseling, 8, 451-457.
Opinions of School Psychological Counsellors Working in High Schools on Classroom Guidance Curriculum
Abstract
The aim of this study is to examine the views of school psychological counselors working in high schools regarding the secondary education classroom guidance program. The study employed a holistic multiple case study design, one of the qualitative research methods. The study group consisted of seven psychological counselors who voluntarily participated and were working in different types of high schools in Nazilli, Aydın, during the 2022–2023 academic year. Data were collected through a semi-structured interview form that included questions on the aims, content structure, activities, learning outcomes, assessment–evaluation processes, strengths and weaknesses of the program, as well as its implementation across different school types. The data were analyzed using descriptive analysis. The findings revealed that, although the program is theoretically well structured, various challenges arise during implementation. These challenges include insufficient time allocated for activities, classroom guidance teachers’ lack of knowledge and low motivation regarding the program, limitations in assessment and evaluation tools, and the program’s failure to adequately address the specific needs of different school types. Based on the results, recommendations are provided for curriculum specialists, school administrators and practitioners, and for future research.
Keywords
Secondary School Classroom Guidance Curriculum Curriculum Evaluation School Psychological Counselor Developmental Guidance
References
- Aluede, O., Imonikhe, J., & Afen-Akpaida, J. (2007). Towards a conceptual basis for understanding developmental counselling and guidance model. Education, 128(2), 189–201.
- ASCA. (2019). ASCA National Model: A framework for school counseling programs (4th ed.). American School Counselor Association.
- Bakırcıoğlu, R. (2005). İlköğretim Ortaöğretim ve Yükseköğretimde Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (7. basım). Anı Yayıncılık.
- Bal-Bardakçı, M. (2011). Ortaöğretim sınıf rehberlik programı kapsamında rehberlik etkinliklerinin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(36), 1–23.
- Beesley, D. (2004). Teachers' perceptions of school counselor effectiveness: Colaborating for student success. Education Journal, 125(2), 259-262.
- Beesley, D., & Frey, L. L. (2006). Principals' perceptions of school counselor roles and satisfaction with school counseling services. Journal of School Counseling, 4(14), 27-39.
- Berber, D. (2010). Ortaöğretim kurumları onuncu sınıf rehberlik programı uygulamalarının sınıf rehber öğretmenleri ve rehber öğretmenler görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi (Kayseri İli Örneği) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Butler, I. & Fox, C. L. (2007). If you don't want to tell anyone else you can tell her: Young people's views on school counselling. British Journal of Guidance & Counselling, 35(1), 97–114. https://doi.org/10.1080/03069880601106831
- Carey, J., & Dimmitt, C. (2012). School counseling and student outcomes: Summary of six statewide studies. Professional School Counseling, 16(2), 146–153. https://doi.org/10.1177/2156759X1201600202
- Chilewa, E. A., & Osaki, K. (2022). The effectiveness of guidance and counseling practices on students’ career development in secondary schools in Temeke Municipality. International Journal of Humanities and Education Development (IJHED), 4(1), 160-181. https://dx.doi.org/10.22161/jhed.4.1.17
- Çalık, T., & Sezgin, F. (2020). Okul türlerine göre öğrencilerin rehberlik ihtiyaçlarının karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 26(4), 623–648.
- Çivicioğlu, M. (2016). Ortaöğretim rehberlik programının öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage.
- Demirel, M. (2010). İlköğretim ve ortaöğretim kurumları sınıf rehberlik programının değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 35(156), 45-60.
- Demirel, Ö. (2021). Eğitimde program geliştirme (30. basım). Pegem Akademi.
- Doğan, S. (1996). Türkiye’de psikolojik danışma ve rehberlik alanında meslek kimliğinin gelişimi ve bazı sorunlar. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(7), 32-44.
- Eryılmaz, A., & Hacıömeroğlu, G. (2019). Farklı lise türlerinde rehberlik hizmetlerinin öğrencilerin okul bağlılığına etkisi. Eğitim ve Bilim, 44(198), 219–237.
- Eşen, R. (2009). 10. sınıf rehberlik programının (sınıf rehber öğretmenleri için) rehber öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Gallant, D. J., & Zhao, J. (2011). High school students’ perceptions of school counselors: An exploratory study. Professional School Counseling, 14(2), 215–225.
- Gysbers, N. C. (2004). Comprehensive guidance and counseling programs: The evolution of accountability. Professional School Counseling, 7(3), 148–157.
