Review

İktidar, Üretim ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü

Number: 2 July 20, 2026
EN TR

İktidar, Üretim ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü

Abstract

Bu çalışma, modern ve postmodern düşüncede mekân kavramının geçirdiği dönüşümü, Michel Foucault, Henri Lefebvre ve Edward Soja’nın kuramsal yaklaşımları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında özellikle eleştirel sosyal kuram içinde yaşanan ve mekânsal dönüş (spatial turn) olarak adlandırılan kavramsal kırılma, mekânın fiziksel ya da nötr bir zemin olmanın ötesinde, iktidar ilişkilerinin, toplumsal üretim süreçlerinin ve öznel deneyimin kesişiminde kurulan dinamik bir yapı olduğunu ortaya koymuştur. Makale, söz konusu kırılmayı üç temel eksende incelemektedir: Foucault’nun mekânı disiplin, gözetim ve heterotopya kavramlarıyla iktidar ilişkileri içinde konumlandırması; Lefebvre’in mekânın toplumsal üretimi kuramı ve mekânsal üçlü (algılanan, tasarlanan ve yaşanan mekân) üzerinden geliştirdiği eleştirel coğrafya; ve Soja’nın, Lefebvre'i postmodern bir yaklaşımla yeniden okuyarak geliştirdiği ‘üçüncü mekân’ (thirdspace) ve postmetropolis kavramsallaştırmaları. Bu yaklaşımların bir arada ele alınması, mekânın çok katmanlı doğasını çözümlemek adına tamamlayıcı bir çerçeve sunmakta; mekân çalışmalarının iktidar, üretim ve deneyim eksenlerinde disiplinlerarası bir bakış açısıyla yeniden değerlendirilmesine olanak tanımaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Destek alınan herhangi kurum, kuruluş yoktur.

Ethical Statement

Bu makale, derleme türünde olduğu için etik kurul kararı gerektirmemektedir.

References

  1. Agnew, J. (1987). Place and politics: The geographical mediation of state and society. Boston and London: Allen & Unwin.
  2. Bachelard, G. (2014). The poetics of space. Boston: Beacon.
  3. Bengü, D. (2025). Kamusal alan ve mekânsallık: mimari normlar, fenomenoloji ve katılım, Kent Akademisi Dergisi, 18(4):1889-1917. https://doi.org/10.35674/kent.1523685
  4. Bhabha, H. K. (1994). The location of culture. London: Routledge.
  5. Casey, E. S. (1997). The fate of place: A philosophical history. Berkeley: University of California.
  6. Crampton, J. W. ve Elden, S. (Ed.). (2007). Space, knowledge and power: Foucault and geography. Cornwall:Ashgate.
  7. Cresswell, T. (2004). Place: A short introduction. Oxford: Blackwell.
  8. Cresswell, T. (2009). Place. R. Kitchin ve N. Thrift (Ed.), International encyclopedia of human geography (Cilt 8, s. 169–177) içinde. London: Elsevier.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ethics

Journal Section

Review

Publication Date

July 20, 2026

Submission Date

April 29, 2026

Acceptance Date

May 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 2

APA
Demirbaş, L. (2026). İktidar, Üretim ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü. Eğitim Ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 2, 1-16. https://doi.org/10.51725/etad.1940555
AMA
1.Demirbaş L. İktidar, Üretim ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü. JRES. 2026;(2):1-16. doi:10.51725/etad.1940555
Chicago
Demirbaş, Leman. 2026. “İktidar, Üretim Ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü”. Eğitim Ve Toplum Araştırmaları Dergisi, nos. 2: 1-16. https://doi.org/10.51725/etad.1940555.
EndNote
Demirbaş L (July 1, 2026) İktidar, Üretim ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 2 1–16.
IEEE
[1]L. Demirbaş, “İktidar, Üretim ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü”, JRES, no. 2, pp. 1–16, July 2026, doi: 10.51725/etad.1940555.
ISNAD
Demirbaş, Leman. “İktidar, Üretim Ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü”. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi. 2 (July 1, 2026): 1-16. https://doi.org/10.51725/etad.1940555.
JAMA
1.Demirbaş L. İktidar, Üretim ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü. JRES. 2026;:1–16.
MLA
Demirbaş, Leman. “İktidar, Üretim Ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü”. Eğitim Ve Toplum Araştırmaları Dergisi, no. 2, July 2026, pp. 1-16, doi:10.51725/etad.1940555.
Vancouver
1.Leman Demirbaş. İktidar, Üretim ve Deneyimin Kesişiminde Kentsel Mekânın Dönüşümü. JRES. 2026 Jul. 1;(2):1-16. doi:10.51725/etad.1940555