Research Article

Türkiye'de konut sunum biçimlerinin dönüşümü

Number: 51 October 22, 2026
TR EN

Türkiye'de konut sunum biçimlerinin dönüşümü

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'de konut sunum biçimlerinin tarihsel ve kurumsal dönüşümünü konut piyasası içindeki ilişkileriyle incelemektedir. Konut kooperatifleri, yap-sat modeli, kentsel dönüşüm ve TOKİ'nin toplu konut üretimi olmak üzere dört temel üretim modeli, kendi gelişim dinamikleri ve birbirleriyle ilişkileri bakımından ele alınmaktadır. Dönüşümde 1969 tarihli 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile 1984 tarihli 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu başta olmak üzere hukuki ve kurumsal düzenlemeler belirleyici olmuştur. 1964–2024 dönemini kapsayan TÜİK sektörel verileri, özel sektörün konut üretimindeki belirleyici konumunu koruduğunu, kooperatiflerin özellikle 1980 sonrasında önem kazandığını ve doğrudan kamu üretiminin görece sınırlı kaldığını göstermektedir. Analiz, 1980'li ve 1990'lı yıllarda farklı üretim biçimlerinin büyük ölçüde birbirini tamamladığını, 2000'li yıllardan itibaren ise aralarındaki ilişkilerin yeniden şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu yeniden şekillenme iki göstergede izlenebilmektedir: kooperatiflerin ruhsatlı konut sunumundaki payının 2020'de %1'e gerilemesi ile doğrudan kamu üretiminin %5,7–%5,8 düzeyinde sınırlı kalırken TOKİ eliyle yürütülen kamu programının 2024 sonunda 1.495.526 konuta ulaşması. 2020 sonrası konut fiyatları ve kiralardaki artış ise kiralık sosyal konutu yeniden gündeme getirmektedir.

Keywords

References

  1. Ağın Gözükızıl, C., & Zengin Çelik, H. (2022). Kentsel afetlerle mücadelede 6306 sayılı Kanun kapsamındaki kentsel dönüşüm uygulamalarının Türkiye afet durumu üzerinden okunması. Kent Akademisi, 15(3), 1109–1131. https://doi.org/10.35674/kent.1023195
  2. Akyol Altun, D. (2010). Kent çeperlerindeki az katlı konut topluluklarının kullanıcı-mekân ilişkisi bağlamında değerlendirilmesi: İzmir örneği [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi].
  3. Alkan, A. (1998). Türkiye’de 1980’den sonra dar gelirlilerin konut sorunu ve konut kooperatifleri. Türkiye Kent Kooperatifleri Merkez Birliği.
  4. Alkan, L. (2014). The spatial reflections of post-1980 residence policies: The case of Ankara. İdealkent. https://dergipark.org.tr/en/pub/idealkent/article/417689
  5. Alkay, E., & Övenç, G. (2019). Farklı gelir gruplarının konut satın alabilirliğinde bölgesel farklılıkların incelenmesi. International Journal of Political Science & Urban Studies, 7(1), 259–284. https://doi.org/10.14782/ipsus.539223
  6. Aydın Gök, S. F. (2021). Konut politikalarının fiziksel yansımaları; Kadıköy örneği. Mimarlık ve Yaşam, 6(1), 165–197. https://doi.org/10.26835/my.742288
  7. Balaban, O. (2012). The negative effects of construction boom on urban planning and environment in Turkey: Unraveling the role of the public sector. Habitat International, 36(1), 26–35. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2011.05.003
  8. Balamir, M. (1975). Kat mülkiyeti ve kentleşmemiz. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 1(2), 295–318.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

City in Human Geography, Human Geography (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 22, 2026

Submission Date

August 19, 2026

Acceptance Date

October 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 51

APA
Yılmaz Şimşek, Z. (2026). Türkiye’de konut sunum biçimlerinin dönüşümü. İDEALKENT, 51, 1-17. https://doi.org/10.31198/idealkent.2022008
AMA
1.Yılmaz Şimşek Z. Türkiye’de konut sunum biçimlerinin dönüşümü. İDEALKENT. 2026;(51):1-17. doi:10.31198/idealkent.2022008
Chicago
Yılmaz Şimşek, Zeynep. 2026. “Türkiye’de Konut Sunum Biçimlerinin Dönüşümü”. İDEALKENT, nos. 51: 1-17. https://doi.org/10.31198/idealkent.2022008.
EndNote
Yılmaz Şimşek Z (October 1, 2026) Türkiye’de konut sunum biçimlerinin dönüşümü. İDEALKENT 51 1–17.
IEEE
[1]Z. Yılmaz Şimşek, “Türkiye’de konut sunum biçimlerinin dönüşümü”, İDEALKENT, no. 51, pp. 1–17, Oct. 2026, doi: 10.31198/idealkent.2022008.
ISNAD
Yılmaz Şimşek, Zeynep. “Türkiye’de Konut Sunum Biçimlerinin Dönüşümü”. İDEALKENT. 51 (October 1, 2026): 1-17. https://doi.org/10.31198/idealkent.2022008.
JAMA
1.Yılmaz Şimşek Z. Türkiye’de konut sunum biçimlerinin dönüşümü. İDEALKENT. 2026;:1–17.
MLA
Yılmaz Şimşek, Zeynep. “Türkiye’de Konut Sunum Biçimlerinin Dönüşümü”. İDEALKENT, no. 51, Oct. 2026, pp. 1-17, doi:10.31198/idealkent.2022008.
Vancouver
1.Zeynep Yılmaz Şimşek. Türkiye’de konut sunum biçimlerinin dönüşümü. İDEALKENT. 2026 Oct. 1;(51):1-17. doi:10.31198/idealkent.2022008