- Gysbers, N. C., & Henderson, P. (2014). Developing and managing your school guidance and counseling program (5th ed.). American Counseling Association.
- Gysbers, N. C., Lapan, R.T. & Sun Y. (1997). The impact of morefully ımplemented guidance programs on the school experiences ofhigh school students: A statewide evalutaion study. Journal of Counselingand & Development, 75(4), 292-302. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1997.tb02344.x
- Hui, E. K. P. (2000). Guidance as a whole school approach in Hong Kong: From remediation to student development. International Journal for the Advancement of Counseling, 22(1), 69-80. https://doi.org/10.1023/A:1005494502922
- Karaca, R. ve İkiz, E. (2010). Psikolojik Danışma ve Rehberlikte Çağdaş Bir Anlayış (2. basım). Nobel Akademik Yayıncılık.
- Karacaoğlu, Ö. (2021). Okul psikolojik danışmanlarının görev tanımları ve iş yükleri üzerine nitel bir inceleme. Eğitim Psikolojisi Araştırmaları, 3(2), 115–138.
- Karataş, Z., & Şahin, B. (2022). Rehberlik hizmetlerinin okul iklimi ve idari yapı ile ilişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 20(1), 87–109.
- Kepçeoğlu, M. (1994). Psikolojik danışma ve rehberlik. Kadıoğlu Matbaası.
- Kızıl, D. (2007). Ortaöğretim kurumlarındaki rehber öğretmenlerin ve sınıf rehber öğretmenlerin sınıf içi rehberlik etkinlikleri ile ilgili görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Kılınç, M. (2023). Sınıf rehber öğretmenlerinin rehberlik yeterlilikleri: Nitel bir çalışma. Eğitimde Yeni Yönelimler, 12(1), 101–129.
- Kiye, S. (2024). Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri: Tarihi gelişimi, modelleri ve programı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 601-629. https://doi.org/10.17152/gefad.1372539
- Korkmaz, A., & Şahin, M. (2022). Rehberlik etkinliklerinin öğretmen motivasyonu ve öğrenci katılımı üzerindeki etkileri. Eğitimde Psikolojik Danışma Araştırmaları Dergisi, 6(3), 204–223.
- Külahoğlu, Ş. (2024). Sınıf rehberliği programına dayalı kapsamlı gelişimsel RPD hizmetleri yıllık planlaması için bir yöntem önerisi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 8(4), 1130-1164. https://doi.org/10.34056/aujef.1420887
- Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
- Lopez, S. J., & Snyder, C. R. (2011). The Oxford handbook of positive psychology (2nd ed.). Oxford University Press.
- M. E. B. (2006). Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği. Ankara.
- M.E.B. (2006). İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programı. https://korkutfidan.weebly.com/uploads/4/6/0/5/46053217/appendix_1_sinif_rehberlik_programi.pdf
- M.E.B. (2020). Milli Eğitim Bakanlığı Sınıf Rehberlik Programı. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_07/17143025_SINIF_REHBERLYK_PROGRAMI_2020.pdf
- Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage.
- Myrick, R. (1997). Developmental guidance and counseling: A practical approach (3th Ed.). Minneapolis: Educational Media Corporation.
- Myrick, R. D. (2011). Developmental guidance and counseling: A practical approach (5th ed.). Educational Media.
- Nazlı, S. (2003). Öğretmenlerin kapsamlı/gelişimsel rehberlik ve psikolojik danışma programını algılamaları ve değerlendirmeleri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(10), 131-145.
- Nazlı, S. (2004). Sınıf rehberliği etkinlikleri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(11), 135-151.
- OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
- Özgen, Z. S. (2024). Ortaöğretim branş öğretmenlerinin etkili öğrenci rehberliğine yönelik eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Özgüven, İ. E. (2001). Çağdaş eğitimde psikolojik danışma ve rehberlik (2. basım). PDREM. Poyraz, C. (2006). Türkiye'deki rehberlik hizmetlerinin tarihsel gelişimi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 187-209.
- Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.
- Sima, R. G. (2018). The challenges in the provision of counselling services in secondary schools in Tanzania. Papers in Education and Development, (29). https://journals.udsm.ac.tz/index.php/ped/article/view/1451
- Sink, C. A., & Spencer, L. R. (2007). Comprehensive school counseling programs and academic achievement. Professional School Counseling, 10(5), 396–404.
