Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği

İrfan Kocaman; İlker Kazaz

doi:10.17341/gazimmfd.1161378

Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği

Öz

Tarihi yığma camiler günümüzde aktif şekilde kullanılan ve geleceğe güvenle aktarılması gereken kültürel bir mirastır. Genellikle yığma duvar taşıyıcı sistemine sahip bu yapılar, farklı depremlerde ciddi hasarlar gördüğü gözlemlenmektedir. Tarihi yığma camilerin deprem davranışlarının belirlenmesi amacıyla birçok çalışma yürütülmektedir. Ancak çeşitli malzeme özelliklerindeki, yıkılma mekanizmaları, belirsiz geometri ve yükleme durumları gibi sebepler bu yapıların deprem davranışının belirlenmesini zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada Konya Karapınar Sultan Selim Caminin sonlu eleman modeli farklı iki malzeme özellikleri (E=750fc ve E=200fc) kullanılarak oluşturulmuştur. Sonlu eleman modellerinde 5 farklı yer hareketi kullanılarak zaman tanım alanında analizleri gerçekleştirilmiştir. Dinamik analizler neticesinde, caminin farklı yıkılma mekanizmaları ortaya konmuştur. Ayrıca caminin deplasmana dayalı deprem performans limitleri belirlenerek yönetmelik, kılavuz ve literatür önerileri ile karşılaştırılmıştır. Elastisite modülünün, caminin performans limitlerine etkisi irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

[1] Soyluk A., Tuna M. E., Dynamic Analysis of Historical Sehzade Mehmet Mosque for Base Isolation Application, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 26(3), 667-675, 2011.
[2] Kazaz İ., Kocaman İ., Seismic Load Capacity Evaluation of Stone Masonry Mosques, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 33(2), 557-573, 2018.
[3] Aslay S. E., Okuyucu D., Technical Evaluation of Abscissa Damage of Erzincan Değirmenliköy Church, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 35(1), 387-402, 2020.
[4] Çalık İ., Bayraktar A., Türker T., Determination of the effect on the dynamic behavior of historical masonry mosques reinforced concrete domes by ambient vibration testing, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 31(3), 621-630, 2016.
[5] Usta P., Bozdağ Ö., Çarhoğlu A. I., Appraisal of Structural Behavior of Afyon Sandıklı Ulu Mosque, El-Cezeri, 7(2), 871-881, 2020.
[6] Çakır F., A simplified method for determining the seismic performance of historical structures: a case of Kaya Çelebi Mosque, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 36(3), 1643-1656, 2021.
[7] Maraş M. M., Özmen A., Sayın E., Ayaz Y., Seismic Assessment of the Historical Sütlü Minaret Mosque, Periodica Polytechnica Civil Engineering, 66(2), 445–459, 2022.
[8] Bayraktar A., Hökelekli E., Türker T., Çalik İ., Ashour A., Mosallam A., Window opening effects on structural behavior of historical masonry Fatih Mosque, Int. J. Archit. Heritage, 13(4), 585-599, 2019.

