Çeviride Akademi-Sektör Bağlantısı ve Çevirmen Adaylarının İstihdam Edilebilirliği

A well-established academy-sector cooperation is one of the prominent goals of the National Vocational Qualifications System (NVQS) coordinated by the Vocational Qualifications Authority (VQA) in Türkiye. When a strong link is established between these two stakeholders, the employability of graduates is expected to be high. Further, employability plays a major role in training professionals equipped for today’s rapidly changing industrial settings and roles. The significance of academy-industry cooperation for better employability of translation and interpreting (T&I) graduates has been a topic of inquiry in the last decade in T&I studies literature and some studies in this field reveal certain models and methods for designing T&I curriculums catering for the needs and expectations of the labour market. Accordingly, this study aims to contribute to these methods proposing that the national occupational standards, as the outputs of the NVQS in Türkiye, can also be used as a shared reference source between academy and industry in the process of developing curriculums compatible with industrial needs. The step-by-step process included in the Guide for Developing Programs Based on National Occupational Standards in Education developed by VQA is used to that end. Referring to the process flows described in the Guide, this study entails the utilization of the National Occupational Standard for Translator/Interpreter [(Level 6)-NOSTI] with the purpose of evaluating the compliance/relevance of the curriculums of T&I departments with (the occupational duties and tasks enlisted in) NOSTI and developing NOSTI-compatible education programs. Besides, factors that may impact/hinder the implementation of the procedures presented by VQA are also addressed in the study.

Akademi ve sektör ilişkisinin kuvvetlendirilmesi ülkemizde Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından yürütülen Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi (UMYS) çalışmalarının temel hedefleri arasındadır. Akademi-sektör bağlantısının güçlü olması aynı zamanda belirli bir alanda eğitim almış mezunların istihdam edilebilirliğinin artırılmasını destekleyen temel unsurlardan birisidir. İstihdam edilebilirlik, akademide öğretim planları oluşturulurken/güncellenirken günümüzün hızla değişen sektör koşullarına hazırlıklı meslek erbapları yetiştirilebilmesi için de göz önünde bulundurulması gereken bir gerekliliktir. Mütercim ve tercümanlık bölümü mezunlarının istihdam edilebilirliğinin artırılmasını destekleyen bir unsur olarak akademi-sektör bağlantısının önemi, çeviribilim literatüründe özellikle son on yılda odaklanılan araştırma konularından biri olmuştur ve bu konuyu ele alan bazı çalışmalarda sektör gerekliliklerini kapsayan öğretim planları oluşturulmasında faydalanılabilecek çeşitli yöntem ve modellere yer verilmiştir. Alanyazındaki bu araştırmalarla paralel olarak bu çalışmada, mevcut modellerin yanı sıra, ülkemizde UMYS çalışmalarının çıktıları olan meslek standartlarının da sektör gerekliliklerini kapsayan öğretim planları oluşturulurken akademi-sektör arasında ortak referans kaynağı olarak kullanılabileceği önerilmektedir. Bu doğrultuda, mütercim ve tercümanlık bölümleri öğretim planlarının Çevirmen (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı (ÇUMS) ile uyumluluğunun karşılaştırılması ve ÇUMS ile uyumlu eğitim programları geliştirilmesi amacıyla nasıl bir izlek takip edilebileceği MYK tarafından hazırlanmış olan Meslek Standartlarına Dayalı Eğitimde Program Geliştirme Rehberi kullanılarak gösterilmiş ve bu izlek çalışmalarının uygulanabilirliğini etkileyebilecek/zorlaştırabilecek unsurlara da değinilerek bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır.