Research Article
BibTex RIS Cite

The Mediating Effect of Psychological Resilience in the Connection Between Digital Literacy and Digital Addiction

Year 2026, Volume: 19 Issue: 3, 1 - 17, 29.03.2026
https://doi.org/10.35674/kent.1695579
https://izlik.org/JA68RE96JN

Abstract

Digital technologies are indispensable elements of daily life and working life. Digital literacy is a way of thinking technologically to solve problems encountered with technology. Digital addiction is spending too much time on technology and forgetting the concept of time. Psychological resilience is a way to remain strong in the face of adversities. The purpose of this study is to examine the mediating effect of psychological resilience in the link between digital literacy and digital addiction. The research was carried out between 21.02.2025 and 10.04.2025 at Sakarya University Health Services Vocational School in Sakarya province. The data were collected using face-to-face and online survey method. The study found a significant positive relationship between digital literacy and psychological resilience and digital addiction. However, the relationship between psychological resilience and digital addiction is negative and significant. In addition, it was determined that psychological resilience has a mediating role in the effect of digital literacy on digital addiction. As a result, this study showed that digital literacy and digital addiction are among the determinants of psychological resilience.

References

  • Açıkgöz, M. N., & Kılınç, E. (2023). Türkiye’de Dijital Okuryazarlık Üzerine Yapılmış Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. Yönetim Bilişim Sistemleri İşletmelerde Dijital, 185.
  • Akkoyunlu, B., & Yilmaz, M. (2005). Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlık Düzeyleri ile İnternet Kullanım Sıklıkları ve İnternet Kullanım Amaçları. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (19).
  • Allcott, H., Gentzkow, M., & Song, L. (2022). Digital addiction. American Economic Review, 112(7), 2424-2463.
  • Alrobai, A., Mcalaney, J., Phalp, K., & Ali, R. (2016). Exploring the risk factors of interactive health interventions for digital addiction. International Journal of Sociotechnology and Knowledge Development, 8(2), 1-6. https://doi.org/10.4018/IJSKD.2016040101
  • Arslankoç, S., Salduz Doruk, Ç., & Koçak, O. (2023). Dijital Bağımlılık ve Öz-Kontrol İlişkisinde Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34, 467-495. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1300592
  • Arslan, H.N., Karabekiroglu, A., Terzi, O. & Dundar, C. (2021). The effects of the COVID-19 outbreak on physicians’ psychological resilience levels. Postgraduate Medicine, 133(2), 223 230. doi:10.1080/00325481.2021.1874166
  • Arısoy, Ö. (2009). İnternet bağımlılığı ve tedavisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry, 1(1), 55-67.
  • Arslan, A., Kırık, A. M., Karaman, M., & Çetinkaya, A. (2015). Digital addiction in high school and university students. International Peer-Reviewed Journal of Communication and Humanities Research, 8(8), 34-58.
  • Aydın, A. (2018). Psikolojik sağlamlık: Kavramsal bir inceleme. Psikoloji Dergisi, 25(2), 45-60.
  • Bakır, E. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının dijital vatandaşlık seviyelerinin dijital vatandaşlık alt boyutlarına göre incelenmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Trabzon.
  • Baki, Y. (2023). Görsel okuryazarlık yeterliliklerinin dijital okuryazarlığı yordama gücü / The Predictive Power of Visual Literacy Competence for Digital Literacy. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(6), 126–150.
  • Basım, H. N. & Cetin, F. (2011). Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeğinin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2), 104-114.
  • Bawden, D., & Robinson, L. (2009). The dark side of information: overload, anxiety and other paradoxes and pathologies. Journal of Information Science, 35(2), 180-191.
  • Bawden, D. (2008). Origins and concepts of digital literacy. In C. Lankshear, M. Knobel (Eds.), Digital literacies: Concepts, policies and practices (pp.17- 32). New York: Peter Lang.
  • Çakır, H., & Topçu, H. (2005). Bir iletişim dili olarak internet. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 71-96.
  • Cemiloğlu, D., Almourad, M. B., McAlaney, J., & Ali, R. (2022). Combatting digital addiction: Current approaches and future directions. Technology in Society, 68, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2021.101832
  • Christakis, D.A. (2019). The challenges of defining and studying “digital addiction” in children. JAMA, 321(23), 2277-2278.
  • Cham, S., Algashami, A., Aldhayan, M., McAlaney, J., Phalp, K., Almourad, M. B., & Ali, R. (2019). Digital addiction: negative life experiences and potential for technology assisted solutions. In World Conference on Information Systems and Technologies, 921-931.
  • Çelik, M. (2020). Psikolojik sağlamlık ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Türk Psikoloji Dergisi, 35(1), 23-34.
  • Çelik, H. (2019). "Dijital Okuryazarlığın Psikolojik Sağlamlık Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması." Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(52), 45-60.
  • Çelik, M., & Yıldız, M. (2020). "Dijital Bağımlılık ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma." Eğitim ve Bilim, 45(204), 1-20.
  • Connor, K. M., & Davidson, J. R. T. (2003). Development of a new resilience scale: The Connor–Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Depression and Anxiety, 18(2), 76–82.
  • Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.
  • Eker, H., Taş, İ. & Anlı, G. (2020). Üniversite öğrencilerinde psikolojik sağlamlık ile yaşamın anlamı ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(39), 1182-1199.
  • Erstad, O. (2007). Conceiving digital literacies in schools-Norwegian experiences. In 3rd International workshop on Digital Literacy, Crete, Greece.
  • Ertan-Düzgün, D. (2022). Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ve akademik erteleme davranışları ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans). Ufuk Üniversitesi.
  • Eset-Alkalai, Y. (2004). Digital Literacy: A ConceptualFramework for SurvivalSkills in theDigital Era.Jl. Of Educational Multimedia and Hypermedia, 13(1), 3-106.
  • Eşgi, N. (2013). Dijital yerli çocukların ve dijital göçmen ebeveynlerinin internet bağımlılığına ilişkin algılarının karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3),181-194.
  • Gilster, P., “Digital Literacy‟, New York: Wiley Computer Publishing, 1997.
  • Gizir, C. A. (2007). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler üzerine bir derleme çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(28), 113–128.
  • Gülaçtı, F. (2020). İnternet bağımlılığı ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkisi. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 213-229.
  • Hsu, C. L., & Ching, Y. H. (2013). "The role of digital literacy in the development of psychological resilience." Computers in Human Behavior, 29(1), 1-8.
  • Hamutoğlu, N. B., Güngören, Ö. C., Uyanık, G. K., & Erdoğan, D. G. (2017). Dijital okuryazarlık ölçeği: Türkçe’ye uyarlama çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 408-429.
  • Hague, C., & Payton, S. (2010). Digital literacy across the curriculum. Futurelab.
  • Hollis, V., & Hargis, J. (2021). "Digital Literacy and Psychological Resilience: A Study of College Students." Journal of Educational Psychology, 113(3), 456-470.
  • Irmak, A. Y., & Erdoğan, S. (2016). Dijital oyun bağımlılığı ölçeği: Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(3), 199–206.
  • Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. *NYU Press
  • Kaya, R. (2019). Zorluklarla başa çıkma ve psikolojik sağlamlık. Eğitim ve Psikoloji Araştırmaları, 12(3), 78-89.
  • Kaya, A., & Yıldız, M. (2020). "Dijital Okuryazarlık ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma." Eğitim ve Bilim, 45(202), 1-20.
  • Khang, H., Kim, J. K., & Kim, Y. (2013). Self-traits and motivations as antecedents of digital media flow and addiction: The Internet, mobile phones, and video games. Computers in Human Behavior, 29(6), 2416-2424. http://dx.doi.org/10.1016/j.chb.2013.05.027
  • Keskin, B. (2019). Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Oyun Bağımlılığı ile Psikolojik Sağlamlık ve Bilinçli Farkındalık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Master's thesis, Bursa Uludağ Üniversite (Turkey)).
  • Kesici, A., & Tunç, N. F. (2018). The development of the digital addiction scale for the university students: Reliability and validity study. Universal Journal of Educational Research, 6(1), 91-98. https://doi:10.13189/ujer.2018.060108.
  • Kul, S. (2020). Dijital okuryazarlık ve diğer değişkenlerle internet bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi. Uluslararası Yönetim Bilişim Sistemleri ve Bilgisayar Bilimleri Dergisi, 4(1), 28-41.
  • Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2017). "Online Social Networking and Addiction—A Review of the Psychological Literature." International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(3), 311.
  • Luthar S. S, Cicchetti D. & Becker B. (2020). The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. Child Development. 2020;71(3):543 62.
  • Manovıch, L. (2001). The Language Of New Media, Mıt Press: Cambridge, Mass.
  • Odacı, H., & Çelik, Ç. B. (2017). Internet dependence in an undergraduate population: the roles of coping with stress, self-efficacy beliefs, and sex role orientation. Journal of Educational Computing Research, 55(3), 395-409.
  • Ögel, K. (2012). İnternet bağımlılığı, internetin psikolojisini anlamak ve bağımlılıkla başa çıkmak. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Öğüt, N., & Karakoç, E. (2024). Dijital Bağımlılık ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (46-Yapay Zekâ ve İletişim), 1-18.
  • Özler, N.D. & Yeni, Z. (2017). A research on determination of the relationship between resilience and career future perception, 3. Global Business Research Congress, 554-559. doi:10.17261/Pressacademia.2017.631
  • Özkaya, Y., & Erat, V. (2022). Türkiye’de dijital okuryazarlık çalışmaları: Literatüre dayalı nitel bir araştırma. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Dijitalleşme Özel Sayısı, 240–256.
  • Özsarı, A., & Görücü, A. (2023). Digital Literacy, Digital Addiction And Life Satisfaction: Research Of Judo Athletes. Journal Of Education And Recreation Patterns, 4(1), 169-180.
  • Ribble, M. (2011). Digital Citizenship in Schools. Washington DC: The International Society for Technology in Education (ISTE).
  • Ribble, M., & Bailey, G. (2019). "The Relationship Between Digital Literacy and Psychological Well-Being in Adolescents." Computers in Human Behavior, 95, 1-8.
  • Sominsky, L., Walker, D. W., & Spencer, S. J. (2020). One size does not fit all–Patterns of vulnerability and resilience in the COVID-19 pandemic and why heterogeneity of disease matters. Brain, behavior, and immunity, 87, 1.
  • Şahin, C., & Günüç, S. (2020). Davranışsal Bağımlılığa ve Teknoloji Bağımlılığına Giriş. İçinde Teknoloji Bağımlılıkları (ss. 1-24). Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.
  • Tebes, J. K., Irish, J. T., Puglisi Vasquez, M. J., & Perkins, D. V. (2004). Cognitive transformation as a marker of resilience. Substance Use & Misuse, 39(5), 769-788.
  • Terzi, Ş. (2006). Kendini toparlama gücü ölçeğinin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 77–86.
  • Tornero, J. M. P. (2004). Promoting digital literacy: Understanding digital literacy. Barcelona: University of Autonoma.
  • Theron, L. C. (2016). The everyday ways that school ecologies facilitate resilience: Implications for school psychologists. School Psychology International, 37(2), 87-103.
  • Ünal, S., & Korkmaz, Ö. (2023). Ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin dijital okuryazarlık düzeyleri dijital bağımlılık ve sanal ortam yalnızlık düzeyleri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(37), 218-240.
  • Wahab, S.N.B.A., Mordiffi, S.Z., Ang, E. & Lopez, V. (2017). Light at the end of the tunnel: New graduate nurses' accounts of resilience: A qualitative study using Photovoice. Nurse Education Today, 52, 43-49. doi: 10.1016/j.nedt.2017.02.007
  • Yağmur, T. & Türkmen, N. S. (2017). Ruhsal hastalığı olan hastalara bakım veren aile üyelerinde algılanan stres ve psikolojik dayanıklılık. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(1), 542-548.
  • Yılmaz, R. (2020). "Dijital Okuryazarlık ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki." Eğitim ve Bilim, 45(204), 45-60.
  • Yurter, E., & Duğan, Ö. (2024). Sosyal Medya Bağımlılığı ile Dijital Okuryazarlık Arasındaki İlişkinin Lise Öğrencileri Üzerinden İncelenmesi. SDÜ İfade, 6(2), 95-110.

