Review

Gıda Güvenliği ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi

Volume: 13 Number: 2 December 24, 2025
EN TR

Gıda Güvenliği ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi

Abstract

Tarım alanlarında su kaynakları çiftçiler tarafından sulama faaliyetlerine ek olarak yaprak gübre uygulaması, yıkama, soğutma ve don koruması gibi amaçlarla kullanılmaktadır. Tarımsal su kaynakları tarım arazilerinin veya sera gibi üretim alanlarının yakınındaki mevcut su rezervlerinin varlığına göre çeşitlilik gösterebilmektedir. Yüzey sularının gıda kaynaklı hastalıklara sebep olan mikroorganizmalarla kirlenme riskleri yeraltı sularına veya şebeke suyuna göre daha fazladır. Patojenlerin tarımsal sularla çiğ olarak tüketilen ürünlerin yenilebilen kısımlarını kontaminasyonunun birçok gıda kaynaklı zehirlenmeye sebep olabileceği kanıtlanmıştır. Bu durum kimyasal kirleticiler içinde geçerlidir. Tarımsal suların mikrobiyolojik ve kimyasal olarak kontamine olması direk olarak gıda güvenliliğini ve doğal olarak halk sağlığın riske atmaktadır. Bu derleme, tarımsal suların gıda güvenliğindeki rolünü, mikrobiyolojik ve kimyasal kirleticileri, kontaminasyon risklerini, risk yönetim stratejilerini kapsamaktadır. Sulama suyu, Yüzey su kaynakları, Mikrobiyolojik su kalitesi, Kimyasal su kalitesi, Gıda kaynaklı patojenler, Pestisitler, Güvenli yeşillik üretimi

Keywords

Supporting Institution

Muş Alparslan Üniversitesi

Project Number

BAP-21-MMF-4902-03

Thanks

Bu çalışmanın bir kısmı Muş Alparslan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından BAP-21-MMF-4902-03 nolu proje ile desteklenmiştir.

References

  1. [1] Food and Drug Administration (USFDA). Guide to minimize microbial food safety hazards for fresh fruits and vegetables, 1998. https://www.fda.gov/media/117408/download. Accessed 10 May 2021.
  2. [2] Zhang, X. Water quality, agriculture and food safety in China: Current situation, trends, interdependencies, and management, Journal of Integrative Agriculture, 14 2365-2379, 2015
  3. [3] Drechsel, P., S. M. Zadeh, F. Pedrero-Salcedo, F. Alcon, A. Allende, P. Amerasinghe, P. Amoah, A. Ben-Gal, S. E. Benes, ve B. Bruning. Water quality in agriculture: Risks and risk mitigation, 2023
  4. [4] Kolpin, D. W., E. T. Furlong, M. T. Meyer, E. M. Thurman, S. D. Zaugg, L. B. Barber, ve H. T. Buxton. Pharmaceuticals, Hormones, and Other Organic Wastewater Contaminants in U.S. Streams, 1999−2000: A National Reconnaissance, Environmental Science & Technology, 36 1202-1211, 2002
  5. [5] Baker, M. R., S. Buyrukoğlu, G. Buyrukoğlu, J. Moreira, ve Z. Topalcengiz. Efficacy of machine learning models for the prediction of death occurrence and counts associated with foodborne illnesses and hospitalizations in the United States, Microbial Risk Analysis, 100351, 2025
  6. [6] Scallan, E., R. M. Hoekstra, F. J. Angulo, R. V. Tauxe, M.-A. Widdowson, S. L. Roy, J. L. Jones, ve P. M. Griffin. Foodborne illness acquired in the United States—major pathogens, Emerging infectious diseases, 17 7, 2011
  7. [7] Pachepsky, Y., D. R. Shelton, J. E. McLain, J. Patel, ve R. E. Mandrell. Irrigation waters as a source of pathogenic microorganisms in produce: a review, Advances in agronomy, 113 75-141, 2011
  8. [8] Food and Drug Administration (USFDA). Federal Register Notice: Standards for the Growing, Harvesting, Packing, and Holding of Produce for Human Consumption, 2015

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Bacteriology, Environmental Management (Other)

Journal Section

Review

Early Pub Date

December 24, 2025

Publication Date

December 24, 2025

Submission Date

August 11, 2025

Acceptance Date

September 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 2

APA
Demir, M. R., Arslan Öztürk, R., Işık, S., Uzun, H. İ., Işık, S., & Topalcengiz, Z. (2025). Gıda Güvenliği ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi. Mus Alparslan University Journal of Science, 13(2), 405-426. https://doi.org/10.18586/msufbd.1761698
AMA
1.Demir MR, Arslan Öztürk R, Işık S, Uzun Hİ, Işık S, Topalcengiz Z. Gıda Güvenliği ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi. Mus Alparslan University Journal of Science. 2025;13(2):405-426. doi:10.18586/msufbd.1761698
Chicago
Demir, Miray Rezzan, Rabia Arslan Öztürk, Sümeyra Işık, Halil İbrahim Uzun, Sefa Işık, and Zeynal Topalcengiz. 2025. “Gıda Güvenliği Ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik Ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi”. Mus Alparslan University Journal of Science 13 (2): 405-26. https://doi.org/10.18586/msufbd.1761698.
EndNote
Demir MR, Arslan Öztürk R, Işık S, Uzun Hİ, Işık S, Topalcengiz Z (December 1, 2025) Gıda Güvenliği ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi. Mus Alparslan University Journal of Science 13 2 405–426.
IEEE
[1]M. R. Demir, R. Arslan Öztürk, S. Işık, H. İ. Uzun, S. Işık, and Z. Topalcengiz, “Gıda Güvenliği ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi”, Mus Alparslan University Journal of Science, vol. 13, no. 2, pp. 405–426, Dec. 2025, doi: 10.18586/msufbd.1761698.
ISNAD
Demir, Miray Rezzan - Arslan Öztürk, Rabia - Işık, Sümeyra - Uzun, Halil İbrahim - Işık, Sefa - Topalcengiz, Zeynal. “Gıda Güvenliği Ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik Ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi”. Mus Alparslan University Journal of Science 13/2 (December 1, 2025): 405-426. https://doi.org/10.18586/msufbd.1761698.
JAMA
1.Demir MR, Arslan Öztürk R, Işık S, Uzun Hİ, Işık S, Topalcengiz Z. Gıda Güvenliği ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi. Mus Alparslan University Journal of Science. 2025;13:405–426.
MLA
Demir, Miray Rezzan, et al. “Gıda Güvenliği Ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik Ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi”. Mus Alparslan University Journal of Science, vol. 13, no. 2, Dec. 2025, pp. 405-26, doi:10.18586/msufbd.1761698.
Vancouver
1.Miray Rezzan Demir, Rabia Arslan Öztürk, Sümeyra Işık, Halil İbrahim Uzun, Sefa Işık, Zeynal Topalcengiz. Gıda Güvenliği ve Tarımsal Sular: Mikrobiyolojik ve Kimyasal Risklerin Değerlendirilmesi. Mus Alparslan University Journal of Science. 2025 Dec. 1;13(2):405-26. doi:10.18586/msufbd.1761698