Araştırma Makalesi

İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR

Cilt: 9 Sayı: 1 23 Şubat 2026
Mehmet Etlioğlu *, Hafize Ayan
PDF İndir
TR EN

İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR

Öz

Bu çalışma, yoğun ve şiddetli rekabet ortamında pazarlama yeniliğinin işletme performansı ve rekabet avantajına etkileri ile rekabet avantajının işletme performansı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma Konya ilinde hızlı tüketim sektöründe kartopu örneklem yöntemi ile seçilmiş 412 üst ve orta düzey yöneticilerle anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler SPSS 25.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Analiz bulgularına göre, pazarlama yeniliği rekabet avantajını ve işletme performansını, rekabet avantajının da işletme performasını pozitif ve anlamlı düzeyde etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Özellikle pazarlama inovasyonu, işletme performansındaki değişimin yaklaşık %45'ini açıklamaktadır. Sonuçlar, işletmelerin artan rekabet koşullarında ayakta kalabilmek ve sürdürülebilir başarı elde edebilmek için inovasyon ve pazarlama süreçlerine sürekli yatırım yapması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, işletmelerin dinamik ve yoğun rekabet koşullarında sürdürülebilir rekabet ve işletme performansı için geleneksel yaklaşımların ötesine geçerek taklit edilmesi ve uygulanması zor stratejik pazarlama odaklı yeniliklere ve içsel kaynaklarını (varlıklar ve yetenekler) ve dışsal çevre koşullarını (rakipler ve pazar yapısı) kapsayan kapsamlı bir stratejik analiz ile uygun rekabet strateji/stratejilerini seçerek değer yaratmalılar.

Anahtar Kelimeler

Yenilik, Pazarlama Yeniliği, İşletme Performansı, Rekabet Stratejileri

Etik Beyan

Bu çalışma için Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi Etik Kurulu’ndan 29.04.2024 tarihli ve [2024/04] 12 numaralı karar sayısı ile etik onay alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen tüm katılımcılardan, araştırmanın amacı ve kapsamı hakkında bilgilendirilerek gönüllü katılım onayları alınmıştır. Verilerin gizliliği ve anonimliği korunmuştur. Çıkar Çatışması: Yazarlar, bu çalışmanın yürütülmesi, sonuçlarının raporlanması veya yayımlanması aşamasında herhangi bir kişi ya da kurumla çıkar çatışması bulunmadığını beyan ederler. Finansal Destek: Bu çalışma herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmadan yürütülmüştür.

Teşekkür

Araştırma sürecine katkı sağlayan tüm katılımcılara ve makalenin değerlendirme aşamasındaki değerli görüş ve önerileriyle çalışmanın niteliğini artıran anonim hakemlere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Agustian, K., Pohan, A., Zen, A., Wiwin, W., & Malik, A. J. (2023). Human resource management strategies in achieving competitive advantage in business administration. Journal of Contemporary Administration and Management (ADMAN), 1(2), 108-117. https://doi.org/10.61100/adman.v1i2.53
  2. Akbolat, M. & Işık, O. (2012). Hastanelerde rekabet stratejileri ve performans. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 16(1), 401-424.
  3. Akçagün, E. (2011). Türk hazır giyim sanayinde uluslararası pazarlarda üstünlük sağlamasına yönelik rekabet stratejisi modeli geliştirilmesi. (Tez No. 304601) [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi].
  4. Akis, E. (2015). Innovation and competitive power. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 195, 1311-1320. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.06.304
  5. Aksoy, H. (2017). How do innovation culture, marketing innovation and product innovation affect the market performance of small and medium-sized enterprises (SMEs)?. Technology in Society, 51, 133-141. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2017.08.005
  6. Al-Ansari, Y, Altalib, M., & Sardoh, M. (2013). Technology orientation, innovation and business performance: a study of Dubai SMES. The International Technology Management Review, 3(1), 1-11. https://doi.org/10.2991/itmr.2013.3.1.1
  7. Allen, R. S., & Helms, M. M. (2006). Linking strategic practices and organizational performance to porter’s generic strategies. Business Process Management, 12(4), 433-454. https://doi.org/10.1108/14637150610678069
  8. Amabile, T. M. (1997). Motivating creativity in organizations: On doing what you love and loving what you do. California management review, 40(1), 39-58. https://doi.org/10.2307/41165921
  9. Altuntaş, G., & Dönmez, D. (2010). Girişimcilik yönelimi ve örgütsel performans ilişkisi: çanakkale bölgesinde faaliyet gösteren otel işletmelerinde bir araştırma. İstanbul University Journal of the School of Business Administration, 39(1), 50-74.
  10. Antoncic, B., Hisrich, R.D. (2001). Intrapreneurship: Construct refinement and cross-cultural validation. Journal of Business Venturing 16, 495–527. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(99)00054-3

Kaynak Göster

APA
Etlioğlu, M., & Ayan, H. (2026). İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 9(1), 56-79. https://doi.org/10.33723/rs.1843816
AMA
1.Etlioğlu M, Ayan H. İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9(1):56-79. doi:10.33723/rs.1843816
Chicago
Etlioğlu, Mehmet, ve Hafize Ayan. 2026. “İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 (1): 56-79. https://doi.org/10.33723/rs.1843816.
EndNote
Etlioğlu M, Ayan H (01 Şubat 2026) İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 1 56–79.
IEEE
[1]M. Etlioğlu ve H. Ayan, “İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR”, R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 1, ss. 56–79, Şub. 2026, doi: 10.33723/rs.1843816.
ISNAD
Etlioğlu, Mehmet - Ayan, Hafize. “İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9/1 (01 Şubat 2026): 56-79. https://doi.org/10.33723/rs.1843816.
JAMA
1.Etlioğlu M, Ayan H. İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9:56–79.
MLA
Etlioğlu, Mehmet, ve Hafize Ayan. “İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR”. R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 1, Şubat 2026, ss. 56-79, doi:10.33723/rs.1843816.
Vancouver
1.Mehmet Etlioğlu, Hafize Ayan. İŞLETME PERFORMANSININ BELİRLEYİCİLERİ OLARAK PAZARLAMA YENİLİĞİ VE REKABET STRATEJİLERİ: AMPİRİK KANITLAR. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 01 Şubat 2026;9(1):56-79. doi:10.33723/rs.1843816