Research Article

Tarımsal üretimin katma değere dönüşüm sürecinde kırsal ve kentsel gelişimin izleri: Gaziantep örneği

Number: 51 April 12, 2026
TR EN

Tarımsal üretimin katma değere dönüşüm sürecinde kırsal ve kentsel gelişimin izleri: Gaziantep örneği

Abstract

Kentsel gelişim süreçleri geleneksel olarak sanayi ve hizmetler odağında ele alınırken, tarım kentsel analizlerin dışında tutulmaktadır. Ancak tarımsal üretim; sanayileşme ve kurumsal çerçevelerle eşgüdümlü hale getirildiğinde kentsel ekonomide stratejik bir rol üstlenebilir. Tarımsal çıktının katma değere dönüşmesi, üretim miktarından ziyade kurumsal yapıların ve örgütlenme ağlarının yönetimiyle ilişkilidir. Bu çalışma, 2004–2022 döneminde tarımsal katma değerde belirgin bir artış yaşayan Gaziantep örneği üzerinden, tarım ve kentsel gelişim dinamikleri arasındaki sinerjiyi planlama perspektifinden değerlendirilmiştir. Karma yöntem deseninin benimsendiği araştırmada, ikincil verilerin makroekonomik analizi ile yedi kurumsal aktör grubuyla gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler bir arada kullanılmıştır. Nitel bulgular, tarımsal üretimin sanayiyle bütünleşmesinin kentsel ekonomik girdileri önemli ölçüde desteklediğini göstermektedir. Öte yandan, düşük yoğunluklu kentsel saçaklanma bu bütünleşik sistem önündeki en kritik yapısal tehdit olarak belirlenmiştir. Araştırma, tarımı kentsel büyüme ve bölgesel dirençlilik stratejilerinin temel bir unsuru olarak kabul eden bütünleşik bir planlama yaklaşımının gerekliliğini vurgulamaktadır.

Keywords

Ethical Statement

: Bu çalışmada, etik kurul izni Gazi Üniversitesi Rektörlüğü Etik Komisyonu’nun 27.05.2025 tarihli ve 09 sayılı toplantısında görüşülmüş olup, 2025-957 araştırma kodu ile alınarak, evrakı sisteme yüklenmiştir. Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

References

  1. Akyos, M. (2015). Ar-Ge katma değer ilişkisi: Ölçme ve değerlendirmesi – Bir derleme çalışması. Ar-Ge Mükemmeliyet Merkezi. https://argemip.org/storage/media/158/ar-ge-katma-deger-olcme-ve-degerleme.pdf
  2. Amin, A., & Thrift, N. (1994). Living in the global. In A. Amin & N. Thrift (Eds.), Globalization, institutions, and regional development in Europe (pp. 1–22). Oxford University Press.
  3. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  4. Ceylan, R. ve Özkan, B. (2013). Tarımsal teşvikler ve devlet desteklerinin tarımsal katma değer üzerine etkisi. Türkiye Ekonomi Dergisi, 8(2), 45–60.
  5. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4. bs.). SAGE Publications.
  6. Çelik, A. (2019). Türkiye’de genç çiftçilerin tarımsal üretimdeki rolü ve karşılaştıkları sorunlar. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 34(2), 187–198. https://doi.org/10.7161/anajas.2019.34.2.187
  7. Çuhadar, E. (2020). Türkiye’de tarımsal katma değer ve iklim değişikliği ilişkisi. Sürdürülebilir Kalkınma Dergisi, 12(3), 101–117.
  8. Erdem, T. (2021). Bölgesel farklılıklar ve tarımsal üretimin katma değer katkısı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 89–105.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

City and Regional Planning

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 12, 2026

Submission Date

December 22, 2025

Acceptance Date

April 9, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 51

APA
Şahin Dereyurt, B., & Varol, C. (2026). Tarımsal üretimin katma değere dönüşüm sürecinde kırsal ve kentsel gelişimin izleri: Gaziantep örneği. İDEALKENT, 51, 1-20. https://doi.org/10.31198/idealkent.1845377
AMA
1.Şahin Dereyurt B, Varol C. Tarımsal üretimin katma değere dönüşüm sürecinde kırsal ve kentsel gelişimin izleri: Gaziantep örneği. İDEALKENT. 2026;(51):1-20. doi:10.31198/idealkent.1845377
Chicago
Şahin Dereyurt, Buse, and Cigdem Varol. 2026. “Tarımsal üretimin Katma Değere Dönüşüm Sürecinde Kırsal Ve Kentsel Gelişimin Izleri: Gaziantep örneği”. İDEALKENT, nos. 51: 1-20. https://doi.org/10.31198/idealkent.1845377.
EndNote
Şahin Dereyurt B, Varol C (April 1, 2026) Tarımsal üretimin katma değere dönüşüm sürecinde kırsal ve kentsel gelişimin izleri: Gaziantep örneği. İDEALKENT 51 1–20.
IEEE
[1]B. Şahin Dereyurt and C. Varol, “Tarımsal üretimin katma değere dönüşüm sürecinde kırsal ve kentsel gelişimin izleri: Gaziantep örneği”, İDEALKENT, no. 51, pp. 1–20, Apr. 2026, doi: 10.31198/idealkent.1845377.
ISNAD
Şahin Dereyurt, Buse - Varol, Cigdem. “Tarımsal üretimin Katma Değere Dönüşüm Sürecinde Kırsal Ve Kentsel Gelişimin Izleri: Gaziantep örneği”. İDEALKENT. 51 (April 1, 2026): 1-20. https://doi.org/10.31198/idealkent.1845377.
JAMA
1.Şahin Dereyurt B, Varol C. Tarımsal üretimin katma değere dönüşüm sürecinde kırsal ve kentsel gelişimin izleri: Gaziantep örneği. İDEALKENT. 2026;:1–20.
MLA
Şahin Dereyurt, Buse, and Cigdem Varol. “Tarımsal üretimin Katma Değere Dönüşüm Sürecinde Kırsal Ve Kentsel Gelişimin Izleri: Gaziantep örneği”. İDEALKENT, no. 51, Apr. 2026, pp. 1-20, doi:10.31198/idealkent.1845377.
Vancouver
1.Buse Şahin Dereyurt, Cigdem Varol. Tarımsal üretimin katma değere dönüşüm sürecinde kırsal ve kentsel gelişimin izleri: Gaziantep örneği. İDEALKENT. 2026 Apr. 1;(51):1-20. doi:10.31198/idealkent.1845377