Research Article

Catstanbul: İstanbul’un kedileri ve kentin çok-türlü sosyo-mekânsal inşası

Number: 51 October 18, 2026
TR EN

Catstanbul: İstanbul’un kedileri ve kentin çok-türlü sosyo-mekânsal inşası

Abstract

Bu çalışma, İstanbul sokak kedilerini insan-dışı aktörler olarak ele alarak onların kentsel mekânın üretimine ve dijital temsiline katkılarını incelemektedir. Bu çalışma, Henri Lefebvre’in mekânın üretimi teorisinden ve Bruno Latour’un Aktör-Ağ Teorisi’nden (ANT) hareket etmektedir. Lefebvre, kentsel mekânı insanların ve diğer aktörlerin gündelik pratikleri aracılığıyla sürekli olarak yeniden üretilen dinamik bir süreç olarak ele alırken; Latour, insan ve insan-dışı tüm varlıkların ve nesnelerin simetrik bir ontolojik düzlemde birlikte sosyal dünyayı kurduğunu öne sürmektedir.Bu iki teorik çerçevenin kesişiminden hareketle İstanbul kedileri; mama kapları, kedi evleri, akıllı telefonlar ve sosyal medya platformlarıyla birlikte kentsel mekânı aktif biçimde inşa eden heterojen bir ağın kurucu aktörleri olarak konumlandırılmaktadır. Lefebvre’in “yaşanan mekân” kavramı kedilerin sokak pratiklerini nasıl dönüştürdüğünü açıklarken ANT’ın ontolojik simetri ilkesi, insan ve insan-dışı aktörlerin bu ağdaki eşit belirleyiciliğini görünür kılmaktadır. Bu doğrultuda araştırmada nitel bir desen benimsenmiş ve netnografi yöntemi kullanılmıştır. Netnografik veri seti iki bileşenden oluşmaktadır: YouTube’da #catsofistanbul ve #catstanbul etiketleri altında ölçüt örnekleme yoluyla seçilen, yabancı içerik üreticilerine ait beş video ve bu videolardan yoruma açık dördüne yazılan, toplam 33.237 beğeni ve 756 yanıt almış 87 izleyici yorumu. Veriler MAXQDA programında yönlendirilmiş nitel içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, video anlatılarında kedilerin mekânın sahibi ve kentin aktörü olarak temsil edildiğini; izleyici topluluğunun ise kedileri birlikte yaşam, bakım ve ahlak üzerinden anlamlandırarak İstanbul’u ve Türkiye’yi “kedi kenti” imgesi etrafında yeniden ürettiğini göstermektedir. Bu imge yalnızca yabancı içerik üreticileri tarafından değil, yorumlarda karşılaşan yerel ve yabancı kullanıcılar tarafından birlikte kurulmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Herhangi bir kurum tarafından desteklenmemektedir.

Ethical Statement

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu, toplanan tüm verilerin araştırma ve yayın etiği kurallarına uygun olarak elde edildiği beyan olunur.

References

  1. Akgün, A. E., & Hatiboğlu, M. B. (2023). Understanding online communities in the age of digital boundaries: What is netnography? Yıldız Social Science Review, 9(2), 95-103.
  2. Baron, J., & Fuhs, K. (Eds.). (2021). Kedi: A docalogue. Routledge.
  3. Cucumak, S., & Subaşı, Ö. (2023). Stray animals city entanglements: Exploring the potentials for equitable coexistence in urban Türkiye. Proceedings of the 2023 ACM Designing Interactive Systems Conference, 1472-1484. Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3563657.3596031
  4. Costello, L., McDermott, M. L. ve Wallace, R. (2017). Netnography: Range of practices, misperceptions, and missed opportunities. International Journal of Qualitative Methods, 16(1). https://doi.org/10.1177/1609406917700647
  5. Denizova, V. (2024). The purrfect ambassadors? The influence of street cats on Istanbul’s tourism image. Глобални влияния и приоритети на развитие на туризма, 470-489.
  6. Dots on a Map. (2023, Ağustos 18). The cats (& humans) of Istanbul [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=wd6JPuPqE84
  7. Dugnoille, J. (2025). The cat’s home: Stray colonies, urban spaces, and the politics of animal belonging. Home Cultures, 22(2), 193-214. https://doi.org/10.1080/17406315.2025.2523004
  8. Franzke, A. S., Bechmann, A., Zimmer, M., Ess, C. ve Association of Internet Researchers. (2020). Internet research: Ethical guidelines 3.0. https://aoir.org/reports/ethics3.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urban Sociology and Community Studies, Sociology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 18, 2026

Submission Date

July 2, 2026

Acceptance Date

October 12, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 51

APA
Sofuoğlu Kılıç, N., & Abalı Akgül, T. Z. (2026). Catstanbul: İstanbul’un kedileri ve kentin çok-türlü sosyo-mekânsal inşası. İDEALKENT, 51, 1-21. https://doi.org/10.31198/idealkent.1985703
AMA
1.Sofuoğlu Kılıç N, Abalı Akgül TZ. Catstanbul: İstanbul’un kedileri ve kentin çok-türlü sosyo-mekânsal inşası. İDEALKENT. 2026;(51):1-21. doi:10.31198/idealkent.1985703
Chicago
Sofuoğlu Kılıç, Nilgün, and Tuğçe Zeynep Abalı Akgül. 2026. “Catstanbul: İstanbul’un Kedileri Ve Kentin çok-Türlü Sosyo-Mekânsal Inşası”. İDEALKENT, nos. 51: 1-21. https://doi.org/10.31198/idealkent.1985703.
EndNote
Sofuoğlu Kılıç N, Abalı Akgül TZ (October 1, 2026) Catstanbul: İstanbul’un kedileri ve kentin çok-türlü sosyo-mekânsal inşası. İDEALKENT 51 1–21.
IEEE
[1]N. Sofuoğlu Kılıç and T. Z. Abalı Akgül, “Catstanbul: İstanbul’un kedileri ve kentin çok-türlü sosyo-mekânsal inşası”, İDEALKENT, no. 51, pp. 1–21, Oct. 2026, doi: 10.31198/idealkent.1985703.
ISNAD
Sofuoğlu Kılıç, Nilgün - Abalı Akgül, Tuğçe Zeynep. “Catstanbul: İstanbul’un Kedileri Ve Kentin çok-Türlü Sosyo-Mekânsal Inşası”. İDEALKENT. 51 (October 1, 2026): 1-21. https://doi.org/10.31198/idealkent.1985703.
JAMA
1.Sofuoğlu Kılıç N, Abalı Akgül TZ. Catstanbul: İstanbul’un kedileri ve kentin çok-türlü sosyo-mekânsal inşası. İDEALKENT. 2026;:1–21.
MLA
Sofuoğlu Kılıç, Nilgün, and Tuğçe Zeynep Abalı Akgül. “Catstanbul: İstanbul’un Kedileri Ve Kentin çok-Türlü Sosyo-Mekânsal Inşası”. İDEALKENT, no. 51, Oct. 2026, pp. 1-21, doi:10.31198/idealkent.1985703.
Vancouver
1.Nilgün Sofuoğlu Kılıç, Tuğçe Zeynep Abalı Akgül. Catstanbul: İstanbul’un kedileri ve kentin çok-türlü sosyo-mekânsal inşası. İDEALKENT. 2026 Oct. 1;(51):1-21. doi:10.31198/idealkent.1985703