Research Article

Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı/Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi

Volume: 16 Number: 4 September 25, 2026
TR EN

Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı/Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma ile demiryolu balastı olarak Şabanözü (Polatlı/Ankara) bazaltlarının kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla, bazalt ocağında yapılan incelemelerle birlikte deneyler için örnekler alınmıştır. Bu örnekler üzerinde TCDD Balast Teknik Şartnamesinde belirtilen Magnezyum Sülfat, Mikro-Deval, Los Angeles, tane yoğunluğu ve su emme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, petrografik analiz ile kayacın ismi ve kökeni belirlenmiş; polarizan mikroskop incelemesi sonucunda kayacın magmatik kökenli bir yüzey kayacı olduğu tespit edilerek bazalt olarak tanımlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda Şabanözü (Polatlı/Ankara) bazaltının aşınmaya karşı direnci %8, parçalanma direnci %11, tane yoğunluğu 2,82 Mg/m³, su emme oranı %0,7 ve dona dayanıklılık değeri %1 olarak belirlenmiştir. Elde edilen bu değerler, Şabanözü bazaltlarının konvansiyonel, hızlı tren ve yüksek hızlı tren demiryolu hatlarında balast malzemesi olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Demiryolu balastı olarak en uygun kayaçların belirlenmesi adına, farklı ocaklardan alınacak numunelerle yapılacak yeni araştırmalar kritik bir öneme sahiptir. Özellikle Şabanözü (Polatlı/Ankara) bazalt ocağının potansiyeli, yapımı devam eden Ankara-İzmir yüksek hızlı tren hatlarının balast ihtiyacını karşılama konusunda önemli bilgiler sunacaktır. Bu tür çalışmalar, gelecekteki demiryolu projeleri için daha verimli ve sürdürülebilir malzeme tedarikine ışık tutacağı düşünülmektedir.

Keywords

Balast, Bazalt, Demiryolu, Demiryolu balastı, Şabanözü Polatlı, Yüksek hızlı tren

References

  1. Akıllı El, A. (2024). Farklı bağlayıcılarla hazırlanan poroz asfalt ve yarı rijit üstyapıların mekanik özelliklerinin incelenmesi. Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
  2. Ali, L., Khan, S., Shah, S. J., Ullah, A., Ashraf, H., Ahmad, M., Begum, A., Han, H., Ariza-Montes, A., Araya-Castillo, L., Khan, A. U., Anas, M. and Khan, A. M. (2021). Road and transportation lead to better health and sustainable destination development in host community: a case of China Pakistan Economic Corridor (CPEC). International journal of environmental research and public health, 18(23), 12832. https://doi.org/10.3390/ijerph182312832
  3. Alves, D. T., Ribeiro, R. P., de Castro Xavier, G., Monteiro, S. N., & de Azevedo, A. R. (2025). Technological evaluation of stones from the eastern region of the state of São Paulo, Brazil, for railway ballast. Scientific Reports, 15(1), 1444. https://doi.org/10.1038/s41598-024-83929-9
  4. Alyamaç, K. E. ve Tuğrul Tunç, E. (2020). Farklı test parametreleri için agrega tipinin los angeles aşınma kaybı üzerine etkisi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 32(1): 1-10. https://doi.org/10.35234/fumbd.569198
  5. Anonim, (2020). TCDD balast teknik şartnamesi. Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı, Ankara.
  6. Ashraf, A. and Idrisi, M. J. (2024). Smart and sustainable public transportation-a need of developing countries. International Journal of Networked and Distributed Computing, 12(1), 144-152. https://doi.org/10.1007/s44227-024-00023-2
  7. Bassey, D., Ngene, B., Akinwumi, I., Akpan, V. and Bamigboye, G. (2020). Ballast contamination mechanisms: a criterial review of characterisation and performance ındicators. Infrastructures, 5(11): 94. https://doi.o rg/10.3390/infrastructures5110094
  8. Bayrak, M. Ç. (2018). Altyapı özelliklerinin demiryolu üstyapısının performansına etkisi. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
  9. Bezgin, N. Ö. (2017). High performance concrete requirements for prefabricated high speed railway sleepers. Construction and Building Materials, 138: 340-351. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2017.02.0 20
  10. Cescon, J. T. A. M., de Albuquerque, B. H., Marques, M. E. S., & dos Santos, R. P. (2021). Evaluation of the viability of recycling railroad ballast for reusing in railroads. Research, Society and Development, 10(13), e277101321231-e277101321231. https://orcid.org/0000-0001-5220-1451
APA
Kozak, M. (2026). Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı/Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 16(4), 1501-1512. https://doi.org/10.31466/kfbd.1785830
AMA
1.Kozak M. Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı/Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. KFBD. 2026;16(4):1501-1512. doi:10.31466/kfbd.1785830
Chicago
Kozak, Mehmet. 2026. “Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 16 (4): 1501-12. https://doi.org/10.31466/kfbd.1785830.
EndNote
Kozak M (September 1, 2026) Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı/Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 16 4 1501–1512.
IEEE
[1]M. Kozak, “Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı/Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”, KFBD, vol. 16, no. 4, pp. 1501–1512, Sept. 2026, doi: 10.31466/kfbd.1785830.
ISNAD
Kozak, Mehmet. “Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 16/4 (September 1, 2026): 1501-1512. https://doi.org/10.31466/kfbd.1785830.
JAMA
1.Kozak M. Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı/Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. KFBD. 2026;16:1501–1512.
MLA
Kozak, Mehmet. “Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, vol. 16, no. 4, Sept. 2026, pp. 1501-12, doi:10.31466/kfbd.1785830.
Vancouver
1.Mehmet Kozak. Demiryolu Balastı Olarak Şabanözü (Polatlı/Ankara) Bazaltlarının Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. KFBD. 2026 Sep. 1;16(4):1501-12. doi:10.31466/kfbd.1785830