Research Article

İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi

Volume: 19 Number: 1 January 22, 2026
EN TR

İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi

Abstract

Bu araştırma van der Linden’in (2015) İklim Değişikliği Risk Algısı Modelini (İDRAM) Batı dışı bir kültür olan Türkiye’de test etmeyi ve kapsamını genişletmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, Türkiye genelinden 581 katılımcıdan elde edilen verilerle model test edilmiştir. Mevcut çalışma, orijinal modeli ve yeni eklenen şu değişkenlerin etkilerini test etmiştir: Bilişsel kapanma ihtiyacı, sorumluluk atfı ve bilgi değerliği. Sonuçlara göre, model Türkiye örneklemine uyum göstermiştir ve açıklayıcılık oranı %37’dir. Bilişsel kapanma ihtiyacı ve sorumluluk atfı açıklanan varyansı artırmasa da bilgi değerliği faktörü modele önemli bir açıklama sağlamış ve Türkiye’deki örneklemde açıklanan varyansı yaklaşık %2,5 oranında artırmıştır. Araştırma, modeli Batı dışı bir kültürde test ederek ve bilgi değerliğinin iklim değişikliği risk algısını açıklamadaki rolünü göstererek literatüre katkı sağlamaktadır. Sonuçların, iklim değişikliği risk iletişimini daha etkili hâle getirerek ve insanların çevre yanlısı tutum ve davranışlar sergileme olasılığını artıracak müdahaleler geliştirerek topluma katkıda bulunması beklenmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Project Number

PYO.FEN.1908.22.007

Ethical Statement

Bu çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje numarası PYO.FEN.1908.22.007

References

  1. Akerlof, K., Maibach, E. W., Fitzgerald, D., Cedeno, A. Y. ve Neuman, A. (2013). Do people “personally experience” global warming, and if so how, does it matter? Global Environmental Change, 23(1), 81-91. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2012.07.006
  2. Ateş, D., Teksöz, G. ve Ertepınar, H. (2017). Exploring the role of future perspective in predicting Turkish university students’ beliefs about global climate change. Discourse and Communication for Sustainable Education, 8(1), 32-52. https://doi.org/10.1515/dcse-2017-0003
  3. Baden, D. (2019). Solution-focused stories are more effective than catastrophic stories in motivating proenvironmental intentions. Ecopsychology, 11(4), 254-263. https://doi.org/10.1089/eco.2019.0023
  4. Bolsen, T., Druckman, J. N. ve Cook, F. L. (2014). Communication and collective actions: a survey experiment on motivating energy conservation in the US. Journal of Experimental Political Science, 1(1), 24-38. https://doi.org/10.1017/xps.2014.2
  5. Bornstein, M. H., Jager, J. ve Putnick, D. L. (2013). Sampling in developmental science: Situations, shortcomings, solutions, and standards. Developmental Review, 33, 357-370. https://doi.org/10.1016/j.dr.2013.08.003
  6. Bouman, T., Verschoor, M., Albers, C. J., Böhm, G., Fisher, S. D., Poortinga, W., ... ve Steg, L. (2020). When worry about climate change leads to climate action: How values, worry and personal responsibility relate to various climate actions. Global Environmental Change, 62, 102061. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2020.102061
  7. Bradley, G. L., Babutsidze, Z., Chai, A. ve Reser, J. P. (2020). The role of climate change risk perception, response efficacy, and psychological adaptation in pro-environmental behavior: A two nation study. Journal of Environmental Psychology, 68, 101410. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2020.101410
  8. Brizi, A. ve Biraglia, A. (2021). “Do I have enough food?” How need for cognitive closure and gender impact stockpiling and food waste during the COVID-19 pandemic: A cross-national study in India and the United States of America. Personality and Individual Differences, 168, 110396. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110396

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architecture and Environmental Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 22, 2026

Submission Date

January 13, 2025

Acceptance Date

December 24, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 1

APA
Peker Dural, H., Karasu, M., Kanık, B., & Gürlük, Y. O. (2026). İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi. Kent Akademisi, 19(1), 1-33. https://doi.org/10.35674/kent.1619117
AMA
1.Peker Dural H, Karasu M, Kanık B, Gürlük YO. İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi. Urban Academy. 2026;19(1):1-33. doi:10.35674/kent.1619117
Chicago
Peker Dural, Hilal, Mehmet Karasu, Betül Kanık, and Yılmaz Orhun Gürlük. 2026. “İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi”. Kent Akademisi 19 (1): 1-33. https://doi.org/10.35674/kent.1619117.
EndNote
Peker Dural H, Karasu M, Kanık B, Gürlük YO (January 1, 2026) İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi. Kent Akademisi 19 1 1–33.
IEEE
[1]H. Peker Dural, M. Karasu, B. Kanık, and Y. O. Gürlük, “İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi”, Urban Academy, vol. 19, no. 1, pp. 1–33, Jan. 2026, doi: 10.35674/kent.1619117.
ISNAD
Peker Dural, Hilal - Karasu, Mehmet - Kanık, Betül - Gürlük, Yılmaz Orhun. “İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi”. Kent Akademisi 19/1 (January 1, 2026): 1-33. https://doi.org/10.35674/kent.1619117.
JAMA
1.Peker Dural H, Karasu M, Kanık B, Gürlük YO. İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi. Urban Academy. 2026;19:1–33.
MLA
Peker Dural, Hilal, et al. “İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi”. Kent Akademisi, vol. 19, no. 1, Jan. 2026, pp. 1-33, doi:10.35674/kent.1619117.
Vancouver
1.Hilal Peker Dural, Mehmet Karasu, Betül Kanık, Yılmaz Orhun Gürlük. İklı̇m Değı̇şı̇klı̇ğı̇ Rı̇sk Algısı Modelinin Türkiye Örnekleminde Test Edilmesi. Urban Academy. 2026 Jan. 1;19(1):1-33. doi:10.35674/kent.1619117

International Refereed and Indexed Journal of Urban Culture and Management | Kent Kültürü ve Yönetimi Uluslararası Hakemli İndeksli Dergi
Information, Communication, Culture, Art and Media Services (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 Faks: +90452 310 20 30 | E-Mail: (int): info@icamnetwork.net | (TR) bilgi@icamnetwork.net