Aşkın Tabularını Yıkan Dekadan Şair: Tetmajer
Öz
Genel karakteristiği bir özgürlük arayışından ibaret olan Leh yazını, ulusun çetin siyasal süreçlerden geçtiği dönemlerde doğal olarak, ulusal kimliği diri tutma ve özgürlük uğrunda savaş verme doğrultusunda tepki vererek siyasal ve toplumsal konulara odaklanmıştır. Buna rağmen bu dönemlerde de gözlenen aşk motifi en radikal değişimini modernizm döneminde Kazimierz Przerwa Tetmajer’in şiirinde göstermiş, şair önceki tüm dönemlerde sadece duygusal yönüyle ortaya çıkan bu motifin seksüel yönünü ilk kez ve son derece cüretli bir biçimde gözler önüne sermiştir. Tetmajer Leh yazınında 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başı arasında belirginleşen estetik ve düşünsel dönüşümün en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilir. Şairin erken dönem şiirlerinde modern bireyin anlam arayışını, inanç krizini ve varoluşsal kaygılarını merkeze alan yoğun bir dekadan eğilim görülmektedir. Bununla birlikte aşk temasını ruhsal bir yüceltme alanı olmaktan çıkarıp açık ve bilinçli bir estetik çerçevede işlemesi, Polonya şiirinde tensel aşkın meşru bir ifade alanı kazanmasına katkı sağlamış, böylelikle şair lirik geleneğin sınırlarını genişletmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Adamczyk, H. (1987). Literatura Starożytność-Oświecenie.. Warszawa, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne.
- Freud, S. (2001). Haz İlkesinin Ötesinde - Ben ve İd. (A. Babaoğlu, Çev.). İstanbul, Metis Yayınları.
- Hertz, P., Kopalinski, W. (1975). Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku. Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.
- Köycü, S. (2003). Halina Poswiatowska’nın Şiirlerinde Aşk ve Ölüm. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Schopenhauer, A. (2002). Aşkın Metafiziği. (S. Hilav, Çev.). İstanbul, Sosyal Yayınları.
- Taluy Yüce, N. Odachowska Zielinska, E. (2004). Genç Polonya Dönemi Edebiyatı. Ankara, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Taluy Yüce, N. (2002). Polonya Edebiyatında Aydınlanma-Romantizm-Realizm. Ankara, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Weiss, T. (1993). Literatura - Młoda Polska. Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Wydanie czwarte.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Polish Language, Literature and Culture
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 3, 2026
Submission Date
February 17, 2026
Acceptance Date
March 3, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 16