- Stake, R. E. (1995). The art of case study research. Sage.
- Tokalı, H. (2007). 9. Sınıf rehberlik programının (sınıf öğretmenleri için) rehber öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Torunoğlu, H. ve Gençtanırım-Kurt, D. (2022). Ortaöğretim kurumları sınıf rehberlik programının meslek liseleri okul psikolojik danışmanlarının ve sınıf rehber öğretmenlerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 268-285.
- Yazgünoğlu, S. S. (2012). Okul ve sınıf rehber öğretmenlerinin ilköğretim ve ortaöğretim kurumları sınıf rehberlik programına ilişkin görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Yeşilyaprak, B. (2013). Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya (4. basım). Pegem Akademi.
- Yeşilyaprak, B. (2021). 21.yüzyılda eğitimde rehberlik hizmetleri-gelişimsel yaklaşım (30. basım). Nobel Akademi.
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. basım). Seçkin Yayınevi.
- Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage.
- Zalaquett, C. P. (2005). Principals' perceptions of elementary school counselors' role and functions. Professional School Counseling, 8, 451-457.
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Learning Psychology |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | March 25, 2025 |
| Acceptance Date | February 7, 2026 |
| Publication Date | March 6, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.35452/caless.1665394 |
| IZ | https://izlik.org/JA44UX72XY |
| Published in Issue | Year 2026 Volume: 8 Issue: 1 |
Aim & Scope
Uluslararası Dil, Eğitim ve Sosyal Bilimlerde Güncel Yaklaşımlar Dergisi’nin (CALESS) amacı; dil, dil eğitimi, eğitim ve sosyal bilimler alanlarında özgün ve nitelikli araştırmalarının paylaşılarak ilgili alanlardaki problemlere çözüm önerileri getirmek ve bu alanlardaki mevcut literatüre katkıda bulunmaktır.
CALESS'te yer alan bölümler aşağıdaki gibi sınıflanmaktadır:
- Ampirik Araştırma
- Kavramsal Araştırma
- Örnek Olay Çalışması
- Derleme
- Görüş
- Geçmişe Bakış
- Editöre Mektup
- Kısa Rapor
- Kitap İncelemesi
Aşağıdaki alanlarda ve konu başlıklarındaki çalışmalar davet edilmektedir:
Dil Eğitimi
- Dil öğretimi
- Birinci, İkinci ve yabancı dil öğrenimi/öğretimi
- Uygulamalı dilbilim
- İki dillilik ve çok dillilik
- Dil öğrenimindeki/öğretimindeki teori ve uygulamalar
- Beceri öğretimi
- Özel amaçlı dil öğretimi
- Dil, edebiyat ve dilbilim
- Öğretmen eğitimi
- Kültürler arası çalışmalar
- Dil öğretiminde / öğreniminde yeni teknolojiler / eğilimler / uygulamalar
- Pedagojik teknikler
- Yabancı dilde ölçme ve değerlendirme
Eğitim Bilimleri
- Öğretim programları ve öğretim
- Program geliştirme ve değerlendirme
- Eğitimde yeni yaklaşımlar / yöntemler / uygulamalar
- Eğitim uygulamaları
- Yetişkin eğitimi
- Eğitim yönetimi / politikası / planlaması
- Eğitimde ölçme ve değerlendirme
- Rehberlik ve psikolojik danışmanlık
- Öğretmen eğitimi (hizmet öncesi ve hizmet içi öğretmen eğitimi uygulamaları)
- Eğitimde teknoloji kullanımı
Sosyal Bilimler
- Filoloji, Felsefe, Tarih, Coğrafya
Not: Sosyal bilimler alanındaki çalışmalar yukarıda belirtilen dört disiplinle sınırlıdır. Bu disiplinler dışındaki çalışmalar kabul edilmemektedir.
CALESS'e gönderilen çalışmalar, içerik ve format bakımından uygun olmaması durumunda editör veya editör kurulu tarafından reddedilir/yazarlara geri gönderilir.
Author Guidelines
Uluslararası Dil, Eğitim ve Sosyal Bilimlerde Güncel Yaklaşımlar Dergisi'nde (CALESS) çift körleme tekniği uygulanmaktadır.
