5. Sınıf Öğrencilerinin Ağ Araştırması (WebQuest) Yöntemine Göre Çevre Bilinci Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, 5. sınıf öğrencilerinin ağ araştırması (WebQuest) yöntemine göre çevre bilinci düzeylerini incelemektir. Araştırma, 2016 – 2017 eğitim öğretim yılında Ankara’da MEB bünyesindeki bir ortaokulda 5. sınıfta öğrenim gören 95 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol gruplu deneysel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın deney grubunu ağ araştırmasıyla çalışan grup, kontrol grubunu ise programda önerilen yöntemle çalışan grup oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 5. sınıf öğrencilerine göre düzenlenmiş “Çevre Bilinci Ölçeği” kullanılmıştır. “Çevre Bilinci Ölçeği” araştırma grubuna ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Elde edilen veriler nicel veri toplama yöntemleriyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, deney ve kontrol gruplarının çevre bilinci ön test- son test puanlarında son test lehine istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Grupların son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur. Cinsiyet değişkenine göre gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Köy ve şehir yetişme yeri değişkenlerine göre öğrencilerin çevre bilinci puanları arasında deney grubunda şehirde yetişenler lehine anlamlı fark bulunmuştur; fakat kontrol grubunda bu değişkenler arasında anlamlı fark bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• ağ araştırması
• çevre eğitimi
• çevre bilinci
• tutum
• öğrenci

Investigation of environmental awareness levels of 5th grade students according to webquest method

Öz

The aim of this research is to examine the environmental awareness levels of 5th grade students according to the WebQuest method. The research was conducted with 95 5th grade students studying in a secondary school under the Ministry of National Education in Ankara in the 2016-2017 academic year. An experimental research design with experimental and control groups was applied in the study. The experimental group of the research consists of the WebQuest working group, and the control group is the group that works with the method suggested in the curriculum. In the research, as a data collection tool, "Environmental Awareness Scale" arranged for 5th grade students was applied. Environmental Awareness Scale was applied to experimental and control groups as a pre-test and a post-test. The obtained data were analysed by quantitative data collection methods. As a result of the research, a statistically significant difference was found between the experimental and control groups in environmental awareness pre-test and post-test scores in favour of the post-test. A significant difference was found between the post-test scores of the groups in favour of the experimental group. According to the gender variable no significant difference was found between the groups. According to the place of growth variables, which are city and village, a significant difference was found between the environmental awareness scores of the students in the experimental group in favour of those raised in the city; however, no significant difference was found between these variables in the control group.

Anahtar Kelimeler

• WebQuest
• environmental education
• environmental awareness
• attitude
• student

Kaynakça

1. Abbit, J. & Ophus, J. (2008). What we know about the Impacts of web- quests: A review of research. AACE Journal, 16(4), 441-456.
2. Adair, J. G., Sharpe, D., & Huynh, C. L. (1989). Hawthorn Control procedures in educational experiments: A reconsideration of their use and effectiveness. Review of Educational Research, 59, 215-228
3. Akçay, A. (2009). Webquest (web macerası) öğretim yönteminin Türkçe dersindeki akademik başarı ve tutuma etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
4. Alias, N., SaedahSiraj., Abdul Rahman, M. N., Ujang, A., Begum Gelamdin R. & Said, A. M. (2013). Research and trends in the studies of WebQuest from 2005 to 2012: A content analysis of publications in selected journals. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 103, 763 – 772.
5. Arslan, K. (2019). SPSS'de t-testi için etki değerini (effect size) hesaplama [web günlük postası]. 21 Şubat 2021 tarihinde https://www.galloglu.com/blog/SPSS-de-T-testi-icin-Etki-Degeri-(Effect-Size)-Hesaplama adresinden ulaşıldı.
6. Ateş, A., Altunay, U. & Altun. E. (2006). Bilgisayar destekli İngilizce öğretiminin lise hazırlık öğrencilerinin İngilizceye ve bilgisayara yönelik tutumları. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 2(2), 97-112.
7. Bayram, D. (2015). The effects of webquest-supported critical thinking instruction on the critical thinking disposition level and L2 writing performance of Turkish pre-service efl teachers. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
8. Berck, K-H. & Klee, R. (1992). Interesse a tier- und pflanzenarten und handeln im naturschutz. Frankfurt am Main: Peter Lang.