Dijital Okuryazarlık ve Dijital Bağımlılık İlişkisinde Psikolojik Sağlamlığın Aracılık Rolü

Year 2026, Volume: 19 Issue: 3, 1 - 17, 29.03.2026
https://doi.org/10.35674/kent.1695579
https://izlik.org/JA68RE96JN

Abstract

Dijital teknolojiler günlük yaşamın ve çalışma hayatının vazgeçilmez unsurlarındandır. Dijital okuryazarlık teknoloji ile karşılaşılan sorunların çözümünde teknolojik düşünmenin bir yoludur. Dijital bağımlılık, gereğinden fazla teknolojiye zaman ayırma ve zaman kavramını unutmaktır. Psikolojik sağlamlık ise olumsuzluklar karşısında güçlü kalabilmenin yoludur. Bu çalışma ile dijital okuryazarlık ve dijital bağımlılık ilişkisinde psikolojik sağlamlığın aracılık rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 21.02.2025–10.04.2025 tarihleri arasında Sakarya ilindeki Sakarya Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda gerçekleştirilmiştir. Veriler öğrencilerden yüz yüze ve çevrimiçi anket yöntemleriyle toplanmıştır. Araştırma ile dijital okuryazarlık ile psikolojik sağlamlık ve dijital bağımlık arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Fakat psikolojik sağlamlık ile dijital bağımlılık arasındaki ilişkinin negatif yönlü ve anlamlı olduğu görülmektedir. Ayrıca dijital okuryazarlığın dijital bağımlılık üzerindeki etkisinde psikolojik sağlamlığın aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, dijital okuryazarlık ve dijital bağımlılığın, psikolojik dayanıklılığın belirleyicilerinden olduğunu ortaya koymuştur.

