Research Article

Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi

Number: 2026 September 19, 2026
TR EN

Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi

Abstract

Bu çalışma, İslami bankacılıkta kullanılan çağdaş müsâveme işlemini fıkhi ve pratik boyutlarıyla ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, günümüz İslami bankacılık uygulamalarında müsâveme adı altında gerçekleştirilen işlemlerin, klasik fıkıh literatüründeki tanımla ne ölçüde örtüştüğünü tespit etmektir. Modern uygulamaların mahiyetini belirlemek, sözleşme şartlarının ihlal edilip edilmediğini ve bu yöntemin murabaha kısıtlarını aşmak için bir araç olarak kullanılıp kullanılmadığını anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Yerel ve küresel ölçekteki çağdaş uygulama örneklerinin incelendiği çalışma kapsamında müsâveme sözleşmesi, Hanefi mezhebinin bakış açısından murabaha ile mukayese edilmiştir. Araştırma, güncel uygulamaların önemli bir kısmının klasik müsâveme sınırlarını aştığı, müsâveme nitelemesinin bazen fıkhi kısıtları aşmak amacıyla bir isimlendirme tercihi olarak kullanıldığı ve içerik ile isim arasında mahiyet farkı oluştuğu sonucuna varmıştır.

Keywords

References

  1. Abas, All-Mu’izz vd. “A Review on Sharia-compliant Gold Savings and Investment Models in Malaysia”. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences 13 (13 Mart 2023), 1422-1433. https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v13-i3/16489
  2. Acemî, Fâris Sâlim Âmir Sultân. “ed-Davâbitü’ş-şer’iyye li bey’i’l-müsâveme”. Mecelletü Külliyyeti’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye ve Arabiyye 7 (2015), 571-601.
  3. Albaraka Türk Katılım Bankası. “Müsaveme Akdi Müşteri Bilgilendirme Formu”. Erişim 07 Nisan 2026. https://www.albaraka.com.tr/documents/hakkimizda/katilim-bankaciligi-bilgilendirme-formu/musaveme.pdf
  4. Ali, Hafiz Rao Farhan. “An Introduction to the Selected Prevalent Contracts and Products of Islamic Banks”. Al Manhal Research Journal 3/2 (29 Aralık 2023).
  5. Ali Haydar Efendi, Küçük. Dürerü’l-hükkâm şerhu Mecelleti’l-ahkâm. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2016.
  6. Ayub, Muhammad. İslami Finansı Anlamak. thk. çev. Abdurrahman Yazıcıoğlu vd. İstanbul: İktisat Yayınları, 2017.
  7. Benî Îsâ, Muhammed Mahmûd en-Necî - Berekât, Imâd Refîk Hâlid. “Bey’u’t-taksîti’l-kâim ’alâ uslûbi’l-müsâveme fi’t-tatbîkî’l-muâsır”. Mecelletü Merkezi Sâlih Kâmil li’l-iktisâdi’l-İslâmî 16/46 (2012), 15-52.
  8. Bilmen, Ömer Nasuhi. Hukuk-u İslâmiyye ve Istılâhât-ı Fıkhiyye Kâmusu. İstanbul: Bilmen Yayınları, ts.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Islamic Law

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 19, 2026

Submission Date

April 22, 2026

Acceptance Date

August 9, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 2026

APA
Akartepe, B. B. (2026). Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 2026. https://doi.org/10.20486/imad.1935905
AMA
1.Akartepe BB. Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026;(2026). doi:10.20486/imad.1935905
Chicago
Akartepe, Batuhan Buğra. 2026. “Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, nos. 2026. https://doi.org/10.20486/imad.1935905.
EndNote
Akartepe BB (September 1, 2026) Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 2026
IEEE
[1]B. B. Akartepe, “Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi”, İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, no. 2026, Sept. 2026, doi: 10.20486/imad.1935905.
ISNAD
Akartepe, Batuhan Buğra. “Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026 (September 1, 2026). https://doi.org/10.20486/imad.1935905.
JAMA
1.Akartepe BB. Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026. doi:10.20486/imad.1935905.
MLA
Akartepe, Batuhan Buğra. “Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, no. 2026, Sept. 2026, doi:10.20486/imad.1935905.
Vancouver
1.Batuhan Buğra Akartepe. Klasik Doktrinden Güncel Pratiğe Bir Mahiyet Dönüşümü: Çağdaş Müsâveme Sözleşmesi. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 2026 Sep. 1;(2026). doi:10.20486/imad.1935905