TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ
Abstract
Bu çalışmada Türkiye’de kapsayıcı büyüme olgusu çerçevesinde kadın istihdamı, ekonomik büyüme, beşeri sermaye (yükseköğrenim) ve demografik yapı (doğurganlık) arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler analiz edilmiştir. Çalışmanın dönem aralığı 1995-2024 yılları arasıdır. Çalışmanın ampirik analiz kısmında yapısal kırılmaları dikkate alan Zivot-Andrews tek yapısal kırılmalı birim kök testi kullanılmıştır. Çalışmada makroekonomik ve kurumsal şokları temsil eden kırılma yılları 2000, 2002, 2004, 2012 olarak belirlenmiştir. Bu kırılma yılları ARDL sınır testi modeline kukla değişken olarak entegre edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgular, değişkenler arasında güçlü bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığını doğrulamaktadır. Uzun dönem katsayı tahminlerine göre, Türkiye'de ekonomik büyümenin kadın istihdamı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamakta olup, bu durum büyümenin istihdam yaratma ve kapsayıcılık kapasitesinin zayıf olduğuna işaret etmektedir. Öte yandan, yükseköğrenim okullaşma oranının kadın istihdamını pozitif yönde etkilediği, doğurganlık oranının ise şiddetli ve negatif bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Kısa dönem analizinde hesaplanan hata düzeltme katsayısı, sistemdeki şokların yaklaşık iki yıl içinde dengeye yakınsadığını göstermektedir. Politika yapıcıların, büyümenin niceliğinden ziyade niteliğine odaklanması gerekmektedir. Ayrıca çocuk bakım hizmetlerinin kurumsallaştırılması gibi yapısal reformları hayata geçirmesi, kapsayıcı büyümenin tesisi için oldukça gereklidir.
Keywords
Kapsayıcı Büyüme, Kadınların İşgücüne Katılımı, Yapısal Kırılmalar, ARDL Sınır Testi, Türkiye Ekonomisi
Supporting Institution
Ethical Statement
References
- Ali, I., & Son, H. H. (2007). Measuring inclusive growth. Asian Development Review, 24(1), 11–31. https://doi.org/10.1142/S0116110507000024
- Becker, G. S. (1965). A theory of the allocation of time. The Economic Journal, 75(299), 493–517. https://doi.org/10.2307/2228949
- Bloom, D. E., Canning, D., Fink, G., & Finlay, J. E. (2009). Fertility, female labor force participation, and the demographic dividend. Journal of Economic Growth, 14(2), 79–101. https://doi.org/10.1007/s10887-009-9039-9
- Dayıoğlu, M., & Kırdar, M. G. (2010). Determinants of and trends in labor force participation of women in Turkey (Working Paper No. 5). State Planning Organization and World Bank Welfare and Social Policy Analytical Work Program. http://documents.worldbank.org/curated/en/466591468316462301
- Goldin, C. (1994). The U-shaped female labor force function in economic development and economic history, NBER Working Papers 4707, National Bureau of Economic Research, Inc. https://ssrn.com/abstract=233692
- Kabeer, N. (2012). Women’s economic empowerment and inclusive growth: labour markets and enterprise development. CDPR Discussion Paper, 29/12, 1-70. https://soas-repository.worktribe.com/output/384662
- Klasen, S. (2002). Low schooling for girls, slower growth for all? Cross-country evidence on the effect of gender inequality in education on economic development. The World Bank Economic Review, 16(3), 345–373. https://doi.org/10.1093/wber/lhf004
- İlkkaracan, İ. (2012). Why so few women in the labor market in Turkey? Feminist Economics, 18(1), 1–37. https://doi.org/10.1080/13545701.2011.649358
- OECD. (2023). Labour force participation rate (indicator). https://www.oecd.org/en/data/indicators/labour-force-participation-rate.html Erişim Tarihi:31.08.2026
- Tansel, A. (2002). Economic development and female labor force participation in Turkey: Time-series evidence and cross-province estimates (ERC Working Papers in Economics No. 01/05). METU Economic Research Center. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.301946