Dergimize gönderilen çalışmaların daha önce yayınlanmamış olması ve hâlihazırda başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmaması gerekmektedir. Bu konuda sorumluluk tamamen yazarlara aittir. Yazar tarafından CALESS Dergisine makale takip sistemi aracılığıyla çalışmanın yüklenmesi yayımlanması için başvuru olarak kabul edilir. Yazılar için telif ücreti ödenmez.
CALESS Dergisinde yayımlanan/yayımlanacak yazıların, evrensel ve ülkemiz hukuk sistemine uygunluğu, intihal ve etik kurallar dahil, şekil ve içerikleriyle ilgili her türlü yasal sorumluluk, yazarına aittir. Bu konuda CALESS Dergisi yasal sorumluluk Kabul etmez. Yazının makale sistemine yüklenmesi ile yazar(lar) bunu kabul etmiş sayılırlar. Dergimiz makale takip sistemine çalışma yüklendiği andan itibaren çalışmanın içeriğinden doğacak maddi manevi bütün yasal sorumlulukların yazarlara ait olduğu yazarlarca kabul edilmiş sayılır. CALESS Dergisine, gönderilen yazılarda Dergi hakemleri, editörleri gerekli görülmesi halinde düzeltme yapmak, yazıları yayımlamak ya da yayımlamamak hakkına sahiptir. Dergimize gönderilen çalışmalar editör kurulu tarafından biçim ve şekil özellikleri ile kapsam bakımından incelenir. Gerekli şartları taşımayan çalışmalar düzeltme yapılmak üzere ilgili yazarlara geri gönderilirken uygun bulunan çalışmalar değerlendirme sürecine alınır.
Değerlendirme sürecindeki çalışmalar,
- Her iki hakem tarafından “yayımlanabilir” raporu verildiği takdirde yayımlanır.
- Hakemlerden biri ya da her ikisinin “düzeltilerek yayımlanabilir” raporu vermesi durumunda ilgili çalışma hakem/hakemlerin belirtmiş olduğu düzeltmeleri yapmak üzere yazarlara geri gönderilir.
- Hakemlerden biri “yayımlanabilir” diğeri “yayımlanamaz” raporu vermesi durumunda ilgili çalışmalar üçüncü bir hakeme gönderilir ve bu hakemin raporu doğrultusunda değerlendirme süreci şekillendirilir.
Bilimsel değerlendirme sürecine giren çalışmalar, ilgili alanda uzman iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakemlerin çalışmayı gönderen yazar (lar) ile aynı kurumdan olmamasına özellikle dikkat edilir. Çift kör hakem değerlendirmesi doğrultusunda, hakemlerin ve yazarın/yazarların kimlikleri birbirinden gizlenir. Yazar (lar) ve hakemler tarafından gönderilen belgeler editör kurulu tarafından ön incelemeye tabi tutulur ve belge üzerindeki izler kaldırılır.
Çalışmanın Hazırlanması
Çalışmanız aşağıdaki formata uygun olarak düzenlenmelidir:
1. Başlık sayfası (ayrı bir dosya olarak yüklenecektir.)
2. Özet /Anahtar Kelimeler
3. İngilizce Özet/ İngilizce Anahtar Kelimeler
4. Genişletilmiş İngilizce Özet (Çalışmanın amaç, yöntem, bulgular, sonuçlar ve tartışma bölümlerini içermeli ve 750-1000 kelime arasında olmalıdır.)
5. Ana Metin: Giriş, Yöntem, Bulgular, Sonuç, Tartışma ve Öneriler
6. Teşekkür (varsa)
7. Çıkar beyanı: Yazar katkısı, çıkar çatışması, veri erişilebilirliği, finansal destek bilgisi
8. Kaynakça
9. Ekler (varsa
Kelime Sınırı
Uluslararası Dil, Eğitim ve Sosyal Bilimlerde Güncel Yaklaşımlar Dergisi'nde (CALESS) yayımlanacak çalışmaların kelime sayısı kaynakça, şekil alt yazıları, dipnotlar ve son notlar dahil olmak üzere 8.000 kelimeyi geçmemelidir.
Serbest Biçimli Makale Gönderimi
Yazarları desteklemek ve başvuru sürecini kolaylaştırmak amacıyla, dergimiz ilk başvuru aşamasında serbest biçimli gönderimleri kabul etmektedir.
Yazarlar çalışmalarını herhangi bir akademik biçimde veya düzenle gönderebilir.
Çalışmalar tek bir Word dosyası (.doc veya .docx) olarak yüklemelidir.
