ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLER İÇİN ÇEVRE EĞİTİMİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, özel yetenekli öğrencilerin nasıl bir çevre eğitimi almak istediklerinden yola çıkarak özel yeteneklilerin çevre eğitimi için bir çerçeve belirlemektir. Bu amaçla gerçekleştirilen araştırma durum desenine dayalı olarak yürütülmüştür. Araştırmaya 2019-2020 eğitim öğretim yılı birinci döneminde İç Anadolu Bölgesi’nde bir Bilim ve Sanat Merkezi’ne (BİLSEM) devam eden sekiz özel yetenekli öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmelerle toplanan veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular; özel yetenekli öğrencilere göre çevre eğitiminin amaçlarının bireylerde çevre farkındalığı oluşturmak ve bireylere çevre dostu davranış kazandırmak olduğunu, bu süreçte öğretmenlerin öğrencilere rol model ve sürecin lideri olması gerektiğini düşündüklerini ve öğrencilerin de sürece aktif katılımını önemsediklerini göstermektedir. Ayrıca katılımcıların teorik bir çevre eğitimi değil okul dışı ortamlarda uygulamaya dayalı yaparak yaşayarak, keşfederek öğrenecekleri bir çevre eğitimi arzuladıkları tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara dayanarak; öğrencilerin doğa ile temaslarını sağlayacak ve yaparak yaşayarak öğrenmelerine imkân tanıyacak okul dışı öğrenme ortamlarının kullanımının yaygınlaştırılması, gerek okul ortamında gerekse okul dışı ortamlarda gerçekleştirilecek öğretimde uygulama ve araştırma eksenli öğretim yöntemlerinin tercih edilmesi gibi önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Özel Yetenek
• Özel Yetenekli Öğrenciler
• Çevre Eğitimi
• Durum Çalışması

ENVIRONMENTAL EDUCATION FOR GIFTED STUDENTS

Öz

The aim of this study is to determine a framework for the environmental education of gifted students, based on what kind of environmental education they want to receive. The research carried out for this purpose was conducted based on the case design. Eight gifted students attending a Science and Art Center (BİLSEM) in the Central Anatolia Region in the first semester of the 2019-2020 academic year participated in the study. Semi-structured interview form was used as data collection tool in the study. The data collected through interviews were analyzed with content analysis technique. Findings of the research show that according to gifted students, the aims of environmental education are to create environmental awareness in individuals and to provide individuals with environmentally friendly behavior, in this process, participants think that teachers should be role models and leaders of the process, and they care about the active participation of students in the process. In addition, it was determined that the participants did not desire a theoretical environmental education, but an environmental education that they would learn by living and exploring, based on practice in non-school environments. Based on the results obtained; suggestions have been made such as popularizing the use of out-of-school learning environments that will enable students to make contact with nature and to learn by doing, and to prefer practice and research-based teaching methods in teaching to be carried out both in school and out-of-school environments.

Anahtar Kelimeler

• Giftedness
• Gifted Students
• Environmental Education
• Case Study

Kaynakça

1. Aktepe, V. & Aktepe, L. (2009). Fen ve teknoloji öğretiminde kullanılan öğretim yöntemlerine ilişkin öğrenci görüşleri: Kırşehir BİLSEM örneği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 69-80.
2. Anderson, D.,Kisiel, J., & Storksdieck, M. (2006). Understanding teachers’ perspectives on fielstrips: discovering common ground in three countries. Curator, 49(3), 364-386.
3. Ataman, A. (2004). Üstün zekâlı ve üstün yetenekli çocuklar. İstanbul: Birinci Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Makaleler Kitabı.
4. Ayaydın, Y., Ün, D., Acar Şen, B., Usta Gezer, S. & Camcı Erdoğan, S. (2018). Environmental awareness and sensitivity of the gifted students: science and art explorers in the nature. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 507-536.
5. Bakar, F., Avan, Ç. & Aydınlı, B. (2018). Üstün yetenekli öğrenciler ve normal akranlarının geri dönüşüm ve çevresel etkileri üzerine tutumlarının karşılaştırılması. Kastamonu Education Journal, 26(3), 935-944.
6. Basile, C. G. (2000). Environmental education as a catalyst for transfer of learning in young children. The Journal of Environmental Education, 32(1), 21–27.
7. Burgess, J., Harrison, C. & Filius, P. (1998). Environmental communication and the cultural politics of environmental citizenship. Environment and Planning, 30, 1445-1460.
8. Colangelo, N., Assouline, S. G. & Gross, M. U. M. (2005). A Nation Deceived: How Schools Hold Back America’s Brightest Students. Lowa City, Berlin: Blank Center for Talent Development.

