Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ

Cilt: 9 Sayı: 4 30 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de kapsayıcı büyüme olgusu çerçevesinde kadın istihdamı, ekonomik büyüme, beşeri sermaye (yükseköğrenim) ve demografik yapı (doğurganlık) arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler analiz edilmiştir. Çalışmanın dönem aralığı 1995-2024 yılları arasıdır. Çalışmanın ampirik analiz kısmında yapısal kırılmaları dikkate alan Zivot-Andrews tek yapısal kırılmalı birim kök testi kullanılmıştır. Çalışmada makroekonomik ve kurumsal şokları temsil eden kırılma yılları 2000, 2002, 2004, 2012 olarak belirlenmiştir. Bu kırılma yılları ARDL sınır testi modeline kukla değişken olarak entegre edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgular, değişkenler arasında güçlü bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığını doğrulamaktadır. Uzun dönem katsayı tahminlerine göre, Türkiye'de ekonomik büyümenin kadın istihdamı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamakta olup, bu durum büyümenin istihdam yaratma ve kapsayıcılık kapasitesinin zayıf olduğuna işaret etmektedir. Öte yandan, yükseköğrenim okullaşma oranının kadın istihdamını pozitif yönde etkilediği, doğurganlık oranının ise şiddetli ve negatif bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Kısa dönem analizinde hesaplanan hata düzeltme katsayısı, sistemdeki şokların yaklaşık iki yıl içinde dengeye yakınsadığını göstermektedir. Politika yapıcıların, büyümenin niceliğinden ziyade niteliğine odaklanması gerekmektedir. Ayrıca çocuk bakım hizmetlerinin kurumsallaştırılması gibi yapısal reformları hayata geçirmesi, kapsayıcı büyümenin tesisi için oldukça gereklidir.

Anahtar Kelimeler

Kapsayıcı Büyüme, Kadınların İşgücüne Katılımı, Yapısal Kırılmalar, ARDL Sınır Testi, Türkiye Ekonomisi

Destekleyen Kurum

Bu araştırma için herhangi bir kurum, kuruluş veya fon sağlayıcıdan finansal/maddi destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Ali, I., & Son, H. H. (2007). Measuring inclusive growth. Asian Development Review, 24(1), 11–31. https://doi.org/10.1142/S0116110507000024
  2. Becker, G. S. (1965). A theory of the allocation of time. The Economic Journal, 75(299), 493–517. https://doi.org/10.2307/2228949
  3. Bloom, D. E., Canning, D., Fink, G., & Finlay, J. E. (2009). Fertility, female labor force participation, and the demographic dividend. Journal of Economic Growth, 14(2), 79–101. https://doi.org/10.1007/s10887-009-9039-9
  4. Dayıoğlu, M., & Kırdar, M. G. (2010). Determinants of and trends in labor force participation of women in Turkey (Working Paper No. 5). State Planning Organization and World Bank Welfare and Social Policy Analytical Work Program. http://documents.worldbank.org/curated/en/466591468316462301
  5. Goldin, C. (1994). The U-shaped female labor force function in economic development and economic history, NBER Working Papers 4707, National Bureau of Economic Research, Inc. https://ssrn.com/abstract=233692
  6. Kabeer, N. (2012). Women’s economic empowerment and inclusive growth: labour markets and enterprise development. CDPR Discussion Paper, 29/12, 1-70. https://soas-repository.worktribe.com/output/384662
  7. Klasen, S. (2002). Low schooling for girls, slower growth for all? Cross-country evidence on the effect of gender inequality in education on economic development. The World Bank Economic Review, 16(3), 345–373. https://doi.org/10.1093/wber/lhf004
  8. İlkkaracan, İ. (2012). Why so few women in the labor market in Turkey? Feminist Economics, 18(1), 1–37. https://doi.org/10.1080/13545701.2011.649358
  9. OECD. (2023). Labour force participation rate (indicator). https://www.oecd.org/en/data/indicators/labour-force-participation-rate.html Erişim Tarihi:31.08.2026
  10. Tansel, A. (2002). Economic development and female labor force participation in Turkey: Time-series evidence and cross-province estimates (ERC Working Papers in Economics No. 01/05). METU Economic Research Center. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.301946

Kaynak Göster

APA
Çelik, D. (2026). TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 9(4), 398-404. https://doi.org/10.33723/rs.2030437
AMA
1.Çelik D. TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9(4):398-404. doi:10.33723/rs.2030437
Chicago
Çelik, Duygu. 2026. “TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 (4): 398-404. https://doi.org/10.33723/rs.2030437.
EndNote
Çelik D (01 Ekim 2026) TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 4 398–404.
IEEE
[1]D. Çelik, “TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ”, R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 4, ss. 398–404, Eki. 2026, doi: 10.33723/rs.2030437.
ISNAD
Çelik, Duygu. “TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9/4 (01 Ekim 2026): 398-404. https://doi.org/10.33723/rs.2030437.
JAMA
1.Çelik D. TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9:398–404.
MLA
Çelik, Duygu. “TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ”. R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 4, Ekim 2026, ss. 398-04, doi:10.33723/rs.2030437.
Vancouver
1.Duygu Çelik. TÜRKİYE’DE KAPSAYICI BÜYÜME VE KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI: YAPISAL KIRILMALARI DİKKATE ALAN ARDL ANALİZİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 01 Ekim 2026;9(4):398-404. doi:10.33723/rs.2030437