Başlık sayfası, ayrı bir Word dosyası olarak yüklenmeli ve şu bilgileri içermelidir:
Yazar adları ve kurum bilgileri
Sorumlu yazarın iletişim bilgileri
Şekil ve tablolar metin içinde yer alabilir veya ayrı dosyalar halinde gönderilebilir.
Şekiller, hakem değerlendirmesini kolaylaştıracak yeterli çözünürlükte olmalıdır.
Kaynakça
Kaynaklar APA Atıf Kılavuzu'na (7. Baskı) uygun olarak hazırlanmalı ve alfabetik sıraya göre listelenmelidir.
Kaynakçada mutlaka yer alması gereken bilgiler:
Yazar adı/adları
Yayın yılı
Makale veya bölüm başlığı
Dergi veya kitap adı
Cilt ve sayı (varsa)
Sayfa numaraları
DOI (varsa)
Tüm kaynakların metin içinde karşılık gelen bir atfı bulunmalıdır.
Yazım Dili
Dergiye gönderilecek çalışmalarda akademik bir yazım dili temel alınmalıdır. İngilizce özet ve genişletilmiş özet dışındaki bütün metinde standart Türkçe kullanılmalıdır.
Kabul Sonrası
Çalışmanız kabul edildiğinde:
Metni, derginin resmî yazım biçimine ve APA 7. Baskı atıf kurallarına uygun hale getirmeniz,
Şekillerin yüksek çözünürlüklü sürümlerini (daha önce sağlanmadıysa) göndermeniz talep edilecektir.
Ethical Principles and Publication Policy
Yazarların Sorumlulukları
Yazarların isimleri gönderim sürecinin hiçbirinde belirtilmemelidir.
Yazılar başka bir dergiye gönderilmemelidir.
Gerektiğinde gerekli izinler alınmalıdır.
Belirlenen ilkeler çıkar çatışması halinde geçerli olacaktır.
Gönderilerde sadece ilgili yazarların isimlerine yer verilmeli, ilgisiz isimlere yer verilmemelidir.
Hakemler ek bilgi veya veri isteyebilir, bu gibi durumlarda yazarlar talepleri hakemlere sağlamalıdır.
Yazarlar herhangi bir süreci etkilemek amacıyla hakemlere ulaşmamalıdır.
Hakemlerin Sorumlulukları
Hakemler sadece kendi alanları ile ilgili çalışmaları kabul etmelidir.
İnceleme, yapıcı ve kibar olmayı amaçlamalı ve saldırgan bir dil içermemelidir.
İncelemeler sadece çalışmaya ve aşağıdaki gibi faktörlere yönelik olmalıdır; din, cinsiyet, ırk, etnik köken, siyasi veya kurumsal konular incelemenin sonucunu etkilememelidir.
Değerlendirme için kabul edilen başvurular, belirtilen zamanlama içinde ve etik ilkelere uygun olarak işlenmelidir.
Çıkar çatışması durumunda başvuru reddedilmeli ve yazı işleri müdürü bilgilendirilmelidir.
Yazarların kimliğine ulaşılmalı ve kimlikleri açıklanan yazarların başvuruları reddedilmelidir.
Reddedilen başvurularla ilgili hiçbir bilgi paylaşılmamalı veya kamuya açıklanmamalıdır.
Editörlerin Sorumlulukları
Gönderim ön incelemeden geçtikten sonra ilgili çalışmalara çift kör hakem atanması.Editörler tüm gönderilere karşı objektif olmalıdır.
Editörler, sürecin belirtilen zamanlaması içinde ilerlemeyi sağlamalıdır.
Editörler süreçlerin etik ilkeler çerçevesinde gerçekleşmesini sağlamalıdır.
YAYIN POLİTİKASI
1. CALESS, dil, dil eğitimi, eğitim ve sosyal bilimler alanında Türkçe, İngilizce ve Rusça bilimsel makalelerin yayınlandığı uluslararası hakemli bir dergidir. Dergi iki sayı (Haziran-Aralık) yayınlamaktadır.
2. Dergi, öğretim araştırmaları topluluğunda genel bir yeri olan ve öğretim ve ilgili disiplinlerdeki çeşitli araştırma alanlarından gelen bilimsel makaleleri yayınlar.
3. Ayrıca, yılda bir defayı geçmemek üzere ulusal/uluslararası toplantıların (sempozyum, kongre, konferans vb.) eğitim ve öğretimdeki güncel konuları ve bildirileri hakkında özel sayı yayımlanabilir.