9. Börekçi, C. (2010). Bilişim teknolojileri dersi için tasarlanan bir ağ araştırması (webquest) etkinliğinin öğrenci başarısı üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
10. Buffington, M. L. (2007). Contemporary approaches to critical thinking and the world wide web author(s). Art Education, 60(1), 18-23.
11. Büyüköztürk, Ş. (2001). Deneysel Desenler. Pegema Yayıncılık. Ankara.
12. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. ve Kılıç, E. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi
13. Chang, C., Chen, T. & Hsu, W. (2011). The study on integrating WebQuest with mobile learning for environmental education. Computers ve Education, 57, 1228–1239.
14. Cohen, J. (1988). The t test for means. Statistical power analysis for the behavioural sciences. Lawrence Erlbaum Associates: USA.
15. Çabuk, B. & Karacaoğlu, C. (2003). Üniversite öğrencilerinin çevre duyarlılıklarının incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 36(1), 189-191.
16. Çavuş, R., Umdu Topsakal, Ü. & Öztuna Kaplan, A. (2013). İnformal öğrenme ortamlarının çevre bilinci kazandırmasına ilişkin öğretmen görüşleri: Kocaeli Bilgievleri örneği. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(1), 87-103.
17. Çetin, G. & Nişancı S. H. (2010). Enhancing students’environmental awareness. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2(2), 1830-1834.
18. Çığrık, E. (2009). İlköğretim 6.sınıf fen öğretiminde webquest tekniğinin öğrenci başarı ve tutumuna etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
19. Derman, İ. & Senemoğlu, N. (2015). Sustainable environmental awareness of 9th and 12th grade students. Ankara University. Journal of Faculty of Educational Sciences, 48(2), 61-82.
20. Dodge, B. (1997). Some thoughts about WebQuests. 2 Mart 2018 tarihinde http://webquest.org/sdsu/about_webquests.html adresinden erişildi.
21. Dodge, B. (1998). WebQuests: A strategy for scaffolding higher level learning. 24 Ağustos 2017 tarihinde http://webquest.sdsu.edu/necc98.htm adresinden erişildi.
22. Efe, H. A. (2015). Animasyon destekli çevre eğitiminin akademik başarıya, akılda kalıcılığa ve çevreye yönelik tutuma etkisi. Journal of Computer and Education Research, 3(5), 130-143.
23. Erten, S. (2000). Empirische untersuchungen zu bedingungen der umwelterziehung –ein interkulturellervergleich auf der grundlage der theorie des geplanten Verhaltens. Tectum Verlag. Marburg.
24. Erten, S. (2003). 5. Sınıf öğrencilerinde çöplerin azaltılması bilincinin kazandırılmasına yönelik bir öğretim modeli. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 94-103.
25. Erten, S. (2004). Çevre eğitimi ve çevre bilinci nedir, çevre eğitimi nasıl olmalıdır? Çevre ve Orman Bakanlığı Yayınları: Ankara.
26. Erten, S. (2005). Okul öncesi öğretmen adaylarında çevre dostu davranışlarının araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 91-100.
27. Erten S. & Aydoğdu C. (2011). Türkiyeli ve Azerbaycanlı öğrencilerde ekosentrik, antroposentrik ve çevreye dönük antipatik tutum anlayışları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 158-169.
28. Gökalp, M. S. (2011). The effect of webquest based instruction on ninth grade students’ achievement in and attitude towards force and motion. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
29. Gökçe, N., Kaya, E., Aktay, S. & Özden, M. (2007). İlköğretim öğrencilerinin çevreye yönelik tutumları. İlköğretim Online, 6(3), 452-468.
30. Gökmen A. & Solak K. (2015). Bilgisayar destekli çevre eğitiminin öğretmen adaylarının madde döngüleri konusundaki başarılarına etkisi, the effect of computer assisted instructon in environmental education on the achievement of pre-service teachers about matter cycle topic. GEFAD / GUJGEF, 35(3), 575-594.
31. Gülbahar, Y., Madran, R. O. & Kalelioglu, F. (2010). Development and evaluation of an interactive webquest enviroment: “web macerasi”. Educational Technology ve Society, 13(3), 139 -150.
32. Hassan, A., Noordina, A., T. & Sulaiman, S. (2010). The status on the level of environmental awareness in the concept of sustainable development amongst secondary school students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 2, 1276–1280.
33. Hovardaoğlu, S. (2000). Davranış bilimleri için araştırma teknikleri. Ankara: VE-GA Yayınları.
34. Kahn, P. H., Friedman, B., Gill, B. T., Hagman, J., Severson, R. L., Freier, N. G., Feldman, E. N., Carrere, S. & Stolyar, A. (2008). A plasma display window? The shifting baseline problem in a technologically mediated natural world. Journal of Environmental Psychology, 28(2), 192-199.
35. Kahyaoğlu, M. & Özgen, N. (2012). An investigation of pre-service teachers’ attitudes towards environmental problems in terms of several variables. Journal of Theoretical Educational Science, 5(2), 171-185.