References

  • Açıkgöz, M. N., & Kılınç, E. (2023). Türkiye’de Dijital Okuryazarlık Üzerine Yapılmış Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. Yönetim Bilişim Sistemleri İşletmelerde Dijital, 185.
  • Akkoyunlu, B., & Yilmaz, M. (2005). Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlık Düzeyleri ile İnternet Kullanım Sıklıkları ve İnternet Kullanım Amaçları. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (19).
  • Allcott, H., Gentzkow, M., & Song, L. (2022). Digital addiction. American Economic Review, 112(7), 2424-2463.
  • Alrobai, A., Mcalaney, J., Phalp, K., & Ali, R. (2016). Exploring the risk factors of interactive health interventions for digital addiction. International Journal of Sociotechnology and Knowledge Development, 8(2), 1-6. https://doi.org/10.4018/IJSKD.2016040101
  • Arslankoç, S., Salduz Doruk, Ç., & Koçak, O. (2023). Dijital Bağımlılık ve Öz-Kontrol İlişkisinde Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34, 467-495. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1300592
  • Arslan, H.N., Karabekiroglu, A., Terzi, O. & Dundar, C. (2021). The effects of the COVID-19 outbreak on physicians’ psychological resilience levels. Postgraduate Medicine, 133(2), 223 230. doi:10.1080/00325481.2021.1874166
  • Arısoy, Ö. (2009). İnternet bağımlılığı ve tedavisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry, 1(1), 55-67.
  • Arslan, A., Kırık, A. M., Karaman, M., & Çetinkaya, A. (2015). Digital addiction in high school and university students. International Peer-Reviewed Journal of Communication and Humanities Research, 8(8), 34-58.
  • Aydın, A. (2018). Psikolojik sağlamlık: Kavramsal bir inceleme. Psikoloji Dergisi, 25(2), 45-60.
  • Bakır, E. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının dijital vatandaşlık seviyelerinin dijital vatandaşlık alt boyutlarına göre incelenmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Trabzon.
  • Baki, Y. (2023). Görsel okuryazarlık yeterliliklerinin dijital okuryazarlığı yordama gücü / The Predictive Power of Visual Literacy Competence for Digital Literacy. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(6), 126–150.
  • Basım, H. N. & Cetin, F. (2011). Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeğinin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2), 104-114.
  • Bawden, D., & Robinson, L. (2009). The dark side of information: overload, anxiety and other paradoxes and pathologies. Journal of Information Science, 35(2), 180-191.
  • Bawden, D. (2008). Origins and concepts of digital literacy. In C. Lankshear, M. Knobel (Eds.), Digital literacies: Concepts, policies and practices (pp.17- 32). New York: Peter Lang.
  • Çakır, H., & Topçu, H. (2005). Bir iletişim dili olarak internet. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 71-96.
  • Cemiloğlu, D., Almourad, M. B., McAlaney, J., & Ali, R. (2022). Combatting digital addiction: Current approaches and future directions. Technology in Society, 68, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2021.101832
  • Christakis, D.A. (2019). The challenges of defining and studying “digital addiction” in children. JAMA, 321(23), 2277-2278.
  • Cham, S., Algashami, A., Aldhayan, M., McAlaney, J., Phalp, K., Almourad, M. B., & Ali, R. (2019). Digital addiction: negative life experiences and potential for technology assisted solutions. In World Conference on Information Systems and Technologies, 921-931.
  • Çelik, M. (2020). Psikolojik sağlamlık ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Türk Psikoloji Dergisi, 35(1), 23-34.
  • Çelik, H. (2019). "Dijital Okuryazarlığın Psikolojik Sağlamlık Üzerindeki Etkisi: Bir Meta-Analiz Çalışması." Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(52), 45-60.
  • Çelik, M., & Yıldız, M. (2020). "Dijital Bağımlılık ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma." Eğitim ve Bilim, 45(204), 1-20.
  • Connor, K. M., & Davidson, J. R. T. (2003). Development of a new resilience scale: The Connor–Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Depression and Anxiety, 18(2), 76–82.
  • Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.
  • Eker, H., Taş, İ. & Anlı, G. (2020). Üniversite öğrencilerinde psikolojik sağlamlık ile yaşamın anlamı ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(39), 1182-1199.
  • Erstad, O. (2007). Conceiving digital literacies in schools-Norwegian experiences. In 3rd International workshop on Digital Literacy, Crete, Greece.
  • Ertan-Düzgün, D. (2022). Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ve akademik erteleme davranışları ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans). Ufuk Üniversitesi.
  • Eset-Alkalai, Y. (2004). Digital Literacy: A ConceptualFramework for SurvivalSkills in theDigital Era.Jl. Of Educational Multimedia and Hypermedia, 13(1), 3-106.
  • Eşgi, N. (2013). Dijital yerli çocukların ve dijital göçmen ebeveynlerinin internet bağımlılığına ilişkin algılarının karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3),181-194.
  • Gilster, P., “Digital Literacy‟, New York: Wiley Computer Publishing, 1997.
  • Gizir, C. A. (2007). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler üzerine bir derleme çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(28), 113–128.
  • Gülaçtı, F. (2020). İnternet bağımlılığı ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkisi. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 213-229.
  • Hsu, C. L., & Ching, Y. H. (2013). "The role of digital literacy in the development of psychological resilience." Computers in Human Behavior, 29(1), 1-8.
  • Hamutoğlu, N. B., Güngören, Ö. C., Uyanık, G. K., & Erdoğan, D. G. (2017). Dijital okuryazarlık ölçeği: Türkçe’ye uyarlama çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 408-429.
  • Hague, C., & Payton, S. (2010). Digital literacy across the curriculum. Futurelab.
  • Hollis, V., & Hargis, J. (2021). "Digital Literacy and Psychological Resilience: A Study of College Students." Journal of Educational Psychology, 113(3), 456-470.
  • Irmak, A. Y., & Erdoğan, S. (2016). Dijital oyun bağımlılığı ölçeği: Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(3), 199–206.
  • Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. *NYU Press
  • Kaya, R. (2019). Zorluklarla başa çıkma ve psikolojik sağlamlık. Eğitim ve Psikoloji Araştırmaları, 12(3), 78-89.
  • Kaya, A., & Yıldız, M. (2020). "Dijital Okuryazarlık ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma." Eğitim ve Bilim, 45(202), 1-20.
  • Khang, H., Kim, J. K., & Kim, Y. (2013). Self-traits and motivations as antecedents of digital media flow and addiction: The Internet, mobile phones, and video games. Computers in Human Behavior, 29(6), 2416-2424. http://dx.doi.org/10.1016/j.chb.2013.05.027
  • Keskin, B. (2019). Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Oyun Bağımlılığı ile Psikolojik Sağlamlık ve Bilinçli Farkındalık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Master's thesis, Bursa Uludağ Üniversite (Turkey)).
  • Kesici, A., & Tunç, N. F. (2018). The development of the digital addiction scale for the university students: Reliability and validity study. Universal Journal of Educational Research, 6(1), 91-98. https://doi:10.13189/ujer.2018.060108.
  • Kul, S. (2020). Dijital okuryazarlık ve diğer değişkenlerle internet bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi. Uluslararası Yönetim Bilişim Sistemleri ve Bilgisayar Bilimleri Dergisi, 4(1), 28-41.
  • Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2017). "Online Social Networking and Addiction—A Review of the Psychological Literature." International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(3), 311.
  • Luthar S. S, Cicchetti D. & Becker B. (2020). The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. Child Development. 2020;71(3):543 62.
  • Manovıch, L. (2001). The Language Of New Media, Mıt Press: Cambridge, Mass.
  • Odacı, H., & Çelik, Ç. B. (2017). Internet dependence in an undergraduate population: the roles of coping with stress, self-efficacy beliefs, and sex role orientation. Journal of Educational Computing Research, 55(3), 395-409.
  • Ögel, K. (2012). İnternet bağımlılığı, internetin psikolojisini anlamak ve bağımlılıkla başa çıkmak. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Öğüt, N., & Karakoç, E. (2024). Dijital Bağımlılık ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (46-Yapay Zekâ ve İletişim), 1-18.
  • Özler, N.D. & Yeni, Z. (2017). A research on determination of the relationship between resilience and career future perception, 3. Global Business Research Congress, 554-559. doi:10.17261/Pressacademia.2017.631
  • Özkaya, Y., & Erat, V. (2022). Türkiye’de dijital okuryazarlık çalışmaları: Literatüre dayalı nitel bir araştırma. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Dijitalleşme Özel Sayısı, 240–256.
  • Özsarı, A., & Görücü, A. (2023). Digital Literacy, Digital Addiction And Life Satisfaction: Research Of Judo Athletes. Journal Of Education And Recreation Patterns, 4(1), 169-180.
  • Ribble, M. (2011). Digital Citizenship in Schools. Washington DC: The International Society for Technology in Education (ISTE).
  • Ribble, M., & Bailey, G. (2019). "The Relationship Between Digital Literacy and Psychological Well-Being in Adolescents." Computers in Human Behavior, 95, 1-8.
  • Sominsky, L., Walker, D. W., & Spencer, S. J. (2020). One size does not fit all–Patterns of vulnerability and resilience in the COVID-19 pandemic and why heterogeneity of disease matters. Brain, behavior, and immunity, 87, 1.
  • Şahin, C., & Günüç, S. (2020). Davranışsal Bağımlılığa ve Teknoloji Bağımlılığına Giriş. İçinde Teknoloji Bağımlılıkları (ss. 1-24). Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.
  • Tebes, J. K., Irish, J. T., Puglisi Vasquez, M. J., & Perkins, D. V. (2004). Cognitive transformation as a marker of resilience. Substance Use & Misuse, 39(5), 769-788.
  • Terzi, Ş. (2006). Kendini toparlama gücü ölçeğinin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 77–86.
  • Tornero, J. M. P. (2004). Promoting digital literacy: Understanding digital literacy. Barcelona: University of Autonoma.
  • Theron, L. C. (2016). The everyday ways that school ecologies facilitate resilience: Implications for school psychologists. School Psychology International, 37(2), 87-103.
  • Ünal, S., & Korkmaz, Ö. (2023). Ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin dijital okuryazarlık düzeyleri dijital bağımlılık ve sanal ortam yalnızlık düzeyleri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(37), 218-240.
  • Wahab, S.N.B.A., Mordiffi, S.Z., Ang, E. & Lopez, V. (2017). Light at the end of the tunnel: New graduate nurses' accounts of resilience: A qualitative study using Photovoice. Nurse Education Today, 52, 43-49. doi: 10.1016/j.nedt.2017.02.007
  • Yağmur, T. & Türkmen, N. S. (2017). Ruhsal hastalığı olan hastalara bakım veren aile üyelerinde algılanan stres ve psikolojik dayanıklılık. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(1), 542-548.
  • Yılmaz, R. (2020). "Dijital Okuryazarlık ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki." Eğitim ve Bilim, 45(204), 45-60.
  • Yurter, E., & Duğan, Ö. (2024). Sosyal Medya Bağımlılığı ile Dijital Okuryazarlık Arasındaki İlişkinin Lise Öğrencileri Üzerinden İncelenmesi. SDÜ İfade, 6(2), 95-110.
There are 65 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Sociology (Other), Social and Personality Psychology (Other), Public Health (Other)
Journal Section Research Article
Authors

