Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi

Betül Babayiğit; Meral Güven

doi:10.17152/gefad.1292079

TR EN

Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi

Abstract

Bu araştırma, öğretmen adaylarının çokkültürlü öğretmen yeterlikleri algılarını ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmanın katılımcıları 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Anadolu Üniversitesi’nde öğrenim görmekte olan 274’ü kadın, 134’ü erkek toplam 408 öğretmen adayından oluşmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde hem alanyazına hem de öğretmen adayları ve öğretim elemanları ile gerçekleştirilen görüşmelere dayalı olarak 40 maddelik bir havuz oluşturulmuştur. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin 23 maddeden oluştuğu ve 2 faktörlü bir yapı gösterdiği belirlenmiştir. Ölçekte yer alan her iki alt boyut için de Cronbach Alfa katsayısı .83, ölçeğin tümü için ise .89 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin tümüne yönelik tabakalı alfa ise .90’dır. Yapılan alt-üst %27’lik grup karşılaştırması da ölçeğin ayırt ediciliğinin yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, yapılan analizler doğrultusunda öğretmen adaylarının çokkültürlü mesleki yeterliklerini ölçmede işe koşabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı ortaya çıkmıştır.

Keywords

Çokkültürlü eğitim, Çokkültürlü öğretmen yeterlikleri, Ölçek geliştirme, Öğretmen adayları

Supporting Institution

Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu

Project Number

1906E111

The Development of Multicultural Teaching Competencies Scale for Teacher Candidates

Abstract

This research aims to develop a valid and reliable scale that can measure the perceptions of teacher candidates regarding their multicultural teaching competencies. The participants of the research consisted of a total of 408 teacher candidates, 274 female and 134 males, studying at Anadolu University in the fall semester of the 2019-2020 academic year. During the scale development process, a pool of 40 items was created based on both the literature and interviews with pre-service teachers and teacher educators. As a result of the exploratory factor analysis, it was determined that the scale showed a 2-factor structure consisting of 23 items. The Cronbach's alpha coefficient was calculated as .83 for the two sub-dimensions in the scale and .89 for the whole scale. Stratified alpha for the scale was calculated as .90. The top-bottom 27% group comparison also revealed that the scale's distinctiveness was high. As a result, in line with the analyses conducted, a valid and reliable measurement tool has emerged that can be used to measure the multicultural professional competencies of teacher candidates.

Keywords

Multicultural education, Multicultural teaching competencies, Scale development, Teacher candidates

Project Number

1906E111

References

Acar-Çiftçi, Y. (2015). Çokkültürlü eğitim bağlamında öğretmenlerin kültürel yeterliklerine ilişkin algıları, (Yayınlanmamış doktora tezi). İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
Acar-Çiftçi, Y. (2017). Eleştirel çokkültürlü eğitim öğretmen yeterlikleri ölçeği (EÇEÖYÖ): Bir ölçek geliştirme çalışması. Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences. 26(1), 69-99.
Acar-Çiftçi, Y. ve Aydın, H. (2014). Türkiye’de çokkültürlü eğitimin gerekliliği üzerine bir araştırma. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33, 197-218.
Ağırdağ, O., Merry, M. S. ve Van Houtte, M. (2016). Teachers’ understanding of multicultural education and the correlates of multicultural content integration in Flanders. Education and Urban Society, 48(6), 556-582.
Akcaoğlu, M. Ö. (2021). Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmen adaylarının çokkültürlü yeterlikleri ile sosyal arzulanırlık düzeyleri arasındaki ilişki. 8. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi, Burdur.
Akcaoğlu, M. Ö., & Arsal, Z. (2018). Çokkültürlü yeterlik ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 261-270.
Ayaz, M. F. (2016). Çokkültürlülük algı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(57), 463-471.
Babayiğit, B. (2022). Çokkültürlü Eğitime Dayalı Öğretim İlke ve Yöntemleri Dersinin Çokkültürlü Öğretmen Yeterliklerine, Evrensellik-Farklılık Yönelimine ve Mesleğe Yönelik Tutuma Etkisi, (Yayınlanmamış doktora tezi). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
Banks, J. A. (2006). Multicultural education and curriculum transformation. In F. W. Parkay, E. J. Anctil, G. Hass (Eds.), Curriculum Planning (s. 88-97). USA: Pearson Inc.
Banks, J. A. (2010). Multicultural education: Characteristics and goals. J. A. Banks ve C. A. M. Banks (eds.) Multicultural Education: Issues and Perspectives (Yedinci baskı) içinde (s. 3-30). New York: John Wiley and Sons.

