Research Article

Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları

Volume: 19 Number: 1 January 14, 2026
TR EN

Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları

Abstract

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin halk anlatılarının estetik boyutuyla dijital sanat ortamlarında temsil edilme biçimlerini incelemektedir. Sözlü kültürün temel unsurları arasında yer alan masallar, türküler, ağıtlar ve efsaneler gibi anlatılar, yalnızca kültürel içerik değil aynı zamanda sanatsal ifade biçimleri olarak değerlendirilmiştir. UNESCO ve Europeana gibi uluslararası projelerden, Türkiye merkezli TÜBİTAK destekli dijital uygulamalara kadar uzanan örnekler aracılığıyla, YZ tabanlı sistemlerin bu kültürel anlatıları nasıl işlediği, estetik temsillerde ne tür dönüşümler yarattığı analiz edilmiştir. Bu çalışmada artırılmış gerçeklik, yapay zekâ ile öğrenme ve dijital içerik düzenleme yöntemlerinin halk kültürüyle ilgili içeriklerde ve sanatsal uygulamalarda nasıl kullanıldığı; eğitim, etik, estetik ve sanat açısından ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Çalışmada, dijital ortamlarda içeriklerin bağlamından kopma riski, ağız ve lehçelerin kaybolması ve anlatıların tek biçime indirgenmesi gibi kültürel sorunlara değinilmiştir. Buna karşılık dijital sanatın, SOKÜM’ü görünür kılma, gençlere aktarma ve kolektif belleği sanat yoluyla yaşatma gücü vurgulanmıştır. Sonuç olarak, çalışmanın amacı, YZ destekli sanat pratiklerinin halk kültürü anlatılarını nasıl dönüştürdüğünü, bu dönüşümün estetik, temsili ve etik boyutlarını ortaya koymaktır.

Keywords

Ethical Statement

çalışmada etik kurul iznine ihtiyaç bulunmamaktadır.

References

  1. Eliade, M. (1963). Myth and reality. Harper & Row.
  2. Bauman, R. (1986). Story, performance, and event: Contextual studies of oral narrative. Cambridge University Press
  3. Bauman, R. (1977). Verbal art as performance. Waveland Press.
  4. Colmenares, L. & González-Tennant, E. (2023). Algorithmic Bias and Cultural Heritage Representation in Digital Museums. International Journal of Heritage Studies, 29(2), 134–149. https://doi.org/10.1080/13527258.2023.1234567.
  5. Crystal, D. (2000). Language death. Cambridge University Press.
  6. Couldry, N., & Mejias, U. A. (2019). The costs of connection: How data is colonizing human life and appropriating it for capitalism. Stanford University Press.
  7. Dundes, A. (1965). The Study of Folklore. Prentice-Hall. Englewood Cliffs, NJ. https://archive.org/details/studyoffolklore00dund/page/n503/mode/2up. 13.07.2025 tarihinde erişildi.
  8. Europeana Foundation. (2021). AI4Culture Project Overview. Retrieved https://pro.europeana.eu/project/ai4culture-an-ai-platform-for-the-cultural-heritage-data-space. 13.07.2025 tarihinde erişildi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cultural Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 14, 2026

Submission Date

August 5, 2025

Acceptance Date

December 5, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 1

APA
Sarıtunç, B. (2026). Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları. Kent Akademisi, 19(1), 1-19. https://doi.org/10.35674/kent.1758520
AMA
1.Sarıtunç B. Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları. Urban Academy. 2026;19(1):1-19. doi:10.35674/kent.1758520
Chicago
Sarıtunç, Berrin. 2026. “Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları”. Kent Akademisi 19 (1): 1-19. https://doi.org/10.35674/kent.1758520.
EndNote
Sarıtunç B (January 1, 2026) Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları. Kent Akademisi 19 1 1–19.
IEEE
[1]B. Sarıtunç, “Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları”, Urban Academy, vol. 19, no. 1, pp. 1–19, Jan. 2026, doi: 10.35674/kent.1758520.
ISNAD
Sarıtunç, Berrin. “Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları”. Kent Akademisi 19/1 (January 1, 2026): 1-19. https://doi.org/10.35674/kent.1758520.
JAMA
1.Sarıtunç B. Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları. Urban Academy. 2026;19:1–19.
MLA
Sarıtunç, Berrin. “Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları”. Kent Akademisi, vol. 19, no. 1, Jan. 2026, pp. 1-19, doi:10.35674/kent.1758520.
Vancouver
1.Berrin Sarıtunç. Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları. Urban Academy. 2026 Jan. 1;19(1):1-19. doi:10.35674/kent.1758520

Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management / Kent Akademisi | Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com