Ömer Özişli 0000-0003-0001-2776

Yakup Yiğit 0000-0002-9177-9894

Submission Date May 8, 2025
Acceptance Date March 27, 2026
Publication Date March 29, 2026
DOI https://doi.org/10.35674/kent.1695579
IZ https://izlik.org/JA68RE96JN
Published in Issue Year 2026 Volume: 19 Issue: 3

Cite

APA Özişli, Ö., & Yiğit, Y. (2026). Dijital Okuryazarlık ve Dijital Bağımlılık İlişkisinde Psikolojik Sağlamlığın Aracılık Rolü. Kent Akademisi, 19(3), 1-17. https://doi.org/10.35674/kent.1695579

Aim & Scope

Kent Akademisi, nüfusun %80'ini oluşturan dünya kentlerinde, 'kentin akademisi' sıfatıyla çok disiplinli, disiplinlerarası ve disiplinlerüstü çalışmaları ön plana çıkarmaktadır. Kentlere dair mimari, yönetimsel, ekonomik, çevresel, mühendislik konuları ve kentlerin dili ile kültürü bağlamında edebiyata ilişkin bütünleşik çalışmalar yayımlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmalar, tek bir bilim alanına sığamayacak geniş bir perspektif sunarak, Türk ve dünya kentlerinin daha bayındır ve daha yaşanabilir hale gelmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Kent Akademisi, yayın periyodunu, aylık çevrimiçi yayınlarla sürekli yayın modelini benimseyerek, kentsel alanlardaki bilimsel üretimlerin önünü açmayı ve kentlerimizin gelişmesine ve kurumsallaşmasına daha hızlı katkıda bulunmayı, dünya medeniyetine daha hacimli katma değerler sağlayabilmeyi amaçlamıştır.

Bu bağlamda;

  1. Kent Akademisi, çok disiplinli (multidisipliner), disiplinlerarası (interdisipliner, cross-disciplinary) ve disiplinler ötesi (transdisipliner) çalışmaları önemsemekte ve bu tür araştırmaları teşvik etmektedir.
  2. Kentlerin kültürel ve etnografik kimliklerini dünya mirasının bir parçası olarak kabul etmekte ve bu bilincin toplumda yerleşmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
  3. İnsanlığın kent kültürü bağlamında dünya mirasına vereceği önemin artırılmasını ve bu kavramın sağlamlaştırılmasını hedeflemektedir.
  4. Anadolu Coğrafyası gibi medeniyetlerin kesişim noktası olan bölgelerde, dünya kentlerinin kültürel çeşitliliğini vurgulamayı; tarih öncesi kalıntıların korunmasına ve tanıtılmasına öncülük etmeyi amaçlamaktadır.