Başbay, A. ve Kağnıcı, D. Y. (2011). Çokkültürlü yeterlik algıları ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Eğitim ve Bilim, 36(161), 199-212.
Bozkur, B., Kıran, B., Alıcı, D. (2020). Öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının yordayıcıları olarak Suriyelilere yönelik toplumsal uzaklık ve bilişsel esneklik. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 382-393. https://doi.org/10.17860/mersinefd.684692
Bryman, A., ve Cramer, D. (2001). Quantitative data analysis with SPSS release 10 for Windows. London: Routledge Press.
Bulut, M., ve Sarıçam, H. (2016). Okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarında çokkültürlü kişiliğin çokkültürlü eğitim tutumları üzerindeki etkisinin incelenmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 295-322.
Büyüköztürk, Ş. (2017). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı (23. Baskı). Ankara: Pegem Akademik Yayıncılık.
Clark, L. A. ve Watson, D. (1995). Constructing validity: Basic issues in objective scale development. Psychological Assessment, 7(3), 309-319.
Comrey, A. L., ve Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis, (İkinci Baskı). Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
Creswell, J. W. (2019). Eğitim araştırmaları: Nicel ve nitel araştırmanın planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi. EDAM Yayıncılık.
Cronbach, L. J., Schonemann, P., & McKie, D. (1965). Alpha coefficients for stratified-paralel tests. Educational and Psychological Measurement, 25, 291-312.
Çalışkan Sarı, A., ve Yalçınkaya-Alkar, Ö. (2018). The attitudes towards Syrians living in Turkey: A scale development, Göç Araştırmaları Dergisi (The Journal of Migration Studies),4(2), 10-36. https://gam.gov.tr/files/8-2.pdf
Çokluk, Ö. S., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, S. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve Lisrel uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Damgacı, F. ve Aydın, H. (2013). Akademisyenlerin çokkültürlü eğitime ilişkin tutumları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(45), 325-341.
DeVellis, R. F. (2016). Scale development: Theory and applications. London: SAGE.
Doğan, C. D., Aybek, E. C. (2021). R-Shiny ile Psikometri ve İstatistik Uygulamaları: Etkileşimli e-Kitap. PEGEM. https://ekitap01.kitabi.gen.tr/k%C3%BCnye.html
Erkuş, A. (2019). Psikolojide Ölçme ve Ölçek Geliştirme 1: Temel Kavramlar ve İşlemler. Ankara: PEGEM.
Field, A. (2011). Discovering Statistics Using SPSS, (Üçüncü Baskı). London: SAGE.
Fornell, C. ve Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
Gay, G. (2014). Kültürel Değerlere Duyarlı Eğitim (H. Aydın, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
Gorski, P. C. (2009). What we’re teaching teachers: An analysis of multicultural teacher education coursework syllabi. Teaching and Teacher Education, 25, 309-318.
Guyton, E. M., & Wesche, M. V. (2005). The multicultural efficacy scale: Development, item selection, and reliability. Multicultural Perspectives, 7(4), 21-29.
Güven, M., Çam-Aktaş, B., Baldan-Babayiğit, B., Şenel, E. A., Kip-Kayabaş, B., & Sever, D. (2022). Multicultural teacher competencies scale for primary teachers: Development and implementation study. International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 12(2), 441-472. https://doi.org/10.31704/ijocis.2022.018
Güven, M., Babayiğit, B., Sever, D., Aktaş, B. Ç., Kayabaş, B. K., & Şenel, E. A. (2023). What happens in 650 multicultural primary classrooms?: A critical incident technique. Teaching and Teacher Education, 130, 104154. https://doi.org/10.1016/j.tate.2023.104154
Jenks, C., Lee, J. O. ve Kanpol, B. (2001). Approaches to multicultural education in preservice teacher education: Philosophical frameworks and models for teaching. Urban Review, 33(2), 87-105.
Joshee, R., Peck, C., Thompson, L. A., Chareka, O. ve Sears, A. (2016). Multicultural education, diversity and citizenship in Canada. J. Lo Bianco ve A. Bal (Eds.), Learning from Difference: Comparative Accounts of Multicultural Education içinde (s.35-50). New York: Springer.
Kervan, S. (2017). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutumları ile epistemolojik inançları ve öğretim yaklaşımları arasındaki ilişki, (Yayınlanmamış doktora tezi). Balıkesir: Balıkesir Üniversitesi.
Kimzan, İ. (2016). Erken çocukluk dönemi öğretmen adaylarının cinsiyetçilik ve çokkültürlü eğitime yönelik tutumları arasındaki ilişki (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Ladson-Billings, G. (1995). But that’s just good teaching! The case for culturally relevant pedagogy. Theory into Practice, 34(3), 159-165.
Lo Bianco, J. (2016). Multicultural education in the Australian context. J. Lo Bianco ve A. Bal (Eds.), Learning from Difference: Comparative Accounts of Multicultural Education içinde (s.15-34). New York: Springer.
Mena, J. A. ve Rogers, M. R. (2017). Factors associated with multicultural teaching competence: social justice orientation and multicultural environment. Training and Education in Professional Psychology, 11(2), 61– 68.
Miville, M. L., Gelso, C. J., Pannu, R., Liu, W., Touradji, P., Holloway, P. ve Fuertes, J. N. (1999). Appreciating similarities and valuing differences: The Miville-Guzman Universality-Diversity Scale. Journal of Counseling Psychology, 46 (3), 291-307.
Nunnally, J. ve Bernstein, I. (1994). Psychometric theory. New York: McGraw-Hill.
Özdemi̇r, C. E. (2018). Beden eğitimi öğretmenlerinin çokkültürlü kişilik özelliklerinin çokkültürlü eğitime yönelik tutum ve yeterlik algıları ile ilişkisi (yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Pallant, J. (2007). SPSS survival manual—A step by step guide to data analysis using SPSS for windows (Üçüncü baskı). Maidenhead: Open University Press.
Polat, S. (2012). Okul müdürlerinin çok kültürlülüğe ilişkin tutumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 334-343.
Sarıçam, H. (2014, Mayıs). Öğretmen adaylarının çokkültürlü kişilik düzeyleri ile çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi. 4th International Symposium of Policies and Issues on Teacher Education-ISPITE2014, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Sinagatullin, I. M. (2003). Constructing Multicultural Education in a Diverse Society, London: The Scarecrow Press, Inc.
Soysal, S. (2023). Çok boyutlu test yapılarında alfa, tabakalı alfa ve omega güvenirlik katsayılarının karşılaştırılması. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi (AKEF) Dergisi, 5(1), 213-236.
Spiecker, B. ve Steutel, J. (2001). “Multiculturalism, pillarization and liberal civic education in the Netherlands. International Journal of Educational Research, 35, 293-304.
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2015). Çok Değişkenli İstatistiklerin Kullanımı, (M. Baloğlu, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Tan, Ş. (2009). Misuses of KR-20 and Cronbach's alpha reliability coefficients. Education and Science, 34(152), 101-112.
Toraman, Ç., Acar, F., ve Aydin, H. (2015). Primary school teachers’ attitudes and knowledge levels on democracy and multicultural education: A scale development study. Review of Research and Social Intervention, 49, 41–58.
Uğur, M. K. (2019). Kültürlerarası duyarlılık ile kültürel zekâ arasındaki ilişkide çokkültürlü eğitim tutumu, empatik eğilim ve tükenmişliğin aracı rolü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
Villegas, A. M. ve Lucas, T. (2002). Preparing culturally responsive teachers: Rethinking the curriculum. Journal of Teacher Education, 53, s.20-32.
Wachiuri, R. N. ve Kimathi, J. N. (2020). Multicultural education: Perspectives and dimensions adopted in different countries: A review. International Journal of Education and Knowledge Management, 3(4). 1-13.
Yavuz, G. ve Anıl, D. (2010). Öğretmen adayları için çok kültürlü eğitime yönelik tutum ölçeği: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. International Conference on New Trends in Education and Their Implications. 11-13 November, 2010 Antalya-Turkey, 1056-1062.
Yazıcı, S., Başol, G., & Toprak, G. (2009). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitim tutumları: bir güvenirlik ve geçerlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(37), 229-242.
Yıldırım, S. ve Tezci, E. (2017). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik kavramsal bilgileri, bilgi düzeyleri ve sınıf içi uygulamaları: Bir ölçek geliştirme. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12 (18), 719-736.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Curriculum and Instration (Other)

