Research Article

Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler ve Kolonizasyon Süreci

Volume: 8 Number: 2 December 26, 2025
TR EN

Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler ve Kolonizasyon Süreci

Abstract

Orta Çağ devletlerinin özü, iktidarlarının sınırları ve bu yapıların nasıl işledikleri üzerine uzun yıllardır ele alınan çalışmalar, sınır tartışmalarının popülerleşmesiyle birlikte son elli yılda farklı bir açıdan desteklenmiştir. Dönemin siyasi yapılarının merkezleri olarak nitelendirilen “saray” gücünün, modern devletlerin aksine oldukça kısıtlı bir hareket alanına sahip oluşu, bu siyasi yapıların üzerinde bulundukları topoğrafya, sosyopolitik çevre, dinî ve kültürel-etnik dağılımlarına dek geniş bir aktör ağı tarafından manipüle edilmelerine yol açıyordu. Bu çalışmada, mevzubahis etkenler tarafından çoğu Orta Çağ iktidarına kıyasla daha çok sınırlandırılmış bir yapı olan Kudüs Haçlı Krallığı üzerine yoğunlaşılacaktır. Haçlıların geldikleri andan itibaren tatbik ettikleri iktidar inşa sürecine dikkat çekilerek, Müslüman komşuları arasındaki savaş ortamının tarafların ulaşılabilir nüfuz alanlarını nereye dek sınırlandırdığı, Kudüs Haçlı Krallığı merkeze alınarak Orta Çağ devletlerinin sınır çizgilerine sahip olup olmadığı ve eğer yoksa politik limitlerin hangi sembolik ve pratik düzlemlerde tahayyül edildiği incelenecektir. Bu süreç son olarak Kudüs Haçlı Krallığı’nın XII. yüzyıldaki iki politikası üzerinden örneklendirilecektir. Bunlar ilk olarak Askâlan politikasındaki Fatımî iktidarıyla olan ilişkileri ve ardından Ürdünötesi Lortluğu’nun inşa süreciyle kalelerin buradaki mahiyeti üzerinedir. Kudüs Haçlı Krallığı’nın tarihini, XII. yüzyılın neredeyse tamamı boyunca adım adım kısıtlı kaynaklarla yürütülen bir kolonizasyon süreci olarak okumakla; kalelerin, orduların ve serhad bölgelerindeki yapılanmaların hangi perspektiften incelenmesi gerektiği üzerinde durulacak, sınır çizgileri olmayan bir “serhad” dünyasında iktidarların birbirlerinden ne şekilde ayrıldığı veyahut ayrılamadığı ortaya konacaktır.

Keywords

References

  1. Birincil Kaynaklar
  2. Albertus (Albericus) Aquensis, Historia Ierosolymitana, çev. Susan b. Edgington, Oxford: Clarendon, 2007.
  3. Annales Bertianini, MGH SS. rr. Germ. V, ed. G. Waitz, Hannover, 1883.
  4. Başkeşiş Danylo, The pilgrimage of the Russian abbot Daniel in the Holy Land, 1106-1107 A.D, çev. Charles W. Wilson, Londra: Palestine Pilgrims’ Text Society, 1888.
  5. Cartulaire général de l'Ordre des Hospitaliers, I, ed. J. Delaville Le Roulx, Paris: 1894, 97-98, n. 116.
  6. Charter Granted by King Henry II at Bridgenorth, NA/CHICTY/A/2/(3), Temmuz 1155.
  7. Chronique d'Ernoul et de Bernard le Trésorier, çev. Ahmet Deniz Altunbaş, Haçlı Seferleri Tarihi: Selahaddin Eyyubi ve Haçlılar. İstanbul: Kronik Yayınları, 2019.
  8. Çalışır, Abdurrahman Onur, “Saewulf’un Hac Seyahatnamesi, 1102-1103: Kudüs Krallığı’nın İlk Yıllarına Dair Bir Anlatı (Analiz, Çeviri ve Yeni Edisyon)”, MESOS, 3/3 (2021) 1-74.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Medieval European History

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 26, 2025

Submission Date

July 17, 2025

Acceptance Date

October 22, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 2

APA
Şahan, O. (2025). Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler ve Kolonizasyon Süreci. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 8(2), 630-658. https://doi.org/10.48120/oad.1744642
AMA
1.Şahan O. Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler ve Kolonizasyon Süreci. OAD. 2025;8(2):630-658. doi:10.48120/oad.1744642
Chicago
Şahan, Onuralp. 2025. “Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı Ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler Ve Kolonizasyon Süreci”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8 (2): 630-58. https://doi.org/10.48120/oad.1744642.
EndNote
Şahan O (December 1, 2025) Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler ve Kolonizasyon Süreci. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8 2 630–658.
IEEE
[1]O. Şahan, “Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler ve Kolonizasyon Süreci”, OAD, vol. 8, no. 2, pp. 630–658, Dec. 2025, doi: 10.48120/oad.1744642.
ISNAD
Şahan, Onuralp. “Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı Ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler Ve Kolonizasyon Süreci”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8/2 (December 1, 2025): 630-658. https://doi.org/10.48120/oad.1744642.
JAMA
1.Şahan O. Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler ve Kolonizasyon Süreci. OAD. 2025;8:630–658.
MLA
Şahan, Onuralp. “Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı Ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler Ve Kolonizasyon Süreci”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 2, Dec. 2025, pp. 630-58, doi:10.48120/oad.1744642.
Vancouver
1.Onuralp Şahan. Orta Çağ Devletleri Siyasî Sınırlara Sahip Miydi? Kudüs Haçlı Krallığı ve Müslüman Komşuları Arasındaki İktidar Limitleri, Kaleler ve Kolonizasyon Süreci. OAD. 2025 Dec. 1;8(2):630-58. doi:10.48120/oad.1744642

16263  open-access-logo.png   COPE.jpg  32977


Articles published in Ortaçağ Araştırmaları Dergisi are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0). Ortaçağ Araştırmaları Dergisi provides immediate open-access to its content, reflecting its conviction in advancing global knowledge exchange. The opinions presented in the articles are the sole responsibility of their respective authors and do not present the view or opinions of Ortaçağ Araştırmaları Dergisi. Terms of Use & Privacy Policy