Kent Akademisi, aylık çevrimiçi yayınlarla sürekli yayın modelini benimseyen, uluslararası ve çift yönlü kör hakemli (her makalenin en az üç hakem tarafından değerlendirilmesi sağlanan) elektronik bir dergi olarak hizmet vermektedir.

KALİTE STANDARTLARI AÇISINDAN ÖNERİLER:

  1. Kent ve kentleşme gibi multidisipliner, interdisipliner ve transdisipliner bir alanda çalışan araştırmacıların çalışmalarında ISO 37120 göstergelerini esas almaları ve bu uluslararası standardı araştırmalarında uygulamaları önerilmektedir.
  2. ISO 37120 standartlarına göre araştırmaların belirtilen 17 kategoride veriye dayalı ve sistematik şekilde yürütülmesi beklenmektedir: (1) Ekonomi, (2) Eğitim, (3) Enerji, (4) Çevre, (5) Finans, (6) Yangın ve Acil Durum Yönetimi, (7) Yönetişim, (8) Sağlık, (9) Dinlenme, (10) Güvenlik, (11) Barınma, (12) Katı Atık Yönetimi, (13) Telekomünikasyon ve Yenilik, (14) Ulaşım, (15) Kentsel Planlama, (16) Atık Su Yönetimi, (17) Su ve Sanitasyon.

Kent Akademisi, kentleşme ve kentsel gelişimle ilgili geniş bir yelpazede, çok disiplinli (multidisipliner) bilim ve uğraş alanlarında makaleleri kabul etmektedir. Bu alanlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Siyasal ve Yönetsel Bilimler: Kamu yönetimi, yerel yönetimler, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler, kent sosyolojisi, Hemşehri hukuku, Kent suçları, Toplumsal cinsiyet, sosyal psikoloji, Yapı denetimi, Afet ve acil durum yönetimi, Alan yönetimi, Göç yönetimi, Toplum mühendisliği

• Çevre Bilimleri:  Çevre yönetimi ve sistemleri, Çevre politikaları, ÇED, Sürdürülebilirlik ve döngüsellik, Çevre sorunları, İklim değişikliği, çevre ekonomisi, yenilenebilir enerji

• Kent Planlama ve Tasarım: Kent mimarlığı, Kentsel tasarım, Bölge planlama, şehir planlama, Kentsel dönüşüm, Kentsel koruma ve yenileme, Peyzaj planlama ve tasarım, akıllı şehirler, Dirençli kentler, Çoğrafi bilgi sistemleri, Arazi kullanımı ve yönetimi, Kentsel coğrafya, Psiko coğrafya, kent bilgi sistemleri, kentsel ulaşım, Kentsel morfoloji, İmar hukuku, Yerleşimler tarihi ve kent arkeolojisi, Kültürel miras ve doğa koruma

Mimarlık ve Tasarım:  Yapı, Yapı fiziği, Malzeme ve yapım teknolojisi, Yapı biyolojisi, Tasarım, Evrensel tasarım, Rölöve, Restorasyon, Mimarlık tarihi, İç mimarlık, endüstriyel tasarım, akıllı yapılar, Bina yapı modelleme sistemleri, Bina yapım yönetimi, Yeniden işlevlendirme, Dijital tasarım, Sanal ortamlar-Yapay zeka ve mimarî

• Mühendislik: Ulaştırma ve trafik Mühendisliği, Kıyı mühendisliği, Çevre mühendisliği,, Akıllı ulaştırma sistemleri, Harita mühendisliği, Geoteknik, Jeoloji, Afet,  Dirençlilik

• Ulaştırma ve Lojistik: Ulaştırma ve yönetimi, Kentsel lojistik, Afet lojistiği, Denizcilik, Uluslararası ticaret

• Tarih ve Toplum: Uygarlık tarihi, Siyasi tarih, Sanat tarihi, Arkeoloji, Etimoloji, Etnografi, Göç, Savaş

• Ekonomi ve İşletme: Kent ve bölge ekonomisi, İletişim teknikleri, Gayrimenkul değerleme yönetim, insan kaynakları yönetimi, Örgüt psikolojisi, Yönetişim, Kalite yönetim sistemleri, Yerel yönetimler maliyesi, Makro ekonomik ilişkiler, Kamu bütçesi, Savaş ekonomisi

• Sağlık ve Güvenlik: Halk sağlığı, Hastane yönetimi, Savunma, Sivil savunma, Güvenlik, Afet Yönetimi

• Turizm ve Gastronomi: Turizm işletmeciliği, Gastronomi, Rekreasyon yönetimi, Turizm politikaları, Sağlık turizmi, İnanç turizmi

Bu disiplinler arasındaki etkileşimle, kentlerin gelişimi ve sürdürülebilirliği üzerine kapsamlı araştırmalar ve makaleler dergimizde yayımlanmaktadır.

KENT AKADEMİSİ YAYIN İLKELERİ

1. Hak ve Sorumluluklar
 

  • Bu elektronik dergide yayımlanan yazıların tüm hukuki ve içerik sorumluluğu yazarlarına aittir.
  • Kent Akademisi, eserin yalnızca ilk yayın hakkını devralır. Dergiye gönderilen makale veya incelemelerin, yayınlanmasına karar verilmesi durumunda yazarın yayın hakkını tümden devretme zorunluluğu yoktur.
  • Dergide yayımlanan tüm yazıların/makalelerin telif hakları yazarların kendisine aittir. Bu nedenle, makale içeriklerine ilişkin tüm hukuki sorumluluk makale sahiplerine aittir.
  • Telif hakları yazarlarına ait olmakla birlikte, eser Kent Akademisi Dergisi’nde yayımlandıktan sonra, kâğıt basılı yayınlarda olduğu gibi yazarların makalelerini yayından kaldırma veya silme talepleri kabul edilmez.
  • Dergide yayımlanan makalelerden, kaynak gösterilmeksizin kısmen ya da tamamen alıntı yapılamaz.
  • Çalışmaların daha önce herhangi bir yerde yayınlanmış olması durumunda makale yayınlanmaz.
  • Yayımlanmak istenen çeviri makalelerde, orijinal eserin detayları (yayın adı, cilt, sayı, sayfa, yazar ve ülke) açıkça belirtilmelidir.
  • Editör veya Yayın Kurulu, eserin içerik ve biçim açısından düzeltilmesini talep etme hakkına sahiptir.
  • Yayınlanan makaleler ileride ücretli hale gelse bile, yazarlara ücretsiz üyelik hakkı tanınır.
  • Bu elektronik dergide yayımlanmak üzere gönderilen yazıların yayımlanıp yayımlanmamasına ve dergide nasıl yer alacağına Dergi Yayın Kurulu karar verir.
  • Kent Akademisi Dergisi, tüm ziyaretçilere açıktır. Ancak ilerleyen süreçte makalelerin okunması üyelik sistemine bağlanabilir. Şu an için üyelik ve makalelerden yararlanma amacıyla herhangi bir ücret talep edilmemektedir.

