Research Article

İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR

Volume: 9 Number: 1 February 23, 2026
Mehmet Etlioğlu *, Hafize Ayan
TR EN

İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR

Abstract

Bu çalışma, yoğun ve şiddetli rekabet ortamında pazarlama yeniliğinin işletme performansı ve rekabet avantajına etkileri ile rekabet avantajının işletme performansı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma Konya ilinde hızlı tüketim sektöründe kartopu örneklem yöntemi ile seçilmiş 412 üst ve orta düzey yöneticilerle anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler SPSS 25.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Analiz bulgularına göre, pazarlama yeniliği rekabet avantajını ve işletme performansını, rekabet avantajının da işletme performasını pozitif ve anlamlı düzeyde etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Özellikle pazarlama inovasyonu, işletme performansındaki değişimin yaklaşık %45'ini açıklamaktadır. Sonuçlar, işletmelerin artan rekabet koşullarında ayakta kalabilmek ve sürdürülebilir başarı elde edebilmek için inovasyon ve pazarlama süreçlerine sürekli yatırım yapması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, işletmelerin dinamik ve yoğun rekabet koşullarında sürdürülebilir rekabet ve işletme performansı için geleneksel yaklaşımların ötesine geçerek taklit edilmesi ve uygulanması zor stratejik pazarlama odaklı yeniliklere ve içsel kaynaklarını (varlıklar ve yetenekler) ve dışsal çevre koşullarını (rakipler ve pazar yapısı) kapsayan kapsamlı bir stratejik analiz ile uygun rekabet strateji/stratejilerini seçerek değer yaratmalılar.

Keywords

Yenilik, Pazarlama Yeniliği, İşletme Performansı, Rekabet Stratejileri

Ethical Statement

Ethical approval for this study was obtained from the Konya Food and Agriculture University Ethics Committee on April 29, 2024, with decision number [2024/04] 12. All participants included in the study were informed about the purpose and scope of the research, and their voluntary consent was obtained. The confidentiality and anonymity of the data were protected. Conflict of Interest: The authors state that there is no conflict of interest with any person or institution in this study's conduct, results, or publication. Financial Support: This study was conducted without any financial support from any institution or organization.

Thanks

We would like to thank all participants who contributed to the research process and the anonymous reviewers whose valuable opinions and suggestions enhanced the quality of the study during the evaluation phase.

References

  1. Agustian, K., Pohan, A., Zen, A., Wiwin, W., & Malik, A. J. (2023). Human resource management strategies in achieving competitive advantage in business administration. Journal of Contemporary Administration and Management (ADMAN), 1(2), 108-117. https://doi.org/10.61100/adman.v1i2.53
  2. Akbolat, M. & Işık, O. (2012). Hastanelerde rekabet stratejileri ve performans. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 16(1), 401-424.
  3. Akçagün, E. (2011). Türk hazır giyim sanayinde uluslararası pazarlarda üstünlük sağlamasına yönelik rekabet stratejisi modeli geliştirilmesi. (Tez No. 304601) [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi].
  4. Akis, E. (2015). Innovation and competitive power. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 195, 1311-1320. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.06.304
  5. Aksoy, H. (2017). How do innovation culture, marketing innovation and product innovation affect the market performance of small and medium-sized enterprises (SMEs)?. Technology in Society, 51, 133-141. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2017.08.005
  6. Al-Ansari, Y, Altalib, M., & Sardoh, M. (2013). Technology orientation, innovation and business performance: a study of Dubai SMES. The International Technology Management Review, 3(1), 1-11. https://doi.org/10.2991/itmr.2013.3.1.1
  7. Allen, R. S., & Helms, M. M. (2006). Linking strategic practices and organizational performance to porter’s generic strategies. Business Process Management, 12(4), 433-454. https://doi.org/10.1108/14637150610678069
  8. Amabile, T. M. (1997). Motivating creativity in organizations: On doing what you love and loving what you do. California management review, 40(1), 39-58. https://doi.org/10.2307/41165921
  9. Altuntaş, G., & Dönmez, D. (2010). Girişimcilik yönelimi ve örgütsel performans ilişkisi: çanakkale bölgesinde faaliyet gösteren otel işletmelerinde bir araştırma. İstanbul University Journal of the School of Business Administration, 39(1), 50-74.
  10. Antoncic, B., Hisrich, R.D. (2001). Intrapreneurship: Construct refinement and cross-cultural validation. Journal of Business Venturing 16, 495–527. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(99)00054-3
APA
Etlioğlu, M., & Ayan, H. (2026). İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 9(1), 56-79. https://doi.org/10.33723/rs.1843816
AMA
1.Etlioğlu M, Ayan H. İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9(1):56-79. doi:10.33723/rs.1843816
Chicago
Etlioğlu, Mehmet, and Hafize Ayan. 2026. “İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 (1): 56-79. https://doi.org/10.33723/rs.1843816.
EndNote
Etlioğlu M, Ayan H (February 1, 2026) İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 1 56–79.
IEEE
[1]M. Etlioğlu and H. Ayan, “İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR”, R&S - Research Studies Anatolia Journal, vol. 9, no. 1, pp. 56–79, Feb. 2026, doi: 10.33723/rs.1843816.
ISNAD
Etlioğlu, Mehmet - Ayan, Hafize. “İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9/1 (February 1, 2026): 56-79. https://doi.org/10.33723/rs.1843816.
JAMA
1.Etlioğlu M, Ayan H. İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9:56–79.
MLA
Etlioğlu, Mehmet, and Hafize Ayan. “İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR”. R&S - Research Studies Anatolia Journal, vol. 9, no. 1, Feb. 2026, pp. 56-79, doi:10.33723/rs.1843816.
Vancouver
1.Mehmet Etlioğlu, Hafize Ayan. İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026 Feb. 1;9(1):56-79. doi:10.33723/rs.1843816