Research Article

Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma

Volume: 18 Number: 2 October 15, 2025
EN TR

Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma

Abstract

Bu çalışma, dijital çağda insan bedeninin temsiline dair toplumsal bir kuram önerisi sunmaktadır: Gölge Bedenler Kuramı. Toplumsal görünmezlik ile dijital temsiliyet arasındaki gerilim ekseninde şekillenen kuram, bireylerin fiziksel varlıklarının toplumsal alanda nasıl silikleştiğini ve dijital imgeler yoluyla nasıl yeniden inşa edildiğini sorgulamasıyla önem kazanmaktadır. Nitel araştırma yöntemine dayalı olarak yapılandırılan bu çalışma, betimsel analiz ve kuramsal modelleme teknikleriyle ilerlemiştir. Veri zemini olarak insan-makine etkileşimine dair bilimsel literatür, çeşitli etik kurulların dijital mahremiyet ve algoritmik şeffaflık üzerine yayımladığı bildiriler ile dijital algoritmaların toplumsal etkilerine dair güncel raporlar kullanılmıştır. Analiz sürecinde dijital platformlarda bedenin temsil biçimleri, veri kimliği (data identity) ve algoritmik görünürlük gibi kavramlar sosyolojik bir çerçevede ele alınmış; dijital mecraların toplumsal dışlanmayı nasıl yeniden ürettiği ortaya konmuştur. Gölge Beden, fiziksel olarak var olan ama toplumsal olarak silikleşmiş bireyin, dijitalde yeniden ama kırılgan biçimde temsiline işaret etmektedir. Çalışmanın sonucunda, dijital temsiliyetin özgürleştirici bir potansiyel barındırsa da yeni türden bir denetim, sınıflandırma ve dışlama rejimi yarattığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda kuram, dijital çağda görünürlük ve temsil ilişkilerini yeniden düşünmeyi gerekli kılmaktadır. Araştırma, bireylerin toplumsal alanda görünür olmama hâlinin, dijital teknolojiler aracılığıyla nasıl yeniden üretildiğini ve bu sürecin yeni türden denetim ile dışlama biçimlerine nasıl zemin hazırladığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. Aksoy, H. C. (2022). Kişisel verilerin korunması yönüyle algoritmik karar verme. Kişisel Verileri Koruma Dergisi, 4(2), 69–87.
  2. Andrejevic, M. (2013). Infoglut: How too much information is changing the way we think and know. Routledge.
  3. Anthony, D., Campos-Castillo, C., & Horne, C. (2017). Toward a sociology of privacy. Annual Review of Sociology, 43(1), 249–269. https://doi.org/10.1146/annurev-soc-060116-053643
  4. Baudrillard, J. (1994). Simulacra and simulation. University of Michigan Press. (Original work published 1981).
  5. Bauman, Z., & Lyon, D. (2013). Liquid surveillance: A conversation. Polity Press.
  6. Benjamin, R. (2019). Race after technology: Abolitionist tools for the new Jim code. Polity Press.
  7. Benjamin, W. (1969). The work of art in the age of mechanical reproduction (H. Zohn, Trans.). Schocken Books. (Original work published 1936).
  8. Bourdieu, P. (1984). Distinction: A social critique of the judgement of taste. Routledge.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies (Other), Sociology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 15, 2025

Submission Date

April 21, 2025

Acceptance Date

September 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 18 Number: 2

APA
Akbaş, A. (2025). Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma. Selçuk İletişim, 18(2), 959-989. https://doi.org/10.18094/josc.1680839
AMA
1.Akbaş A. Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma. JOSC. 2025;18(2):959-989. doi:10.18094/josc.1680839
Chicago
Akbaş, Arif. 2025. “Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik Ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma”. Selçuk İletişim 18 (2): 959-89. https://doi.org/10.18094/josc.1680839.
EndNote
Akbaş A (October 1, 2025) Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma. Selçuk İletişim 18 2 959–989.
IEEE
[1]A. Akbaş, “Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma”, JOSC, vol. 18, no. 2, pp. 959–989, Oct. 2025, doi: 10.18094/josc.1680839.
ISNAD
Akbaş, Arif. “Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik Ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma”. Selçuk İletişim 18/2 (October 1, 2025): 959-989. https://doi.org/10.18094/josc.1680839.
JAMA
1.Akbaş A. Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma. JOSC. 2025;18:959–989.
MLA
Akbaş, Arif. “Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik Ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma”. Selçuk İletişim, vol. 18, no. 2, Oct. 2025, pp. 959-8, doi:10.18094/josc.1680839.
Vancouver
1.Arif Akbaş. Gölge Bedenler Kuramı: Toplumsal Görünmezlik ve Dijital Temsiliyet Arasındaki Çatışma. JOSC. 2025 Oct. 1;18(2):959-8. doi:10.18094/josc.1680839