2. Makale Kabul ve Yayın Süreci

  • Gönderilen makaleler, editör incelemesine tabi tutulur ve yayınlanma zorunluluğu yoktur. Editör incelemesi sonucunda uygun görülmeyen makaleler sistemden silinebilir.
  • Çevrimiçi arayüzde taslak modunda bir yıldan fazla kalan makalelere, veritabanından silinmeme garantisi verilmez.
  • Yayımlanan makaleler, hukuki zorunluluklar dışında herhangi bir gerekçeyle yayından kaldırılamaz. Yazarlar, mahkeme kararı olmaksızın makalelerini kaldırmayı talep edemezler.

3. Derginin Yapısı ve Yayın Alanı
 

  • Kent Akademisi sürekli yayın (continuous publication) modeliyle yayımlanan, çevrimiçi ve açık erişimli bir akademik dergidir. Kabul edilen makaleler, değerlendirme süreci tamamlandıktan sonra aylık periyotlar hâlinde çevrimiçi olarak yayımlanmaktadır. Makale yükleme, değerlendirme ve yayın süreci TÜBİTAK DergiPark sistemi üzerinden yürütülmektedir (https://dergipark.org.tr/tr/pub/kent). Derginin haber portalına https://www.kentakademisi.com/ adresinden erişilebilir.

Kent Akademisi Dergisi, kentleşme, kamu yönetimi, siyaset bilimi, yerel yönetimler, hukuk, şehircilik, mimarlık, çevre mühendisliği, coğrafya, dijital sanatlar, ulaşım, lojistik, yenilenebilir enerji, kamu sağlığı gibi çok disiplinli alanlarda kenti konu edinen özgün bilimsel çalışmaları kabul eder. Derginin kapsadığı alanların tamamı, amaç ve kapsam bölümünde ayrıntılı olarak belirtilmiştir.

4. Makale Formatı ve Teknik Gereklilikler
 

  • Dosya Formatı ve Gönderim:
    Makaleler Microsoft Word (.doc veya .docx) formatında hazırlanmalı ve DergiPark sistemi üzerinden gönderilmelidir.
  • Şablon Kullanımı:
    Makalelerin hızlı ve sorunsuz yayımlanabilmesi için dergi şablonuna uygun şekilde hazırlanması zorunludur. İki farklı şablon bulunmaktadır.
       o İlk Yükleme Şablonu
       o Yayın Sürümü Şablonu
     

Bu şablonlara ve makale yükleme süreçleriyle ilgili ayrıntılı bilgilere "Dokümanlar" menüsünden ulaşılabilir.

  • Dil ve Dil Yapısı:

            o Makaleler Türkçe veya İngilizce dillerinde yazılabilir.

            o Her makalede başlık (title), öz (abstract) ve anahtar kelimeler (keywords) hem Türkçe hem de İngilizce olarak sunulmalıdır.

            o Öz bölümü, makalenin amacını, yöntemi ve temel bulgularını içermeli ve en fazla 150-300 kelime olmalıdır.
 

  • Anahtar Kelimeler:

            o Makalenin içeriğini ve kapsamını yansıtan en az 5 anahtar kelime sunulmalıdır.
            o Anahtar kelimeler, akademik literatürde çalışmanın erişilebilirliğini artıracak şekilde özenle seçilmelidir.
 

  • o Makale Yazım Kuralları:

Aşağıdaki teknik format gerekliliklerine dikkat edilmelidir:

  • Sayfa Düzeni: A4 boyutunda, tek sütunlu format.
  • Yazı Tipi: Calibri, 11 punto.
  • Paragraf Aralığı: Önce 0 sonra 8 nk
  • Paragraf Başı Girintisi: 0 (sıfır).
  • Satır Aralığı: Kat 1.08 nk
  • Bölüm Başlıkları:
    o Koyu harflerle belirtilmeli ve 1., 1.1., 1.2. şeklinde numaralandırılmalıdır.
    o Giriş ve Sonuç bölümleri numaralandırılmamalıdır.
  • Bölüm Yapısı:

Bilimsel makalelerde aşağıdaki bölümlerin bulunmasına dikkat edilmelidir:
 

      o Giriş: Araştırmanın amacı, kapsamı ve önemi açıklanmalıdır.

      o Literatür Taraması: Konuyla ilgili mevcut çalışmalar özetlenmeli ve çalışmanın literatürdeki yeri belirtilmelidir.

      o Yöntem ve Metot: Araştırmanın yöntemi, veri toplama teknikleri ve analiz yöntemleri detaylıca açıklanmalıdır.

      o Bulgular: Araştırma sonucunda elde edilen veriler açık, net ve sistematik bir şekilde sunulmalıdır.

      o Tartışma: Bulgular literatürle karşılaştırılmalı, sonuçlar yorumlanmalı ve analiz edilmelidir.

      o Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın ana bulguları özetlenmeli, öneriler sunulmalı ve araştırmanın sınırlılıklarına değinilmelidir.

  • Dosya Güvenliği:

Elektronik ortamda dosyaların kaybolması durumunda dergi sorumluluk kabul etmemektedir. Herhangi bir ihtilaf durumunda, DergiPark sistemindeki veriler esas alınır.
 

  • Klasik makale uzunluğu:

      o Fen bilimleri (SCI, AHCI): 3000-5000 kelime
      o Sosyal bilimler (SSCI): 5000-8000 kelime
      o Disiplinler arası çalışmalar: 5000-6000 kelime

5. Atıf ve Kaynakça Düzeni

  • Metin içi atıf ve kaynakça düzenlemeleri, APA 7.0 alıntılama sistemine uygun olarak yapılmalıdır.
  • Makalelerde çizimler, resimler, fotoğraflar ve şekiller içerikte sistematik olarak numaralandırılmalı ve APA 7.0 formatına göre düzenlenmelidir.

6. Benzerlik Oranları
 

  • Gönderilen makalelere, iThenticate, Turnitin veya intihal.net gibi programlardan alınmış benzerlik raporu eklenmelidir.
  • Kabul edilen maksimum benzerlik oranı:
    o 2019’dan itibaren toplamda %20
    o Her bir atıf için en fazla %1
    o Tezlerden üretilen makalelerde bu oran %3’ü geçemez.
    O Hukuksal düzenlemelerden yapılan alıntılarda her bir atıfta oran %10’u aşamaz.
  • Tam metin üzerinden alıntı raporunda, derginin şablonundaki üst ve alt bilgilerden kaynaklanan oranlar hariç tutulur.
  • Benzerlik raporu, hakemlik sürecinin kabul yönünde ilerlemesi durumunda, alan editörleri tarafından son sürüm üzerinden ikinci kez alınır. Benzerlik oranlarının yayın kriterlerine uygun olması durumunda, rapor süreç dosyalarına eklenir.
  • Kriterlere uygun olmaması durumunda %22'den fazla ise reddedilir, %22'nin altında ise özgünleştirme için yazara tekrar gönderilir. Bu durumda benzerlik raporu 3. kez çıkarılıp sisteme yüklenir.

7. Genişletilmiş Özet

  • Türkçe makaleler için İngilizce genişletilmiş özet zorunludur. Genişletilmiş özet formatı, makale şablonlarında yer almaktadır.
     

8. Yazar Bilgileri

  • Makale, ilk yükleme aşamasında yazar bilgileri olmadan yüklenmelidir.
     
