Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Örüntüler Konusunda Öğrenci Düşüncelerine Yönelik Cevap Verme Yaklaşımları

Bu araştırmanın amacı örüntüler konusunda öğrencilerin çözümlerini inceleyen beş matematik öğretmeninin öğrencilerin düşüncelerine yönelik cevap (yanıt) verme yaklaşımlarını ve öğretmenlerin cevaplarında öğrencilerin mevcut düşünme biçimlerini ne kadar dikkate aldıklarını incelemektir. Bu araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılının bahar döneminde, İç Anadolu Bölgesinde yer alan bir ilin merkezinde farklı devlet okullarında görev yapan beş matematik öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Nitel bir araştırma olan bu çalışmanın verileri beş matematik öğretmeni ile öğrencilerin yazılı çözümleri ve çözümlerinin açıklamalarını içeren video görüntüleri üzerinde yapılan birebir görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular şekil örüntüleri ile ilgili inceledikleri öğrenci çözümleri karşısında öğretmenlerin genel olarak cevap verme yaklaşımlarının soru sorma, takdir etme, açıklama/söyleme, anlatma, örnek gösterme ve çizim yaptırma şeklinde olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmenler zaman zaman öğrenci düşüncesi ile ilişkili olarak, öğrencinin düşüncesini anlamaya ve sorgulamaya çalışan sorularla cevap verme eğilimi içinde olmuşlardır. Fakat, öğretmenlerin cevap verme eğiliminin ağırlıklı olarak çözümün doğru veya yanlış olması odaklı, öğrenci düşüncesi ile kısmen ilişkili ve ilişkisiz, takdir etme, anlatma, öğretme ve açıklama yapma gibi genel yaklaşımlar olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin öğrenci düşünceleri ile ilişkili cevap verme eğilimleri öğrencilerin ortaya koydukları çözümlerin yanlışlık derecesine göre de değişiklik göstermiştir. Bu araştırma, öğretmenlerin öğrenci düşünceleri ile ilişkili, öğrenci düşüncelerini ileriye taşıyan ve öğrencilerin düşüncelerinin kavramsal yönlerini ortaya çıkaran yüksek kaliteli cevaplar verebilmeleri için onlara fırsat sunacak mesleki gelişim uygulamaları ile desteklenmesini önermektedir.

This study aims to investigate the approaches of five mathematics teachers, who examined students' solutions on figural patterns, in responding to students' thinking and to what extent the teachers take students' current thinking ways into account in their responses. This research was conducted with five middle school mathematics teachers, working in different public schools in a city center in the Central Anatolia Region, in the spring semester of the 2021-2022 academic year. As qualitative research, the data of this study was collected through one-on-one interviews with five mathematics teachers. The interviews were conducted based on students’ written solutions to figural pattern questions and video excerpts including students’ explanations of their solutions. The findings revealed that teachers' general responding approaches were questioning, appreciating, explaining-telling, teaching, showing examples and drawing. The data revealed that teachers occasionally tended to respond to students' solutions by asking questions related to the student's thinking by trying to understand and question their thinking. Teachers dominantly exhibited general approaches such as appreciating, teaching and explaining-telling, which were partially related or unrelated to the student's thinking, and focused directly on whether the solution was correct or wrong. However, teachers' responding tendencies to students' thinking also varied depending on the degree of inaccuracy of the students’ solutions. This research suggests that teachers should be supported with professional development practices to provide high-quality responses that are related to student thinking, move student thinking forward and reveal the conceptual aspects of students' thinking.