Research Article

Habsburg seyyahlarının anlatımlarına göre İstanbul'un kaybolan bir diplomatik tesisi: Elçi Hanı

Number: 51 April 11, 2026
TR EN

Habsburg seyyahlarının anlatımlarına göre İstanbul'un kaybolan bir diplomatik tesisi: Elçi Hanı

Abstract

Kutsal Roma İmparatorluğu (Habsburg Hanedanlığı) elçilerinin ve heyetindekilerin (XVI.-XVII. yüzyıllar) Osmanlı İmparatorluğu’nda barınmasına tahsis edilmiş olan Elçi Hanı, günümüze ulaşmamış yapılar arasındadır. Bu çalışmada yapının XVI. ve XVII. yüzyıllardaki görünümüne şahit olan ve çoğunluğu bu yapıda ikamet etmiş Habsburglu seyyahların Almanca kaleme aldıkları seyahatnameler incelenmek suretiyle, kaybolan bu diplomatik tesis hakkında yeni bilgilere ulaşmak amaçlanmaktadır. Günümüze kadar gelen tarihsel süreç ile gravürlerdeki durumu ve tarihi haritalardaki konumu da incelenmiştir. Seyahatnamelerden elde edilen veriler değerlendirildiğinde, arazisinin Bizans ve Osmanlı dönemlerinde merkezi ve değerli bir konumda olduğu görülmektedir. Bulunduğu yerde Bizans döneminde bir kilise ya da manastır yapısı olduğuna dair anlatılar bulunmaktadır. Osmanlı döneminde ise harap halde olan bu avlulu yapının yerine Atik Ali Paşa Külliyesi’ne dâhil bir han olarak inşa edilen yapının sonradan Elçi Hanı olarak işlevlendirildiği kuvvetle muhtemeldir. Elçi Hanı’nın kullanıldığı süreçte yapısal özelliklerinin az değişikliğe uğramış ve Osmanlı’nın en güçlü döneminde kritik bir işlevi olduğu anlaşılmaktadır.

Keywords

References

  1. Altun, M. (2020). 157 Yıllık bir eğitim geleneği Darüşşafaka tarihine bir yolculuk. Darüşşafaka Cemiyeti. Ayverdi, E.H. (1958). 19. Asırda İstanbul haritası. İstanbul Fethi Derneği İstanbul Enstitüsü Yay.
  2. Breüning, H. J. (2020). Breüning seyahatnamesi: Doğu ülkelerine yolculuk İstanbul 1579. (S.T. Noyan, Çev.). Kitap Yayınevi. (Orijinal eser 1612 yılında yayımlanmıştır).
  3. Bulunur, K. İ. (2014). Osmanlı Galatası (1453 - 1600) / Ottoman Galata (1453 - 1600). Bilge Kültür Sanat Yayınevi.
  4. Cantay, G. (1988). Kervansaraylar. İçinde S. Bayram (Ed.), Mimarbaşı Koca Sinan: Yaşadığı Çağ ve Eserleri 1 (ss. 369-392). Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları.
  5. Cezar, M. (1963). Osmanlı devrinde İstanbul yapılarında tahribat yapan yangınlar ve tabii afetler. Güzel Sanatlar Akademisi Türk Sanatı Tarihi Enstitüsü Yayınları.
  6. Curipeschitz, B. (1910). Itinerarium der Botschaftsreise des Josef von Lamberg und Niclas Jurischitz durch Bosnaien, Serbien, Bulgarien nach Konstantinopel 1530, Aus einer gleichzeitigen Handschrift neuherausgegeheu von Eleonore Graefin Lamberg-Schwarzenberg, Innsbruck.
  7. Curipeschitz, B. (1977). 1530 yılında, Bosna, Sırbistan ve Bulgaristan üzerinden İstanbul’a giden Joseph von Lamberg ile Nickas Jurischitz’in Elçilik Günlüğü (Ö. Nutku, Çev.). Türk Tarih Kurumu Yayınları. (Orijinal eser 1531 yılında yayımlanmıştır).
  8. Curtis, C.G. (1891). Broken bits of Byzantium. Part II, Within the city. The land walls / by C. G. Curtis, Chaplain of Christ Ch. Crimean Memorial Church; lithographed with some additions by Mary A. Walker.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architectural History, Theory and Criticism

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 11, 2026

Submission Date

August 21, 2025

Acceptance Date

April 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 51

APA
Kaya Ateş, E., & Yılmaz, N. (2026). Habsburg seyyahlarının anlatımlarına göre İstanbul’un kaybolan bir diplomatik tesisi: Elçi Hanı. İDEALKENT, 51, 1-20. https://doi.org/10.31198/idealkent.1769956
AMA
1.Kaya Ateş E, Yılmaz N. Habsburg seyyahlarının anlatımlarına göre İstanbul’un kaybolan bir diplomatik tesisi: Elçi Hanı. İDEALKENT. 2026;(51):1-20. doi:10.31198/idealkent.1769956
Chicago
Kaya Ateş, Elif, and Nazende Yılmaz. 2026. “Habsburg Seyyahlarının Anlatımlarına Göre İstanbul’un Kaybolan Bir Diplomatik Tesisi: Elçi Hanı”. İDEALKENT, nos. 51: 1-20. https://doi.org/10.31198/idealkent.1769956.
EndNote
Kaya Ateş E, Yılmaz N (April 1, 2026) Habsburg seyyahlarının anlatımlarına göre İstanbul’un kaybolan bir diplomatik tesisi: Elçi Hanı. İDEALKENT 51 1–20.
IEEE
[1]E. Kaya Ateş and N. Yılmaz, “Habsburg seyyahlarının anlatımlarına göre İstanbul’un kaybolan bir diplomatik tesisi: Elçi Hanı”, İDEALKENT, no. 51, pp. 1–20, Apr. 2026, doi: 10.31198/idealkent.1769956.
ISNAD
Kaya Ateş, Elif - Yılmaz, Nazende. “Habsburg Seyyahlarının Anlatımlarına Göre İstanbul’un Kaybolan Bir Diplomatik Tesisi: Elçi Hanı”. İDEALKENT. 51 (April 1, 2026): 1-20. https://doi.org/10.31198/idealkent.1769956.
JAMA
1.Kaya Ateş E, Yılmaz N. Habsburg seyyahlarının anlatımlarına göre İstanbul’un kaybolan bir diplomatik tesisi: Elçi Hanı. İDEALKENT. 2026;:1–20.
MLA
Kaya Ateş, Elif, and Nazende Yılmaz. “Habsburg Seyyahlarının Anlatımlarına Göre İstanbul’un Kaybolan Bir Diplomatik Tesisi: Elçi Hanı”. İDEALKENT, no. 51, Apr. 2026, pp. 1-20, doi:10.31198/idealkent.1769956.
Vancouver
1.Elif Kaya Ateş, Nazende Yılmaz. Habsburg seyyahlarının anlatımlarına göre İstanbul’un kaybolan bir diplomatik tesisi: Elçi Hanı. İDEALKENT. 2026 Apr. 1;(51):1-20. doi:10.31198/idealkent.1769956