Journal Section

Systematic Reviews and Meta Analysis

Authors

Betül Babayiğit ^*
0000-0002-5670-2381
United Kingdom

Meral Güven
0000-0002-4139-729X
Türkiye

Publication Date

April 30, 2024

Submission Date

May 3, 2023

Acceptance Date

February 23, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 44 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.17152/gefad.1292079

IZ

https://izlik.org/JA85TK97FY

APA

Babayiğit, B., & Güven, M. (2024). Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 497-525. https://doi.org/10.17152/gefad.1292079

AMA

1.Babayiğit B, Güven M. Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. GUJGEF. 2024;44(1):497-525. doi:10.17152/gefad.1292079

Chicago

Babayiğit, Betül, and Meral Güven. 2024. “Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 44 (1): 497-525. https://doi.org/10.17152/gefad.1292079.

EndNote

Babayiğit B, Güven M (April 1, 2024) Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 44 1 497–525.

IEEE

[1]B. Babayiğit and M. Güven, “Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi”, GUJGEF, vol. 44, no. 1, pp. 497–525, Apr. 2024, doi: 10.17152/gefad.1292079.

ISNAD

Babayiğit, Betül - Güven, Meral. “Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 44/1 (April 1, 2024): 497-525. https://doi.org/10.17152/gefad.1292079.

JAMA

1.Babayiğit B, Güven M. Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. GUJGEF. 2024;44:497–525.

MLA

Babayiğit, Betül, and Meral Güven. “Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 44, no. 1, Apr. 2024, pp. 497-25, doi:10.17152/gefad.1292079.

Vancouver

1.Betül Babayiğit, Meral Güven. Öğretmen Adaylarına Yönelik Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. GUJGEF. 2024 Apr. 1;44(1):497-525. doi:10.17152/gefad.1292079

Cited By

AI-TPACK in teacher education: investigating the role of AI-TPACK in multicultural teaching competencies and intercultural sensitivity of teacher candidates

European Journal of Teacher Education

https://doi.org/10.1080/02619768.2026.2614703