Research Article

Geniş gövdeli uçaklarda yakıt tüketimi ve emisyon analizi: İstanbul-Paris ve İstanbul-Amsterdam uçuşları üzerine bir çalışma

Volume: 16 Number: 1 January 22, 2026
TR EN

Geniş gövdeli uçaklarda yakıt tüketimi ve emisyon analizi: İstanbul-Paris ve İstanbul-Amsterdam uçuşları üzerine bir çalışma

Öz

Sivil havacılık operasyonlarının çevresel etkileri günümüzde yoğun bir şekilde araştırılmaktadır. Uçaklar uçuşları sırasında çeşitli gazlar ortaya çıkarırlar ve bu durum hem insan sağlığını olumsuz yönde etkilemekte hem de iklim değişikliğine katkıda bulunmaktadır. Emisyon değerleri de farklı uçuş safhalarına göre değişiklik göstermektedir. Özellikle uzun mesafe uçuşlarında, yolculuğun önemli bir kısmı seyir safhasında geçirilmektedir. Bu çalışmada, geniş gövdeli uçakların gerçekleştirmiş olduğu İstanbul Havalimanı – Paris Charles De Gaulle Havalimanı ve İstanbul Havalimanı – Amsterdam Schiphol Havalimanı arasındaki uçuş verileri incelenmiştir. Uçaklara ait Otomatik Bağımlı Gözetim – Yayın verileri kullanılarak yakıt tüketimleri ve emisyon değerleri hesaplanmıştır. Seyir fazına ait verilerin elde edilmesi için Python programı kullanılmıştır. Elde edilen değerler uçak tiplerine göre karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu çalışmada, sadece uçak başına düşen yakıt tüketimi ve NOX emisyon değerleri değil, aynı zamanda koltuk başına düşen yakıt tüketimi ve NOX emisyon değerleri de hesaplanmıştır. Her iki rota için yapılan yakıt tüketimi ve NOX emisyon analizlerinde İstanbul-Paris uçuşlarında en yüksek yakıt tüketimine sahip uçak, en düşük yakıt tüketimine sahip uçağa göre %60,51 daha fazla yakıt tüketmiştir. Buna karşılık, bu değer koltuk başına yakıt tüketim oranlarında ise %37,97 olarak hesaplanmıştır. NOX emisyonları için en fazla yakıt tüketen uçak, en az yakıt tüketen uçağa göre %10,1 daha fazla emisyon üretirken, koltuk başına analiz edildiği zaman, en fazla yakıt tüketen uçağın en az yakıt tüketen uçağa göre %5,36 daha az NOX emisyonu ürettiğini ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Hava yolculuğu , NOX emisyon analizi , Uçak yakıt tüketimi , Uçakların çevresel etkileri

References

  1. Aksoy, H., Turgut, E. T., & Usanmaz, Ö. (2021). The design and analysis of optimal descent profiles using real flight data. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 100, 103028. https://doi.org/10.1016/j.trd.2021.103028
  2. Aksoy, H., Usanmaz, O., & Turgut, E. T. (2018). Effect of vertical profile inefficiency during descent on fuel burn, emissions and flight time. The Aeronautical Journal, 122(1252), 913-932. https://doi.org/10.1017/aer.2018.41
  3. Akyüz, M. (2021). Determination of fuel consumption and pollutant emissions with the real-time engine running data of aircrafts in the taxi-out period. Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 94(3), 317-326. https://doi.org/10.1108/aeat-07-2021-0192
  4. Atasoy, V. E., Suzer, A. E., & Ekici, S. (2021). Environmental impact of pollutants from commercial aircrafts at Hasan Polatkan airport. Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 93(3), 417-428. https://doi.org/10.1108/AEAT-08-2020-0160
  5. Aygun, H., & Turan, O. (2023). Analysis of cruise conditions on energy, exergy and NOx emission parameters of a turbofan engine for middle-range aircraft. Energy, 267, 126468. https://doi.org/10.1016/j.energy.2022.126468
  6. Cameron, M. A., Jacobson, M. Z., H. Barrett, S. R., Bian, H., Chen, C. C., Eastham, S. D., Gettelman, A., Khodayari, A., Liang, Q., Selkirk, H. B., Unger, N., Wuebbles, D. J., & Yue, X. (2017). An intercomparative study of the effects of aircraft emissions on surface air quality. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 122(15), 8325-8344. https://doi.org/10.1002/2016JD025594
  7. Cecen, R. K. (2022). Fuel-optimal aircraft arrival operations in extended terminal maneuvering areas. Transportation Research Record, 2676(6), 330-339. https://doi.org/10.1177/03611981221074362
  8. Dissanayaka, M., Ryley, T., Spasojevic, B., & Caldera, S. (2023). Evaluating methods that calculate aircraft emission impacts on air quality: A Systematic Literature review. Sustainability, 15(12), 9741. https://doi.org/10.3390/su15129741
  9. Dodson, R. E., Houseman, E. A., Morin, B., & Levy, J. I. (2009). An analysis of continuous black carbon concentrations in proximity to an airport and major roadways. Atmospheric Environment, 43(24), 3764-3773. https://doi.org/10.1016/j.atmosenv.2009.04.014
  10. DuBois, D., & Paynter, G. C. (2006). " Fuel Flow Method2" for Estimating Aircraft Emissions. Sae Transactions, 1-14.
APA
Çeçen, R. K. (2026). Geniş gövdeli uçaklarda yakıt tüketimi ve emisyon analizi: İstanbul-Paris ve İstanbul-Amsterdam uçuşları üzerine bir çalışma. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 16(1), 71-83. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1695366