Research Article

Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik ve Aşamalı Meâl

Number: 2026 July 20, 2026
TR EN

Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik ve Aşamalı Meâl

Abstract

Meâl, Kur’an’ın muhtevasının başka bir dile aktarılması sürecidir. Meâl hazırlamada tercih edilen yöntem, Kur’an muhtevasının okuyucu tarafından doğru ve kolay anlaşılmasında belirleyicidir. Bu çalışmada Kur’an içeriğini belirli başlıklar etrafında tematik biçimde düzenleyen ve okuyucuyu aşamalı bir okumaya yönlendiren yeni bir meâl yönteminden bahsedilmektedir. Yöntem, Türkçe meâl çalışmalarıyla sınırlandırılmış olup tüm âyetleri kapsamaktadır. Yöntemin tematik yönü, Gazzâlî’nin Kur’an tasnifinden esinlenmiştir. Çalışmanın amacı, meâl zemininde Kur’an muhtevasını doğru ve daha kolay anlaşılır biçimde sunmaya yönelik yeni bir yöntem ortaya koymaktır. Bu yönüyle Kur’an’ın muhtevasını daha sistematik ve bilinçli bir şekilde sunması açısından bahsedilen yöntemle hazırlanan tematik ve aşamalı meâlin; Mushaf tertibine göre ortaya konan, nüzûl sırasını takip eden ve Kur’an fihristi niteliğinde konusal bir düzenlemeye dayanan meâllerin yanında meâl hazırlamada yeni bir yöntem olabileceği tespit edilmiştir. Temel başlıklar altında toplanan âyet çevirilerinin daha kolay anlaşılmaya müsait olduğu, içeriklerin öncelik ve seviye esasına göre kademeli olarak sunulmasının ise hedef okuyucunun anlama derinliğini artırabileceği sonucuna varılmıştır.

Keywords

References

  1. Abay, Muhammet. “Türkçedeki Kur’an Meâllerinin Tarihi ve Kronolojik Bibliyografyası”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 19 (01 Eylül 2012), 231-301. https://izlik.org/JA29HU27AU
  2. Aydar, Hidayet. “Türklerde Kur’an Çalışmaları”, Journal of Istanbul University Faculty of Theology 1 (16 Nisan 2012), 159-235. https://izlik.org/JA59YE93BX
  3. Âyet ve Hadislerle Açıklamalı Kur’an-ı Kerim Meâli, çev. Mehmet Yaşar Kandemir-Halit Zevalsiz-Ümit Şimşek. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 4. Basım, 2015.
  4. Âyetlerin İniş Sırasına Göre Kur’an Çevirisi, çev. Abdurrahman Abdullahoğlu. İstanbul: Ozan Yayıncılık, 3. Basım, 2025.
  5. Baysan, Elanur. “Kelimede Gerçekleşen Harf Haziflerinin Kur’an-ı Kerîm’deki Edebî Boyutu ve Meâllere Yansımaması”. Kur’an Meâlleri: Sorunlar, Çözüm Önerileri III (Usûl ve Üslûp Açısından Meâller). ed. Cahit Karaalp vd. 1/701-716. İstanbul: Kitap Dünyası Yayınları, 2025.
  6. Bilmen, Ömer Nasuhi, Kur’an-ı Kerim Türkçe Meâli, sad. Sadreddin Gümüş-Yakup Çiçek-Muhsin Demirci. İstanbul: İpek Yayın Dağıtım, 2002.
  7. Civelek, Yakup. “Arapça Düşünüp Türkçe Yazmak Kur’an Meâllerinde Dilsel ve Kültürel Aktarım Sorunları Üzerine Bir İnceleme”. Kur’an Meâlleri: Sorunlar, Çözüm Önerileri III (Usûl ve Üslûp Açısından Meâller). ed. Cahit Karaalp vd. 1/173-234. İstanbul: Kitap Dünyası Yayınları, 2025.
  8. Cündioğlu, Dücane. “Matbû Türkçe Kur’an Çevirileri ve Kur’an Çevirilerinde Yöntem Sorunu”, 2. Kur’an Sempozyumu, haz. Mehmet Akif Ersin vd. 157-237. Ankara: Bilgi Vakfı Yayınları, 1996.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Tafsir

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 20, 2026

Submission Date

March 25, 2026

Acceptance Date

June 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 2026

APA
Gümüş, S. (2026). Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik ve Aşamalı Meâl. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 2026. https://doi.org/10.20486/imad.1915902
AMA
1.Gümüş S. Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik ve Aşamalı Meâl. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026;(2026). doi:10.20486/imad.1915902
Chicago
Gümüş, Sabahattin. 2026. “Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik Ve Aşamalı Meâl”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, nos. 2026. https://doi.org/10.20486/imad.1915902.
EndNote
Gümüş S (July 1, 2026) Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik ve Aşamalı Meâl. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 2026
IEEE
[1]S. Gümüş, “Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik ve Aşamalı Meâl”, İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, no. 2026, July 2026, doi: 10.20486/imad.1915902.
ISNAD
Gümüş, Sabahattin. “Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik Ve Aşamalı Meâl”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026 (July 1, 2026). https://doi.org/10.20486/imad.1915902.
JAMA
1.Gümüş S. Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik ve Aşamalı Meâl. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026. doi:10.20486/imad.1915902.
MLA
Gümüş, Sabahattin. “Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik Ve Aşamalı Meâl”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, no. 2026, July 2026, doi:10.20486/imad.1915902.
Vancouver
1.Sabahattin Gümüş. Meâl Hazırlamada Yeni Bir Yöntem Arayışı: Tematik ve Aşamalı Meâl. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026 Jul. 1;(2026). doi:10.20486/imad.1915902