Research Article

Yalova ve Çevresinde İskân, Sağlık ve İmar (1921–1938)

Volume: 19 Number: 8 November 7, 2026
TR EN

Yalova ve Çevresinde İskân, Sağlık ve İmar (1921–1938)

Abstract

Bu çalışma, Yalova ve çevresinde 1921–1938 arasında iskân, sağlık ve imar müdahalelerinin birbirine nasıl bağlandığını ve 1930’larda sağlık kenti imgesinin hangi koşullarda oluştuğunu incelemektedir. Savaş sonrası yerleştirme, halk sağlığı ve planlama süreçleri literatürde ayrı ayrı ele alındığından bu süreçlerin aynı yerleşimde nasıl kesiştiği yeterince açıklanmamıştır. Kuramsal çerçeve, kentsel modernleşmeyi, planlama bilgisinin yerel koşullarda yeniden yorumlanmasını ve vitrin kent kavramı üzerinden mekânsal temsili birlikte ele almaktadır. Nitel tarihsel analiz kapsamında arşiv belgeleri, yardım ve tahkik raporları, planlar, tanıklıklar ve dört ulusal gazeteden seçilmiş haberler, mevcut durum, öneri ve uygulama birbirinden ayrılarak eleştirel biçimde karşılaştırılmıştır. Bulgular, 1921’deki yıkım ve tahliyelerin yerleşim ve geçim düzenini bozduğunu göstermektedir. 1924’te mübadillerin iskânına ilişkin kararlarda arazi, zeytinlik, su, sıtma riski ve güvenlik birlikte gözetilmiştir. 1929 sonrasında bataklık ıslahı, dere düzenlemeleri, ulaşım ve kaplıca yatırımları öne çıkmış; idarî ve yasal düzenlemeler, Henri Prost’un görevlendirilmesi ve imar planlarıyla yeniden imar kurumsallaşmaya başlamıştır. Diplomatik ziyaretler, basın gezileri ve kamusal yapılar bu müdahaleleri yurt içi ve yurt dışı kamuoyuna tanıtmıştır. Çalışma, 1920’lerin iskân kayıtlarında yer alan su ve sıtma sorunlarının, Yalova’nın sağlık kenti imgesi şekillenirken 1930’larda yeni müdahalelerle yeniden ele alındığını göstermektedir. Kaplıca ekonomisi, İstanbul bağlantısı ve devlet başkanının ikameti, bu küçük kıyı yerleşimini savaş sonrası onarımla devletin kendini kamuoyuna sunma çabasının aynı mekânda yürütüldüğü bir vitrin kente dönüştürmüştür.

Keywords

Supporting Institution

Finansal destek bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Bu çalışma için etik kurul iznine gerek yoktur. Buna ilişkin ıslak imzalı onam formu makale süreç dosyasına eklenmiştir.

Thanks

Teşekkür edilecek kişi veya kurum bulunmamaktadır.

References

  1. Akcan, E. (2012). Architecture in translation: Germany, Turkey, and the modern house. Duke University Press. https://doi.org/10.1215/9780822395577
  2. Akgün, S. K. (2023). Atatürk, Yalova ve Türkiye’nin çağdaşlaşması. H. Karabağ Arslan (Ed.), Osman Gazi’den Atatürk’e Cumhuriyet’in 100. yılı ve Yalova içinde (ss. 29–42). Gaye Kitabevi.
  3. Akgün, S. K., & Uluğtekin, M. (2020). Yeni belgelerin ışığında Hilâl-i Ahmer’den Kızılay’a (Cilt 1). Türk Kızılay.
  4. Akyol, A. (1998). Atatürk ve Yalova. Yalova Valiliği Yayınları.
  5. Akyol, A. (2005). Atatürk’ün kenti Yalova. Yalova Belediyesi Yayınları.
  6. Altaban, Ö. (2023). Cumhuriyet’in kent planlama politikaları ve Ankara deneyimi. İ. Tekeli (Ed.), Cumhuriyet’in 100 yıllık serüveninde yerel yönetimler ve şehircilik: Kent planlama deneyimi içinde (Cilt 3, ss. 184–209). Marmara Belediyeler Birliği Kültür Yayınları.
  7. Arı, K. (2009). Büyük mübadele: Türkiye’ye zorunlu göç (1923–1925). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  8. Assemblée nationale. (t.y.). Marcel Deschaseaux. Base de données des députés français depuis 1789. https://www2.assemblee-nationale.fr/sycomore/fiche/(num_dept)/2426

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urban History

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 7, 2026

Submission Date

April 4, 2026

Acceptance Date

November 5, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 8

APA
Karabağ Arslan, H. (2026). Yalova ve Çevresinde İskân, Sağlık ve İmar (1921–1938). Kent Akademisi, 19(8), 1-27. https://doi.org/10.35674/kent.1923280
AMA
1.Karabağ Arslan H. Yalova ve Çevresinde İskân, Sağlık ve İmar (1921–1938). Urban Academy. 2026;19(8):1-27. doi:10.35674/kent.1923280
Chicago
Karabağ Arslan, Hacer. 2026. “Yalova Ve Çevresinde İskân, Sağlık Ve İmar (1921–1938)”. Kent Akademisi 19 (8): 1-27. https://doi.org/10.35674/kent.1923280.
EndNote
Karabağ Arslan H (November 1, 2026) Yalova ve Çevresinde İskân, Sağlık ve İmar (1921–1938). Kent Akademisi 19 8 1–27.
IEEE
[1]H. Karabağ Arslan, “Yalova ve Çevresinde İskân, Sağlık ve İmar (1921–1938)”, Urban Academy, vol. 19, no. 8, pp. 1–27, Nov. 2026, doi: 10.35674/kent.1923280.
ISNAD
Karabağ Arslan, Hacer. “Yalova Ve Çevresinde İskân, Sağlık Ve İmar (1921–1938)”. Kent Akademisi 19/8 (November 1, 2026): 1-27. https://doi.org/10.35674/kent.1923280.
JAMA
1.Karabağ Arslan H. Yalova ve Çevresinde İskân, Sağlık ve İmar (1921–1938). Urban Academy. 2026;19:1–27.
MLA
Karabağ Arslan, Hacer. “Yalova Ve Çevresinde İskân, Sağlık Ve İmar (1921–1938)”. Kent Akademisi, vol. 19, no. 8, Nov. 2026, pp. 1-27, doi:10.35674/kent.1923280.
Vancouver
1.Hacer Karabağ Arslan. Yalova ve Çevresinde İskân, Sağlık ve İmar (1921–1938). Urban Academy. 2026 Nov. 1;19(8):1-27. doi:10.35674/kent.1923280

Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com