9. Creswell, J. W. (2007). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing among Five Approaches. (2nd Ed.). London: Sage.
10. Cross, T. L. & Coleman, L. J. (2014). School-based conception of giftedness. Journal for the Education of the Gifted, 37(1), 94-103.
11. Çal, Ü. T. (2019). Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin çevreye yönelik görsel algılarının incelenmesi. Journal of Innovative Research in Social Studies, 2(2), 135-148.
12. Çukur, D. & Özgüner, H. (2008) Kentsel alanda çocuklara doğa bilinci kazandırmada oyun mekânı tasarımının rolü. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, A(2), 177–187.
13. Domka, L. (2004). Environmental education at pre-school. International Research in Geographical and Environmental Education, 13(3), 258- 263.
14. Erdoğan,M., Kostova, Z. & Marcinkowski, T. (2009). Components of environmental literacy in elementary science education curriculum in Bulgaria and Turkey. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 5(1), 15-26.
15. Horwitz, W. A. (1996). Developmental origins of environmental ethics: The life experiences of activists. Ethics and Behavior, 6(1), 29-54.
16. Hungerford, H.R. & Volk, T.L. (1990). Changing learner behavior through environmental education. The Journal of Environmental Education, 21(3), 8–21.
17. İleri, R. (1998). Çevre eğitimi ve katılımın sağlanması. Çev-Kor Dergisi, 28, 3-9.
18. Kaplowitz, M.D. & Levine, R. (2005). How environmental knowledge measures up at a big ten university. Environmental Education Research, 11, 143–160.
19. Karamustafaoğlu, O. & Bakioğlu, B. (2019). Okul dışı öğrenme ortamları. A. İlhan Şen (Ed.), Sanayi Kurum ve Kuruluşları içinde (s.331- 360). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
20. Levent, F. (2013). Üstün Yetenekli Çocukları Anlamak. Ankara: Nobel Yayıncılık.
21. NEEF (2003). Benefits of environmental education. 05 Mart 2010 tarihinde www.neefuga.org adresinden edinilmiştir.
22. Sanders, W. L. & Rivers, J. C. (1996). Cumulative and residual effects of teachers on future student academic achievement. Research Progress Report. Knoxville: University of Tennessee Value-Added Research and Assessment Center.
23. Saraç, H. & Özarslan, M. (2018). Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin çevresel tutum düzeyleri ile bilişüstü yetilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 6(11), 65-87.
24. Sontay, G., Gökdere, M. & Usta, E. (2014). Üstün yetenekli öğrencilerle akranlarının çevresel davranışlarının karşılaştırmalı incelenmesi. Journal of Turkish Gifted and Talented, 4(2), 90-106.
25. Stapp, W. B. (1969). The concept of environmental education. Environmental Education, 1(1), 30-31.
26. Tanık Önal, N. (2017). Üstün zekâlı öğrenciler için fen bilgisi eğitimi: Öğrenci, veli ve öğretmen görüşleri. (Doktora tezi, Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kayseri). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/, adresinden edinilmiştir.
27. Tanık Önal, N. (2020). Investigation of gifted students’ environmental awareness. International Journal of Curriculum and Instruction, 12(2), 95-107.
28. Taşkın, Ö. (2004). Postmaterialism, new environmental paradigm and ecocentric approach: A qualitative and quantitative study of environmental attitudes of Turkish senior high school students. (Doktora tezi, Indiana University, Bloomington, IN.) Retrieved from https://search.proquest.com/pqdtglobal/docview/305197768/40247C A947884BA7PQ/1?accountid=16645.
29. Tuncer, G., Ertepinar, H., Tekkaya, C. & Sungur, S. (2005). Environmental attitudes of young people in Turkey: Effects of school type and gender. Environmental Education Research, 11(2), 215–233.
30. Tuncer, G., Tekkaya, C., Sungur, S., Çakıroğlu, J., Ertepınar, H. & Kaptavitz, M. (2009). Assessing pre-service teachers’s environmental literacy in Turkey as a mean to develop teacher education programs. International Journal of Educational Development, 29(4), 426-436.
31. Wals, A.E.J. & van der Leij, T. (1997). Alternatives to national standards for environmental education: Process-based quality assessment. Canadian Journal of Environmental Education, 2, 7-28.
32. Wright, P., Horn, S. & Sanders, W. (1997). Teacher and classroom context effects on student achievement: Implications for teacher evaluation. Journal of Personnel Evaluation in Education, 11, 57-67.
33. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
34. Yin, R. K. (2009). Case Study Research: Design and Methods (4th Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
35. Zeleny, L. C. & Schultz, W. (2000). Promoting environmentalism, Journal of Social Issues, 56(3), 365-371.