  • Makale kabul edildikten sonra, son sürüm yükleme şablonu kullanılmalı ve aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:
    o Çalışmanın başlığı ve kısa bir özeti (öz ve abstract)
    o Yazar adı, soyadı, unvanı, bağlı olduğu kurum ve iletişim bilgileri

9. İletişim

  • Teknik sorun yaşayan yazarlar, editor@kentakademisi.com adresine e-posta ile ulaşabilirler.
     

Kent Akademisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncılar, hakemler ve editörler) etik ilkelere ve standartlara uyması önem taşımaktadır. Dergimiz, yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

COPE Etik İlkeleri ve BASIN ETİK İLKELERİ haricinde, ayrıntılı konularda, dergimizin yayıncı üst kuruluşu ICAM NETWORK ETİK KURULU nihai yetkilidir.

A- Yazarların Etik Görev ve Sorumlulukları

Dergimize te'lif eser gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

1- Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir. Paraphrase vb. yöntemler dergimiz açısından etik ihlali sayılır.
2- Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
3- Telif eserlerde esere en çok katmadeğeri olan eser sahibinin adı birinci ad olarak yazılmalı, akademik camiada yeterli katmadeğeri sağlamasa bile akademik unvanı üstün olan yazar 1. yazar olarak tanımlanmamalıdır.
4- Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
5- Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
6- Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır. Dergimiz bunu talep etmemiş olsa bile, bu belgelerin alınmış 'hazır) olması gerekmektedir.
7- Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
8- Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma tarafımıza gönderilemez.
9- Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırasının değiştirilmesi, yazar çıkarma gibi) teklif edilemez. Ne var ki bu talep DERGİPARK süreç yönetiminde eserin 1. veya sorumlu yazarı (corresponding author) tarafından editöre süreç içinde diğer yazarların imzalı taleplerine ilişkin dosya yüklemesi durumunda bunu KENT AKADEMİSİ dikkate alır.

B- Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları:


Kent Akademisi editör ve alan editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelinesfor Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for JournalEditors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

1- Editörler, dergide yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
2- Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba içinde olma,
3- Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama ve derginin büyümesi ve kalkınmasına yönelik düşünme,
4- Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçlerde beklemeden rol üstlenme,
5- Düşünce özgürlüğünü destekleme, özgün ve yabancı dilde eserlerin makaleye kazandırılmasında gayretli olma,
6- Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
7- Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
8- Alan editörlerinin yönlendirilmesine destek olmak, onlarla dijital ortamda ve sesli görüşmeler yapmak suretiyle katkıda bulunmak.
9- Okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.
10- Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi bir problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
11- Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
12- Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
13- Alan editörlerinin kör hakemlik sürecini yürütmelerinde dikkatli davranmaları için yardımcı olmalı, kör hakemliği ihlal edecek hususlarda onları bilgilendirmeli, gerektiğinde uyarmalı. 
14- Yayın Süreçlerinden Sorumlu Editörlerin, Hakemlik ve Editöryal süreçlerin etkin ve verimli kullanılması konusunda müteyakkız olmalı,
15- Hakem havuzunun geliştirilmesinde Alan Editörlerini teşvik etmeli.
16- Editörler, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikrî mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
17- Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
18- Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
19- Editörler, yazarlardan, hakemlerden veya okuyuculardan gelen şikâyetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.
20- Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.
21- Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır..

C- Alan (Branş) Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları:

1- Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
2- Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
3- Yazarlar ve hakemler arasında çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek, bu konuda proaktif olmak durumundadır.
4- Kör hakemlik sistemine göre hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmasına özen göstermeli, hakem değerlendirme formunda içerikte ad, soyad ve kimlik açıklayıcı ibarelerin olup olmamasına dikkat etmeli.
5- Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik edici yöntemler kullanmalı.
6- Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir. Hakemlere teşvik ve motive edici ifadeler kullanmalı, hakemlerle içerik tartışmasına girmemelidir.
7- Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikaları belirlemelidir.
8- Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
9- İki hakemden de olumsuz cevap gelmesi durumunda, makale KENT AKADEMİSİ için ve bilim camiası için çok faydalı olarak görülüyorsa, gerekirse 3. ve 4. hakemlere gönderme inisiyatifinde bulunabilmeli.
10- Süreç yürütümünde düzenli olarak yazarla diyalogunu devam ettirmeli,
11- Reddedilen makalelerde yazarla olan diyaloglarda mümkün olduğunca nezaketli cevap vermeli ve ret gerekçelerini mutlak surette maddeler halinde ifade etmelidir.

D- Hakemlerin Etik Görev ve Sorumlulukları:
1- KENT AKADEMİSİ değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez; değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda dergimiz için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
2-  Uzmanlık alanı ile ilgili değerlendirmeyi kabul etmelidir.
3- Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
4- Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, alan dergi editörünü bilgilendirmelidir.
5- Gizlilik ilkesi gereği, inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
6- Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dinî inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
7- Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
8- Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
9- Kent Akademisi, yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlülüğünü üstlenir.
10- Akademik yayıncılığa ilişkin her türlü bilimsel suiistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

E- Yayın Kurulunun Etik Görev ve Sorumlulukları:
Kent Akademisi Yayın Kurulu, dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

1- Baş Editör, Editörler ve Teknik Editörler ile Yabancı Dil Editörlerinden oluşan Yayın Kurulu üyeleri, derginin genelinden sorumludur.
2- Derginin içerik, teknik ve görsel bakımdan eksik ve aksaklıklarına karşı kayıtsız kalmamalı, hangi alanda ve yerde sorun varsa öncelikle konunun ilgilisine durumu iletmelidir.
3- Yayın kurulu sanal toplantılarda mutlak surette görüşünü ifade etmelidir.
4- Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikaları ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.
5- Yayıncı veya yayıncı temsilcisi, yayın içeriğine müdahale edemez, süreçlerin yürütülüş insicamının bozulacağı şeklide müdahale bulunamaz.
6- Yayın Kurulu, dergiye gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir..

F- Kişisel Verilerin Korunması:
1- KENT AKADEMİSİ, değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddedebilir.
2- Kent Akademisi, alan editörleri, hakemler, yazarlar ve okuyucuların bireysel verilerini korumakla yükümlüdür.
3- Kent Akademisi, değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.

G- Olası Suistimal ve Görevi Kötüye Kullanmaya Karşı Önlem

Kent Akademisi, olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür.
Bu duruma yönelik şikâyetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

H-Araştırma ve Yayın Etiği

Araştırma etiği, bireylerin sağlığı, esenliği ve haklarının göz ardı edilme endişesini ortadan kaldırmayı hedefler. Bilimsel araştırmaların, yüksek etik ve bilimsel standartlara uygun bir şekilde yapılmasını sağlar. Araştırma etiği, araştırmaların gerçekçi ve ihtiyaçlara uygun şekilde tasarlanmasını, katılımcıların bütünlüğünün korunarak yürütülmesini, araştırmanın uygun bir şekilde sonlandırılmasını ve sonuçların dürüst bir şekilde yayınlanmasını kapsar. Günümüzde bu gereklilikler, temel etik ilkeler üzerine inşa edilmiştir. Özerklik, zarar vermeme, yarar sağlama ve adalet gibi ilkeler, araştırma süreçlerinin etik standartlara uygunluğunu güvence altına alan sağlam bir çerçeve sunar.

