Research Article

SKA 9 ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi

Volume: 10 Number: 1 March 19, 2026
EN TR

SKA 9 ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi

Abstract

Bu çalışmada, Avrupa ülkelerinin Sürdürülebilir Kalkınma Amacı-SKA 9 (Sanayi, İnovasyon ve Altyapı) kapsamındaki göreli performansları, yedi kriter çerçevesinde değerlendirilmiştir. Kriterler Eurostat veri tabanından alınmış olup; sanayi kaynaklı hava emisyon yoğunluğu, Ar-Ge harcamalarının GSYH’ye oranı, çevresel mal ve hizmetlerde yaratılan katma değer, Avrupa Patent Ofisi’ne yapılan patent başvuruları, Ar-Ge personeli sayısı, otobüs ve trenlerin yolcu taşımacılığındaki payı ile yükseköğretim mezuniyet oranından oluşmaktadır. Çalışmada, karar matrisindeki kriter ağırlıkları Eşit Ağırlık, Entropy ve CRITIC yöntemleriyle belirlenmiş; ülkelerin performanslarının sıralama aşamasında ise TOPSIS, MOOSRA, MABAC, PSI, ROV, WSM, WPM, WASPAS, REF-I, REF-II ve Borda yöntemleri olmak üzere toplam 11 farklı Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemler sayesinde ülkelerin performansları farklı bakış açılarıyla değerlendirilmiş; ardından elde edilen sıralamalar Borda birleştirme yöntemi ile bütüncül şekilde yorumlanmıştır. Tüm analiz süreci, bilimsel araştırmalar ve karar verme uygulamaları için geliştirilmiş açık erişimli bir karar destek platformu olan KA-Decision üzerinden yürütülmüş ve bu sayede analizlerin şeffaflığı ile tekrarlanabilirliği sağlanmıştır. Analiz sonuçları, Almanya, İsviçre, İsveç ve Fransa’nın tüm yöntemlerde ön sıralarda yer aldığını göstermektedir. Buna karşılık Bulgaristan, Romanya, Türkiye ve Sırbistan gibi ülkeler, sürdürülebilir sanayi, yenilikçilik ve altyapı göstergeleri açısından görece düşük performans sergilemiştir. Farklı ağırlıklandırma tekniklerinin bazı ülkelerin sıralamasında sınırlı ancak anlamlı değişimlere yol açtığı görülmüştür. Çalışma, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin çok boyutlu değerlendirmesinde ÇKKV yöntemlerinin ve dijital karar destek araçlarının önemini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Aytekin, A. (2020). Çok kriterli karar problemine uzaklık ve referans temelli çözüm yaklaşımı. https://hdl.handle.net/11494/2558
  2. Bozkurt, A. A., Gökmenoğlu, M., & Şimşek, A. (2024). Critic temelli aras ve marcos yöntemleriyle kırılgan beşli ülkelerin sürdürülebilir kalkınma amaçlarına göre yeniden değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, (18), 11-37.
  3. Brodny, J., & Tutak, M. (2023). The level of implementing sustainable development goal “Industry, innovation and infrastructure” of Agenda 2030 in the European Union countries: Application of MCDM methods. Oeconomia Copernicana, 14(1), 47-102.
  4. Burhan, H. A. (2024). Sustainability in industry, innovation and infrastructure: A MCDM based performance evaluation of European union and Türkiye for Sustainable Development Goal 9 (SDG 9). Verimlilik Dergisi, 21-38.
  5. Diakoulaki, D., Mavrotas, G., & Papayannakis, L. (1995). Determining objective weights in multiple criteria problems: The critic method. Computers & Operations Research, 22(7), 763–770. https://doi.org/10.1016/0305-0548(94)00059-H
  6. Dwivedi, P.P., & Sharma, D. K. (2025), Performance measures of sustainable development goals using SWI MCDM methods: A case of the Indian states. Intl. Trans. in Op. Res., 33, 2466-2498. https://doi.org/10.1111/itor.13609
  7. EPO. (2023). Patent index 2022. European Patent Office. https://www.epo.org
  8. European Commission. (2023). European innovation scoreboard 2023. https://research-and-innovation.ec.europa.eu

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sustainable Development

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 19, 2026

Submission Date

July 22, 2025

Acceptance Date

January 20, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Koca, G. (2026). SKA 9 ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi. Fiscaoeconomia, 10(1), 1-20. https://doi.org/10.25295/fsecon.1747902
AMA
1.Koca G. SKA 9 ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi. FSECON. 2026;10(1):1-20. doi:10.25295/fsecon.1747902
Chicago
Koca, Gözde. 2026. “SKA 9 Ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon Ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi”. Fiscaoeconomia 10 (1): 1-20. https://doi.org/10.25295/fsecon.1747902.
EndNote
Koca G (March 1, 2026) SKA 9 ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi. Fiscaoeconomia 10 1 1–20.
IEEE
[1]G. Koca, “SKA 9 ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi”, FSECON, vol. 10, no. 1, pp. 1–20, Mar. 2026, doi: 10.25295/fsecon.1747902.
ISNAD
Koca, Gözde. “SKA 9 Ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon Ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi”. Fiscaoeconomia 10/1 (March 1, 2026): 1-20. https://doi.org/10.25295/fsecon.1747902.
JAMA
1.Koca G. SKA 9 ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi. FSECON. 2026;10:1–20.
MLA
Koca, Gözde. “SKA 9 Ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon Ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi”. Fiscaoeconomia, vol. 10, no. 1, Mar. 2026, pp. 1-20, doi:10.25295/fsecon.1747902.
Vancouver
1.Gözde Koca. SKA 9 ile Uyumlu Sanayi, İnovasyon ve Altyapı Kriterleri Bağlamında Avrupa’nın Sürdürülebilirlik Performansının ÇKKV Yöntemleriyle Değerlendirmesi. FSECON. 2026 Mar. 1;10(1):1-20. doi:10.25295/fsecon.1747902
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).