Research Article

Eğitimde Yapay Zekâ ve Etik

Volume: 14 Number: 28 November 29, 2025
EN TR

Eğitimde Yapay Zekâ ve Etik

Abstract

Makine zekâsı da denilen yapay zekâ (YZ), makinelerin insan eylem ve davranışlarını canlandırmasına yardımcı olan bir teknolojidir. Bu, YZ’nin planlama, muhakeme, yaratıcılık ve öğrenme gibi insana özgü yetenekleri sergileme kabiliyeti olduğu anlamına geliyor. Birçok sektörde başarılı bir şekilde kullanılan yapay zekâ teknolojileri eğitim sektöründe de kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, mevcut literatürü kapsamlı bir şekilde tarayıp eğitimde yapay YZ’den yararlanmada etik olarak nasıl davranılması gerektiğini ortaya çıkartmaktır. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılarak yapılmıştır. Doküman incelemesi, araştırılması hedeflenen olgu hakkında bilgi içeren yazılı materyallerin analizini kapsar. Yüksek verimliliği ve çok yönlülüğüyle yapay zekâ teknolojisi, eğitimin ilerlemesine yardımcı olmuştur. YZ’nin öğrencilerin mahremiyetine müdahalesi ve özellikle azınlıklara karşı YZ önyargısı ve ayrımcılığı konusunda daha fazla endişe var. Yapay zekâ uygulamaları, kullanıcıların verilerini toplarken bu verilerin gizliliğini ihlal edebiliyor. Yapay zekâ, kaynağı belirsiz, doğruluğu kontrol edilmemiş ya da hatalı bilgi üretebilmesi nedeniyle de etik sıkıntılara yol açabiliyor. Üretken Yapay Zekâ (ÜYZ) sistemlerinin kullanımına yönelik bazı önemli öneriler şöyle sıralanabilir: (1) ÜYZ sistemlerini kullanmaya başlamadan önce mutlaka sistemlerin nasıl çalıştığına ve potansiyel risklerine dair bilgi edinilmesi, (2) ÜYZ kullanımından doğabilecek etik ihlallere ilişkin sorumluluğun ilgili sistemleri kullanan ve bunları eserlere aktaranlara (kullanıcılara) ait olduğunun bilinmesi gerekir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma, araştırma etiğine ilişkin tüm süreçlere uygun şekilde yürütülmüştür.

References

  1. Ajagun-Ogunleye, O. (2025). Guardians of integrity: Navigating the AI frontier in higher education. In P. A. Okebukola (Ed.), Handbook on artificial intelligence and quality higher education: AI and ethics, academic integrity and the future of quality assurance in higher education (pp. 6–11). Sterling Publishers.
  2. Anita, U. (2025). Emerging AI technologies and their implications for academic integrity. In P. A. Okebukola (Ed.), Handbook on artificial intelligence and quality higher education: AI and ethics, academic integrity and the future of quality assurance in higher education (pp. 12–18). Sterling Publishers.
  3. Ateb, G. A. (2024). Artificial intelligence applications (AIAs) for effective educational management and administration: An evaluation of awareness and utilization in Federal College of Education Obudu, Cross River State, Nigeria. Journal of Association of Educational Management and Policy Practitioners, 6(2), 62–70.
  4. Bala, T. (2025). The rise of generative AI chatbots: Threat to academic integrity. In P. A. Okebukola (Ed.), Handbook on artificial intelligence and quality higher education: AI and ethics, academic integrity and the future of quality assurance in higher education (pp. 1–5). Sterling Publishers.
  5. Bakırcıoğlu, R. ( 2012). Etik. İçinde Eğitim ve psikoloji sözlük. Anı Yayıncılık.
  6. Becker, S. A., Brown, M., Dahlstrom, E., Davis, A., DePaul, K., Diaz, V. ve Pomerantz, J. (2018). NMC horizon report: 2018 higher education edition. EDUCAUSE. https://library.educause.edu/~/media/files/library/2018/8/2018horizonreport.pdf
  7. Bensason, İ., Dericioğlu-Egemen, A., Kaspi, R., Küzeci, E., Sezgin, Ö. ve Uyan, B. (2024). Yapay zekâ etik ilkeleri ve hukuki düzenlemeler raporu (Türkiye Yapay Zekâ İnisiyatifi). https://turkiye.ai/kaynaklar/sunumlar-raporlar/ Bu, Q. (2022). Ethical risks in integrating artificial intelligence into education and potential countermeasures. Science Insights, 41(1), 561–566.
  8. Chen, I., Chen, P. ve Lin, Z. (2020). Artificial intelligence in education: A review. IEEE Access, 8, 75264–75278. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.2988510

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Educational Technology and Computing

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 29, 2025

Publication Date

November 29, 2025

Submission Date

August 17, 2025

Acceptance Date

November 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 14 Number: 28

APA
Dağlı, A., Güneş, B., & Özkaplan, H. (2025). Eğitimde Yapay Zekâ ve Etik. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(28), 187-198. https://doi.org/10.55605/ejedus.1767197
AMA
1.Dağlı A, Güneş B, Özkaplan H. Eğitimde Yapay Zekâ ve Etik. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;14(28):187-198. doi:10.55605/ejedus.1767197
Chicago
Dağlı, Abidin, Berna Güneş, and Hatice Özkaplan. 2025. “Eğitimde Yapay Zekâ Ve Etik”. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi 14 (28): 187-98. https://doi.org/10.55605/ejedus.1767197.
EndNote
Dağlı A, Güneş B, Özkaplan H (November 1, 2025) Eğitimde Yapay Zekâ ve Etik. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi 14 28 187–198.
IEEE
[1]A. Dağlı, B. Güneş, and H. Özkaplan, “Eğitimde Yapay Zekâ ve Etik”, Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 28, pp. 187–198, Nov. 2025, doi: 10.55605/ejedus.1767197.
ISNAD
Dağlı, Abidin - Güneş, Berna - Özkaplan, Hatice. “Eğitimde Yapay Zekâ Ve Etik”. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi 14/28 (November 1, 2025): 187-198. https://doi.org/10.55605/ejedus.1767197.
JAMA
1.Dağlı A, Güneş B, Özkaplan H. Eğitimde Yapay Zekâ ve Etik. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;14:187–198.
MLA
Dağlı, Abidin, et al. “Eğitimde Yapay Zekâ Ve Etik”. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 28, Nov. 2025, pp. 187-98, doi:10.55605/ejedus.1767197.
Vancouver
1.Abidin Dağlı, Berna Güneş, Hatice Özkaplan. Eğitimde Yapay Zekâ ve Etik. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025 Nov. 1;14(28):187-98. doi:10.55605/ejedus.1767197

Cited By