Research Article

Sezgisel Yöntemler ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme

Number: 14 September 19, 2026
TR EN

Sezgisel Yöntemler ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışmada, Muğla’da faaliyet gösteren bir perakende işletmesinin mevcut dağıtım sistemi araç rotalama problemi kapsamında incelenmiş ve daha verimli rota planlarının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Dağıtım süreci, tek depolu ve kapasite kısıtlı Araç Rotalama Problemi (ARP) olarak ele alınmış; problemin çözümü için Clarke Wright tasarruf ile en yakın komşuluk arama algoritmaları kullanılmıştır. İşletmeden elde edilen gerçek veriler doğrultusunda Ekim 2025 dönemine ait on günlük dağıtım faaliyetleri MATLAB 2015a ortamında analiz edilmiş; oluşturulan rotalar toplam mesafe, toplam dağıtım maliyeti ve CO₂ emisyonu bakımından mevcut uygulama ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, Clarke Wright tasarruf algoritmasının ortalama değerler esas alındığında mevcut duruma kıyasla toplam mesafeyi yaklaşık %22,24, toplam maliyeti %8,65 ve CO₂ emisyonunu %22,24 azalttığını göstermektedir. Çalışma, klasik sezgisel yöntemlerin gerçek işletme verileri üzerinde karar destek amacıyla etkili biçimde kullanılabileceğini ve çevresel göstergelerin rota değerlendirmesine dâhil edilmesinin uygulamaya anlamlı katkı sağladığını göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

1919B012403515

Thanks

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında 1919B012403515 numaralı proje ile desteklenmiştir. Destekleri için TÜBİTAK’a teşekkür ederiz.

References

  1. [1] H. Zijm, M. Klumpp, S. Heragu, and A. Regattieri, “Operations, logistics and supply chain management: definitions and objectives,” in Logistics and Supply Chain Management, Cham, Switzerland: Springer, 2018, pp. 27–42.
  2. [2] W. Liu, Y. Liang, X. Bao, J. Qin, and M. K. Lim, “China's logistics development trends in the post COVID-19 era,” International Journal of Logistics Research and Applications, vol. 25, no. 6, pp. 965–976, 2022.
  3. [3] Statista, "Logistics- Industry overview," 2025. [Online]. Available: https://www.statista.com/markets/419/topic/491/logistics/. [Accessed: Dec. 5, 2025]
  4. [4] G. S. Çekerol, Lojistik Yönetimi. Eskişehir, Türkiye: Anadolu Üniversitesi Basımevi, 2013.
  5. [5] M. Tanyaş, A. Sıcakyüz, H. İnaç, and B. Tan, İstanbul Lojistik Sektör Analizi Raporu, MÜSİAD Araştırma Raporları, no. 95, İstanbul, Türkiye, 2015.
  6. [6] A. Izadi, M. Nabipour, and O. Titidezh, “Cost models and cost factors of road freight transportation: A literature review and model structure,” Fuzzy Information and Engineering, vol. 11, no. 3, pp. 257–278, 2019.
  7. [7] D. Cattaruzza, N. Absi, D. Feillet, and J. González-Feliu, “Vehicle routing problems for city logistics,” EURO Journal on Transportation and Logistics, vol. 6, no. 1, pp. 51–79, 2017.
  8. [8] E. Boz, A. Çalık, and Y. Şahin, “Yeşil zaman pencereli ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemlerinin metasezgisel yöntemlerle çözümü,” Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 39, no. 2, pp. 757–770, 2024.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Operations Research, Industrial Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 19, 2026

Submission Date

December 19, 2025

Acceptance Date

September 19, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 14

APA
Çoğman, E., & Turhan, E. (2026). Sezgisel Yöntemler ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme. Journal of Statistics and Applied Sciences, 14. https://doi.org/10.52693/jsas.1845640
AMA
1.Çoğman E, Turhan E. Sezgisel Yöntemler ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme. JSAS. 2026;(14). doi:10.52693/jsas.1845640
Chicago
Çoğman, Esra, and Erkan Turhan. 2026. “Sezgisel Yöntemler Ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme”. Journal of Statistics and Applied Sciences, nos. 14. https://doi.org/10.52693/jsas.1845640.
EndNote
Çoğman E, Turhan E (September 1, 2026) Sezgisel Yöntemler ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme. Journal of Statistics and Applied Sciences 14
IEEE
[1]E. Çoğman and E. Turhan, “Sezgisel Yöntemler ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme”, JSAS, no. 14, Sept. 2026, doi: 10.52693/jsas.1845640.
ISNAD
Çoğman, Esra - Turhan, Erkan. “Sezgisel Yöntemler Ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme”. Journal of Statistics and Applied Sciences. 14 (September 1, 2026). https://doi.org/10.52693/jsas.1845640.
JAMA
1.Çoğman E, Turhan E. Sezgisel Yöntemler ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme. JSAS. 2026. doi:10.52693/jsas.1845640.
MLA
Çoğman, Esra, and Erkan Turhan. “Sezgisel Yöntemler Ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme”. Journal of Statistics and Applied Sciences, no. 14, Sept. 2026, doi:10.52693/jsas.1845640.
Vancouver
1.Esra Çoğman, Erkan Turhan. Sezgisel Yöntemler ile Araç Rotalama Optimizasyonu: Muğla’daki Bir Perakende İşletmesi Üzerine Uygulamalı Bir İnceleme. JSAS. 2026 Sep. 1;(14). doi:10.52693/jsas.1845640