Research Article

Eşikte kalma hali: İstanbul’a doğru iç göçün kadınların gündelik mekânsal deneyimleri üzerinden okunması

Number: 51 October 7, 2026
TR EN

Eşikte kalma hali: İstanbul’a doğru iç göçün kadınların gündelik mekânsal deneyimleri üzerinden okunması

Abstract

Çok katmanlı toplumsal ve mekânsal bir dönüşüm süreci olan iç göç, literatürde çoğunlukla erkek öznelerin deneyimleri üzerinden ele alınmış; kadınların gündelik yaşamı ve mekânsal deneyimleri görece sınırlı incelenmiştir. Bu çalışma, 1950–1980 arasında İstanbul’u derinden dönüştüren iç göçü toplumsal cinsiyet odaklı bir perspektiften ele almaktadır. Göç deneyimini geçişler ve ara durumlar üzerinden ele alan çalışma, süreci Deleuze ve Guattari'nin yersizyurtsuzlaşma ve yeniden yerliyurtlulaşma kavramları çerçevesinde yorumlamaktadır. Kadınların değişen mekânsal deneyimleri Lefebvre'in “yaşanan mekânlar” kavramı üzerinden analiz edilirken, Massey'nin yaklaşımı mekân, hareketlilik ve toplumsal cinsiyet ilişkisini tartışmak için kuramsal bir zemin sunmaktadır. Bu doğrultuda araştırma, dönemin gündelik yaşamı ile mekânsal dönüşümlerini görünür kılan Lütfi Ö. Akad’ın Göç Üçlemesi’ni temel araştırma malzemesi olarak ele almakta ve iç göç sürecini mekânsal bir perspektifle incelemektedir. Çalışmada, kadın karakterlerin dönüşüm ve kırılmalarının görünür olduğu eşik sahneler belirlenmiş; bu sahneler yaşanan mekânlar, mizansen ve sinematografik kararlar üzerinden analiz edilmiştir. Araştırma, Göç Üçlemesi'nin iç göçü yalnızca yer değiştirme olarak değil, kadınların gündelik yaşamlarında toplumsal ve mekânsal ilişkilerin yeniden kurulduğu bir süreç olarak ele aldığını göstermektedir. Çalışma, kadınların göç deneyiminde yersizyurtsuzlaşma ve yeniden yurtlanmanın birbirini izleyen aşamalar olarak değil, eski ve yeni yaşam kodlarının bir arada var olduğu ve dönüştüğü eşzamanlı süreçler olarak ortaya çıktığını; eşikte kalma halinin ise bu süreçlerin mekânsal ve gündelik deneyimlerdeki karşılığını oluşturduğunu göstermektedir.

Keywords

References

  1. Akad, L. Ö. (2018). Işıkla karanlık arasında. İletişim Yayınları.
  2. Akyurt, M. A. (2024). İktisadi ve kültürel çatışma eksenleri arasında Akad’ın Üçlemesi. Hece, (2), 17–32.
  3. Altınsay, İ. (1996). Sinemanın orta yeri İstanbul’du. İstanbul Dergisi, (18), 73–74.
  4. Balcı, Ş. (2022). Istanbul in domestic migration films (1965-1980) in Turkish cinema: Stone and soil made of ‘sorrow and gloom’. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (59), 63–83.
  5. Başel, H. (2003). Sosyal politika açısından iç göçler: Sivas’tan İstanbul’a göç örneği [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  6. Başer, A. (2022). Lütfi Ömer Akad sinemasında anlam yaratımı [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  7. Bordwell, D., Thompson, K. ve Smith, J. (2024). Film art: An introduction (13. bs.). McGraw Hill.
  8. Bostan, M. (2021). Yeşilçam’da bir “romancı” yönetmen: Lütfi Akad. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 19(37), 147–164.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architecture (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 7, 2026

Submission Date

July 20, 2026

Acceptance Date

September 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 51

APA
Ertürkmen, B. S., & Ekinci, B. (2026). Eşikte kalma hali: İstanbul’a doğru iç göçün kadınların gündelik mekânsal deneyimleri üzerinden okunması. İDEALKENT, 51, 1-18. https://doi.org/10.31198/idealkent.1999301
AMA
1.Ertürkmen BS, Ekinci B. Eşikte kalma hali: İstanbul’a doğru iç göçün kadınların gündelik mekânsal deneyimleri üzerinden okunması. İDEALKENT. 2026;(51):1-18. doi:10.31198/idealkent.1999301
Chicago
Ertürkmen, Bengi Su, and Berna Ekinci. 2026. “Eşikte Kalma Hali: İstanbul’a Doğru Iç Göçün Kadınların Gündelik Mekânsal Deneyimleri üzerinden Okunması”. İDEALKENT, nos. 51: 1-18. https://doi.org/10.31198/idealkent.1999301.
EndNote
Ertürkmen BS, Ekinci B (October 1, 2026) Eşikte kalma hali: İstanbul’a doğru iç göçün kadınların gündelik mekânsal deneyimleri üzerinden okunması. İDEALKENT 51 1–18.
IEEE
[1]B. S. Ertürkmen and B. Ekinci, “Eşikte kalma hali: İstanbul’a doğru iç göçün kadınların gündelik mekânsal deneyimleri üzerinden okunması”, İDEALKENT, no. 51, pp. 1–18, Oct. 2026, doi: 10.31198/idealkent.1999301.
ISNAD
Ertürkmen, Bengi Su - Ekinci, Berna. “Eşikte Kalma Hali: İstanbul’a Doğru Iç Göçün Kadınların Gündelik Mekânsal Deneyimleri üzerinden Okunması”. İDEALKENT. 51 (October 1, 2026): 1-18. https://doi.org/10.31198/idealkent.1999301.
JAMA
1.Ertürkmen BS, Ekinci B. Eşikte kalma hali: İstanbul’a doğru iç göçün kadınların gündelik mekânsal deneyimleri üzerinden okunması. İDEALKENT. 2026;:1–18.
MLA
Ertürkmen, Bengi Su, and Berna Ekinci. “Eşikte Kalma Hali: İstanbul’a Doğru Iç Göçün Kadınların Gündelik Mekânsal Deneyimleri üzerinden Okunması”. İDEALKENT, no. 51, Oct. 2026, pp. 1-18, doi:10.31198/idealkent.1999301.
Vancouver
1.Bengi Su Ertürkmen, Berna Ekinci. Eşikte kalma hali: İstanbul’a doğru iç göçün kadınların gündelik mekânsal deneyimleri üzerinden okunması. İDEALKENT. 2026 Oct. 1;(51):1-18. doi:10.31198/idealkent.1999301