4. Yayınların yazarlarına telif ücreti ödenmez.
5. Dergiye gönderilen yazılar önce yazım kuralları ve makale şablonuna uygunluk açısından Sekretarya tarafından ön incelemeye tabi tutulur ve ardından Genel Yayın Yönetmeni ve ilgili alandaki editörlere iletilir. Gönderilen makaleler yayın, yazım, nitelik, içerik, araştırma ve etik kurallar açısından incelenir. Uygun görülmeyen yazılar hakem değerlendirmesinden geçmeden yazarına iade edilir.
6. Dergiye gönderilen tüm makaleler en az iki hakem tarafından çift kör hakemlik ilkeleri çerçevesinde incelenir.
7. Yayın kurulu tarafından uygun bulunan yazılar en az iki alan hakemine gönderilir. Yazarlar, hakemler tarafından hazırlanan değerlendirme formunda belirtilen düzeltme ve önerileri dikkate alarak makalelerini yeniden gönderirler. Düzeltilen yazıların yayınlanıp yayınlanmamasına yayın kurulu karar verir. Dergi editörleri, -hakem süreci olumlu olsa bile- revizyon yapma ve yayınlanıp yayınlanmama kararı verme hakkına sahiptir. Yayımlanmasına karar verilen yazılar asıl yazara/yazarlarına geri gönderilir. Hataların ve yazım hatalarının sorumluluğu yazara/yazarlarına aittir.
8. Ön hazırlık aşamasında olan yazısını geri çekmek isteyen yazarların makale geri çekme formu aracılığıyla talebini bildirmeleri gerekmektedir. Onaylanan ve yayınlanmak üzere sıraya alınan bir makale geri çekilemez. Dergimize makale gönderen yazarlar bu hususu önceden kabul etmiş sayılırlar.
9. Derginin yayın ilkelerinin belirlenmesi, güncellenmesi ve gerektiğinde hakem atama sürecinde yayın kurulunun görüşü alınır.
10. Gönderilen yazılar başka bir yerde yayınlanamaz ve yayınlanmak üzere gönderilemez. Aksi durumda tüm hukuki sorumluluk yazara/yazarlara aittir.
11. Yayınlanmış veya yayınlanmamış yazılar iade edilemez.
12. Dergi, ücretsizdir ve gönderim ve yayın süreci dahil herhangi bir ücret talep etmez.
13. Yazar başına, her sayıda en fazla bir (1) akademik araştırma ve yılda en fazla iki (2) akademik araştırma yayımlanabilir.
14. Dergide yayınlanan tüm makaleler açık erişimlidir ve "Creative Commons Attribution 4.0 International License" (CC BY 4.0) koşulları altında dağıtılmaktadır.
15. Yazarlar, etik nedenlerle veya çıkar çatışması nedeniyle belirli hakemlerin/belirli bir hakemin süreçten çıkarılmasını talep edebilir.
16. Yazarlar hakem raporlarına veya editoryal kararlara itiraz edebilirler. Bu gibi durumlarda yazarlardan itirazın gerekçesini belirtmeleri istenir. Editörler itiraz sonrasında gerekli görürlerse yeni bir değerlendirme süreci başlatabilirler.
17. Yazılar, https://dergipark.org.tr/caless portalı üzerinden gönderilir. Aksi takdirde, makaleler dikkate alınmayacaktır. Hakemlik süreci de aynı sistem üzerinden gerçekleştirilecektir.
18. Gönderilen tüm makaleler, yazım kuralları ve dergi şablonu açısından ön incelemeye tabi tutulmalıdır.
19. Yazarlar yayınlarını, 'APA 7 (Amerikan Psikoloji Derneği)' standartlarına uygun olarak hazırlamakla yükümlüdürler.
Price Policy
Dergiye gönderilen çalışmalardan başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamalarında herhangi bir ÜCRET TALEP EDİLMEMEKTEDİR.