36. Karademir, E, & Erten, S. (2013). Determining the factors that affect the objectives of preservice, science and technology science teachers to perform outdoor science activities. International Journal of Education in Methematics, 1(4), 270-293.
37. Karademir, E. (2016). Eğitim fakültelerinin yapılandırılması sürecinde öğretmen adaylarının çevre bilinci ve özyeterliklerinin belirlenmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 7(13), 3-18.
38. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi (15. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
39. Karataş, A. (2013). Çevre bilincinin geliştirilmesinde çevre eğitiminin rolü ve Niğde Üniversitesi eğitim fakültesi örneği. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
40. Kaya, E., Akıllı, M. & Sezek, F. (2009). Lise öğrencilerinin çevreye karşı tutumlarının cinsiyet açısından incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(18), 43-54.
41. Kundu, R. & Bain C. (2006). Webquests: Utilizing technology in a constructivist manner to facilitate meaningful preservice learning. Art Education, 59(2), 6-11.
42. Nalçacı, A. & Beldağ, A. (2011). İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin çevre tutumlarının belirlenmesi (Erzurum Örneğ. Doğu Coğrafya Dergisi, 28, 141-154.
43. Onur, A., Çağlar, A. & Salman, M. (2016). 5 yaş okulöncesi çocuklarda atık kâğıtların değerlendirilmesi ve çevre bilincinin kazandırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2457-2468.
44. Özsoy, S. & Özsoy, G. (2013). Effect size reporting in educational research. Elementary Education Online, 12(2), 334‐346.
45. Palmberg, E.I. & Kuru, J. (2000). Outdoor activities as a basis for environmental responsibility. The Journal of Environmental Education, 31(4), 32-6.
46. Pohan, C. & Mathison, C. (1998). WebQuests: The potential of internet-based instruction for global education. Social Studies Review, 37(2), 91-93.
47. Prensky, M. (2003). Digital game-based learning. ACM Computers in Entertainment, 1(1), 21-21.
48. Sarıgöz, O. (2013). Ortaöğretim Öğrencilerinin çevre ile ilgili davranış ve düşüncelerinin değerlendirilmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi (YYU Journal Of Education Faculty), 10(1), 87- 105.
49. Schrenk, M. (1994). Umwelterziehung an der Förderschule. Kiel. IPN.
50. Segers, E. & Verhoeven, L. (2009). Learning in a sheltered internet environment: the use of webquests.Learning and Instruction, 19(5), 423-432. 24 Ağustos 2017 tarihinde https://www.learntechlib.org/p/105570/ adresinden alınmıştır.
51. Şahin, N. (2010). 6. sınıf bilişim teknolojileri dersinde ağ araştırması(webquest) aracı kullanarak oluşturulan eğitim ortamının akademik başarı ve derse karşı olan tutuma etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
52. Şahin, Ş. (2012). 5E öğrenme modeli ile desteklenmiş webquest ortamlarının öğrencilerin başarı ve memnuniyetlerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
53. Şimşekli, Y. (2001), Bursa’da “uygulamalı çevre eğitimi” projesine seçilen okullarda yapılan etkinliklerin okul yöneticisi ve görevli öğretmenlerin katkısı yönünden değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 73-84.
54. Taycı, F. & Uysal, F. (2012). A study for determining the elementary school students’ environmental knowledge and environmental attitude level. Procedia - Social and Behavioral Sciences 46, 5718-5722.
55. Unterbruner, U. (1991). Umweltangst - Umwelterziehung. Vorschläge zur Bewältigung der Ängste Jugendlicher vor Umweltzerstörung. Veritas Verlag (Linz)
56. Uzun, N. (2007). Ortaöğretim öğrencilerinin çevreye yönelik bilgi ve tutumları üzerine bir çalışma. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
57. Uzun, F. V. & Keleş, Ö. (2012). The effects of nature education project on the environmental awareness and behavior. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 46, 2912-2916.
58. Uzunoğlu, S. (1997). Bilgisayar destekli çevre eğitimi. III. Ekoloji Yaz Okulu Tebliğleri. Trabzon. Çevre Koruma ve Araştırma Vakfı. İzmir: Çevre Eğitimi Merkezi Yayınları.
59. Ünal, A. (2012). İlköğretim 7. sınıf fen konularının öğretiminde webquestlerin öğrencilerin fen başarısı, fen ve teknoloji ile web destekli çalışmaya yönelik tutumları üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
60. Vicente - Molina, M. A., Fernández - Sáinz, A. & Izagirre-Olaizola, J. (2013). Environmental knowledge and other variables affecting pro-environmental behaviour: Comparison of university students from emerging and advanced countries. Journal of Cleaner Production 61, 130-138.
61. Zelezny, N. C., Chua, P. Aldrich, C. (2000). Elaborating on gender differences in Environmentalism. Journal of Social Issues, 56(3), 443 – 457.