[9] Uray A., Şengel H. S., Çarbaş S., Analysis of historical structures by using finite element method in Iznik Yeşil Mosque, Challenge, 5(4), 121-129, 2019.
[10] Portioli F., Mammana O., Landolfo R., Mazzolani F. M., Krstevska L., Tashkov L., Gramatikov K., Seismic Retrofitting of Mustafa Pasha Mosque in Skopje: Finite Element Analysis, J. Earthquake Eng., 15(4), 620-639, 2011.
[11] Kocaman İ., Kazaz İ., Kazaz E., Seismic Load Capacity of Historical Masonry Mosques by Rigid Body Kinetics, Int. J. Archit. Heritage, 14:6, 849-869, 2020.
[12] Aşıkoğlu A., Avşar Ö., Lourenço P. B., Silva, L. C., Effectiveness of seismic retrofitting of a historical masonry structure: Kütahya Kurşunlu Mosque, Turkey, Bull. Earthquake Eng., 17(6), 3365-3395, 2019.
[13] Altunişik A. C., Sunca F., Genç A. F., Tavşan C., Post Earthquake Damage Assessments of Historic Mosques and Effects of Near-Fault and Far-Fault Ground Motions on Seismic Responses, Int. J. Archit. Heritage, 1-36, 2021.
[14] Karapınar Sultan Selim Cami. https://konyakultur.gov.tr/index.php?route=modules/towns&town_id=32 Erişim tarihi Aralık 08,2020.
[15] Karapınar Cami Çizimleri http://www.mimarsinaneserleri.com/mimari_cizimler/index.html Erişim tarihi Aralık 08, 2020.
[16] DBYBHY, Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Ankara, 2007.
[17] TBDY, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara, 2019.
[18] FEMA 356: Prestandard And Commentary for The Seismic Rehabilitation of Buildings, Federal Emergency Management Agency, 2000.
[19] Standard, British, Eurocode 6: Design of masonry structures, British Standard Institution, London, 2005.
[20] Willam K. J., Warnke E. D. Constitutive model for the triaxial behavior of concrete, International Association for Bridge and Structural Engineering, 19(3), 1-30, 1975.
[21] ANSYS, Finite Element Analysis Program, ANSYS, Inc., Southpointe, 2600 Ansys Drive, Canonsburg, PA 15317, USA, 2020.
[22] Kazaz İ., Yakut A., Gülkan P., Numerical simulation of dynamic shear wall tests: A benchmark study, Computers & structures, 84(8-9), 549-562, 2006.
[23] Dogangun A., Sezen H., Seismic vulnerability and preservation of historical masonry monumental structures, Earthquake and Structures, 3(1), 83-95, 2012.
[24] Yaşar E., Konya Bölgesi Depremselliği, Haymana-Tuzgölü-Ulukuşla Basenleri Uygulamalı Çalışma, 09-11 Ekim. Türkiye Petrol Jeologları Derneği, 2000.
[25] Bayülke N., Yapıların Onarımı ve Güçlendirilmesi, İnşaat Mühendisliği Odası İzmir Şubesi, 15, 1999.
[26] Petry S., Beyer K., Cyclic Test Data of Six Unreinforced Masonry Walls with Different Boundary Conditions, Earthquake Spectra, 31(4), 2459-2484, 2015.
[27] Saloustros S., Pelà L., Fabregat P. R., Nonlinear numerical modelling of complex masonry heritage structures considering history-related phenomena in staged construction analysis and material uncertainty in seismic assessment, J. Perform. Constr. Facil., 34(5), 2020.
[28] Tarihi Yapılar için Deprem Risklerinin Yönetimi Kılavuzu, Vakıflar Genel Müdürlüğü, T.C. Başbakanlığı, Ankara, 2017.
[29] ASCE 41-13: Seismic Rehabilitation Standards Committee. Seismic Rehabilitation of Existing Buildings, American Society of Civil Engineers, Reston, 2014.
[30] EC8-3 Design of structures for earthquake resistance-part 1: general rules, seismic actions and rules for buildings. Brussels: European Committee for Standardization, 2005.
[31] NTC2018, Norme Tecniche per le Costruzioni. Gazz Uff della Repubb Italy, 2018.
[32] Cattari S., Lagomarsino S., Bazzurro A., Porta F., Critical review of analytical models for the in-plane and out-of-plane assessment of URM buildings, 2015 NZSEE Conference, Rotorua, 2015.
[33] Marino S., Cattari S., Lagomarsino S., Ingham J., Dizhur D., Modelling of two damaged unreinforced masonry buildings following the Canterbury earthquakes, 2016 NZSEE Conference, Christchurch, New Zealand, 1-3 April, 2016.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İrfan Kocaman ^*
0000-0002-1774-7114
Türkiye

İlker Kazaz
0000-0002-3885-1885
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

5 Mayıs 2023

Yayımlanma Tarihi

21 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

12 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

24 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 39 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1161378

IZ

https://izlik.org/JA88YJ76FX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kocaman, İ., & Kazaz, İ. (2023). Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 39(1), 51-64. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1161378

AMA

1.Kocaman İ, Kazaz İ. Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği. GUMMFD. 2023;39(1):51-64. doi:10.17341/gazimmfd.1161378

Chicago

Kocaman, İrfan, ve İlker Kazaz. 2023. “Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39 (1): 51-64. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1161378.

EndNote

Kocaman İ, Kazaz İ (01 Ağustos 2023) Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39 1 51–64.

IEEE

[1]İ. Kocaman ve İ. Kazaz, “Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği”, GUMMFD, c. 39, sy 1, ss. 51–64, Ağu. 2023, doi: 10.17341/gazimmfd.1161378.

ISNAD

Kocaman, İrfan - Kazaz, İlker. “Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 39/1 (01 Ağustos 2023): 51-64. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1161378.

JAMA

1.Kocaman İ, Kazaz İ. Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği. GUMMFD. 2023;39:51–64.

MLA

Kocaman, İrfan, ve İlker Kazaz. “Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 39, sy 1, Ağustos 2023, ss. 51-64, doi:10.17341/gazimmfd.1161378.

Vancouver

1.İrfan Kocaman, İlker Kazaz. Tarihi bir caminin hasar sınırlarının irdelenmesi, Konya Sultan Selim Cami örneği. GUMMFD. 01 Ağustos 2023;39(1):51-64. doi:10.17341/gazimmfd.1161378

Cited By

Preparation of Capacity, Safety and Cost Model and Determination of Intersection Type with Software Support

Civil Engineering Beyond Limits

https://doi.org/10.36937/cebel.2024.1953

Yığma taş minarelerin doğal frekanslarının sıcaklık ve neme bağlı değişimleri

Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1222524