Indexes
Other Indexes
Journal Boards
Baş Editör
Yayın ve Danışma Kurulu
Lisans eğitimini Hacettepe Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı’nda tamamlayan yazar, yüksek lisans derecesini devlet bursuyla gittiği İngiltere Newcastle Üniversitesi Eğitim Bölümü’nden; doktora derecesini ise Orta Doğu Teknik Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalı’ndan almıştır. TÜBA bursuyla Indiana Üniversitesi'nde; Fulbright bursuyla Boston Üniversitesi'nde; DAAD bursuyla Hamburg Üniversitesi'nde akademik araştırmalar yapmıştır. 2005 yılında Dr. Öğr. Üyesi olarak Atatürk Üniversitesi'nde görev yaptıktan sonra 2012 yılında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'ne geçmiştir. 2017 yılından bu yana profesör olarak görev yapmaktadır. Başlıca çalışma alanları; program geliştirme ve değerlendirme, değerler eğitimi, insan hakları ve demokrasi eğitimi, akademik yazma, nitel araştırma ve öğretmen yetiştirmedir.
Vilnius’ta dünyaya gelir. Araştırmacı, Türkolog, Tercüman 1988 yılında Vilnius Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra Vilnius Üniversitesi Filoloji Fakültesi Slav Bölümü Litvanya Tatarları Bilim Dalı’nda araştırma görevlisi olarak göreve başlamıştır. Litvaya Tatarlarının resmi temsilcisi olan ve 2012–2015 yılları arasında Litvanya’da “Milli Azınlık Kurulu”nun başkanlığını yürüten Vilnius Üniversitesi Filoloji bölümünde Türkoloji alanında çalışan Mişkiniene, 2001 yılında “Litvan Filoloji ve Yabancı Dil (Türkçe)” ve 2008 yılında “Asya araştırmaları ve Türkoloji” programlarının kurucusudur. “Eski Litvan Tatarlarının El Yazmaları (İnceleme–Metin–Tercüme)” adlı monografi ile beraber Litvanya Tatarları’nın Tarihi, Kültürü, Geleneği ve Dini üzerine birçok makale ve kitap yazmıştır. Orhan Pamuk ve Ayşe Kulin’nin romanlarını Litvancaya çevirerek Türk edebiyatının Litvanya’da tanınmasına katkı yapmaktadır.
Current position is the Head of the Department of Intercultural Communication and Technical Translation at the BSTU
Prof. Dr. Mesut GÜN
Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi bölümü mezunudur. Yüksek lisans eğitimini Çukurova Üniversitesinde; doktora eğitimini ise Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde Türkçe Eğitimi alanında tamamlamıştır. 1998-2014 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve orta öğretim kurumlarında Türkçe öğretmeni, Uzman Türkçe öğretmeni ve Başöğretmen Türkçe öğretmeni olarak görev yapmıştır. 2014 yılında Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümüne Yrd. Doç. Dr. olarak atanmıştır. Burada Bölüm ve Anabilim dalı başkanlıkları görevleri yanında 2016-2017 yılları arasında TÖMER müdürü olarak Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesinde idari görevler yapmıştır. 2017 yılında Doçent unvanı alan Mesut GÜN; 2020 yılı Ocak ayında Mersin Üniversitesi Türkçe Eğitimi Bölümüne Doçent kadrosu ile atanmış, 2022 yılında ise Profesörlük unvanı almıştır. Mersin Üniversitesi Türkçe Eğitimi Bölümündeki dersleri yanında Mersin Üniversitesi TÖMER Müdürü olarak 2021-2023 yılları arasında görev yapmıştır. Okuma eğitimi, dinleme eğitimi, konuşma eğitimi, yazma eğitimi ve özellikle Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanlarında birçok makalesi ve tam metin bildirisi bulunan Prof. Dr. Mesut Gün’ün; Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı alanında münferit bir kitabı, Türkçe Öğretimi ve Yabancılara Türkçe Öğretimi alanlarıyla ilgili birçok kitap bölümü bulunmaktadır. İyi derecede İngilizce, orta düzeyde Farsça, başlangıç seviyesinde Arapça ve Almanca bilen Prof. Dr. Mesut GÜN hayat boyu öğrenme idealiyle lisans seviyesinde altı üniversiteden mezun olmuş ve 2024 yılında Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Bölümünde yüksek lisans eğitimine başlamıştır. Araştırma ve ilgi alanları arasında dil eğitimi ve öğretimi, edebiyat, felsefe, teoloji, yorum bilim, şiir, tarih, sosyoloji, uluslararası ilişkiler ve eleştiri yer almaktadır. Bilimsel araştırma ve yayınları yanında satranç ve masa tenisi gibi sporlara ilgi duymakta; Judo ile antrenör olarak, Aikido ile sporcu olarak ilgilenmeye devam etmektedir.