Dergimizde yayımlanan makalelerde, editöryal süreçlerden başlayarak makale yayını ve sonrasında yazarların üçüncü taraflarla yaşayabileceği çıkar çatışmaları dahil olmak üzere ortaya çıkabilecek etik sorunlar, sorunsallar ve uyuşmazlıklar, uluslararası evrensel hukuk kuralları, etik ilkeler ve Türkiye'deki genel etik mevzuat çerçevesinde değerlendirilmekte ve ICAM Network Etik Kurulu tarafından nihai olarak karara bağlanmaktadır.


I- Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşılması
Dergimizde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşılması halinde ICAM Network Yayın Grubu Etik Kurulu Teşkilat ve Çalışma Usulleri Yönergesi'nin 7. maddesinin 1., 2., 3. ve 4. bendleri kapsamında hareket edilir. Ayrıca bu durum, ethic@icamnetwork.net e-posta adresine bildirilmelidir. Bu e-posta adresine gelen talepler, ICAM NETWORK ETİK KURULU'nda kesin hükme bağlanır.
 

1. Dergimiz açık erişimli, editöryal yayın ücreti yazardan karşılanan bir dergidir.

I. YAZARDAN ALINAN ÜCRETLER
a. Yazarın ödeyeceği yayın ücreti makale yükleme öncesinde talep edilmektedir.
b. Pursuant to Decision No. 3 of the Publication Board meeting dated 13/05/2025 and numbered S:121/2025/4/1, "Publication fees shall be set at 10,000 TL for local authors from 15/06/2025 until 31/12/2025, and 275 USD for foreign authors.
c. Dergimize yayın için gönderilen makalelerden talep edilen bedel hiç bir şekilde Kabul / Ret şartına bağlı değildir. Bu şart Yüksek Öğretim Kurulu’nun 30 Aralık 2021 tarih ve 2021.18 nolu oturumunda Yağmacı/Şaibeli Dergiler hakkında alınan 2021.18.643 sayılı karar gereğince yürütülmektedir.
d. Ücret ödeme şartı bütün yazarlar için geçerlidir. Ödemeler, her yazara eşit uygulanacağı şekilde, şeffaf ve denetlenebilir bir yapıdadır. buna ilişkin raporlar dergimizde her yıl sonunda yayınlanmaktadır. Ücret yazarlar tarafından kendi aralarında müştereken (ortaklaşa) eşit oranlarda hesaplanır. Ödeme, yetkili yazar hesabından yapılır.
e. Dergimizde, bir yılda en az üç alan editörlüğü süreci yürütüp tamamlayan alan editörlerinin yayın ücretinde % 50 indirim uygulanmaktadır. Bu indirim, çok yazarlı makalelerde her bir yazarın kendi payı için geçerlidir.
f. Yayın ücretleri, sekreterya, yayına hazırlık işlemleri ve dergi akreditasyon maliyetleri için kullanılmaktadır.
g. Ücret ödemeleri, dergimizin yayıncı kuruluşu olan Karadeniz Şairler ve Yazarlar Derneği TL ve USD hesapları üzerinden yapılabilecektir.
h. Ön kontrol aşamasında (hakemlik süreci öncesi) reddedilen makalelerin yükleme ücretlerinin yarısı iade edilir.
ı. Dergi ücretleri, dergimizin bilimsel yayıncılıkta daha kaliteli yayıncılık yapabilmesi için, editöryal süreçler, dil editörleri, grafiker ve mizanpaj işlemleri, hosting, domain ve çevrimiçi sistem abonelikleri için kullanılmaktadır.
II. OKURLARDAN ve / veya ABONELİK SİSTEMLERİNDEN ALINAN ÜCRETLER
a. Kent Akademisi Dergisinin, okurlardan herhangi bir ücret talebi bulunmamaktadır.
b. Kent Akademisi Dergisi’nin kütüphane ve özel dizinler konusunda talep edeceği hükümler saklıdır.
Karadeniz Şairler ve Yazarlar Derneği İBAN HESAPLARI:
IBAN NUMARASI (TL) TR: 070001500158007316964344
IBAN NUMARASI (USD) TR: 530001500158048021390124
Ayrıntılı Kent Akademisi Ücret Politikasına aşağıdaki linkten veya Dokumanlar menümüzdeki D-2 numaralı dosyadan erişim sağlanabilir:
https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/26111

Yayıncı (ICAM Network Adına)

Başeditör

Information Governance, Policy and Ethics, Urbanization Policies, Local Administrations , Urban Field Management

Baş Editör Yardımcısı

City in Human Geography, Urbanization Policies, Urban Policy, Local Administrations , Women's Studies, Urban Sociology and Community Studies, Participation and Governance, City and Regional Planning, Sustainable Design

Yazı İşleri Müdürü

Çevre Mühendisi

Environmental Pollution and Prevention, Health and Ecological Risk Assessment, Life Cycle Assessment and Industrial Ecology

Editörler

Yayın Kurulu

Siyasal ve Yönetsel Bilimler

Kent Planlama ve Çevre Sorunları

Mimarlık ve Tasarım

Ulaştırma ve Lojistik Bilimleri

Turizm ve İletişim

Recreation, Leisure and Tourism Geography
Communication Studies, Public Relations, Tourism Marketing
Communication Technology and Digital Media Studies
Education Management, Tourism, Tourism Management, Sustainable Gastronomy, Gastronomy Tourism
Tourism Policy, Industrial Organisation, Tourism

Tarih, Kültür ve Turizm

Medieval European History, Late Modern Military History, Late Modern Ottoman History, Early Modern Ottoman History, Natural Hazards
Art History, Archaeological Science, Ceramics in Archeology, Hellenistic Period Archeology, Classical Period Archeology, Greek and Roman Period Archeology, Archaeology (Other)
Architectural Heritage and Conservation, Protection, Restoration and Repair in Buildings, Environment, Habitation and Products, History of Architecture
Built Environment and Design, History of Architecture
Philosophy of Society, Turkish Political Life, History of Ottoman Socio-Economy, European Political History, Political History (Other), Late Modern Ottoman History, Ottoman history
Classical Period Archeology
Urban History, History of Architecture
Turkish Folk Literature

İstatistik Editörleri

Biostatistics, Sports Science and Exercise, Animal Science, Genetics and Biostatistics
Political Economy Theory

Icam Network | Etik Kurulu

Bilim Danışma Kurulu

Asya Temsilcisi

Workplace Wellbeing and Quality of Working Life, Corporate Social Responsibility

International Refereed and Indexed Journal of Urban Culture and Management | Kent Kültürü ve Yönetimi Uluslararası Hakemli İndeksli Dergi
Information, Communication, Culture, Art and Media Services (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 Faks: +90452 310 20 30 | E-Mail: (int): info@icamnetwork.net | (TR) bilgi@icamnetwork.net