KAZVİNÎ’NİN ‘ACÂİBÜ’L-MAHLÛKÂT’INDA İNSAN ANATOMİSİNİN İLÂHÎ DÜZEN VE HİKMET AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Kazvinî, 13. yüzyılın önemli âlimlerinden biri olup doğa bilimleriyle ilgilenen ansiklopedik birikimiyle dikkat çekmektedir. Müellifin iki temel eserinden biri olan ʿAcâʾibü’l-Mahlûkât ve Garâʾibü’l-Mevcûdât, hem kapsamı hem de etkisi bakımından diğerinden daha fazla bilinmektedir. Bu eser, İslâm dünyasında olduğu kadar Batı’da da geniş yankı uyandırmış, yüzyıllar boyunca birçok dile çevrilmiş ve şerhedilmiştir. Bu eser, temelde kozmografik bir anlayışla kaleme alınmış olmakla birlikte, evrenin düzeni, gök cisimleri, iklimler ve yeryüzü unsurlarını açıklayan kapsamlı bir doğa tasvirini içermektedir. Bununla da sınırlı kalmayarak coğrafya, biyoloji, jeoloji, mineraloji, astroloji ve zooloji gibi birçok bilim dalına ilişkin gözlem ve açıklamalar sunmakta; aynı zamanda tarihî olaylar, mitolojik unsurlar, dinî metinlerden alınan kıssalar ve teolojik yaklaşımlar gibi kültürel unsurlara da yer vermektedir. Özellikle dikkat çeken bir diğer yönü ise, eserin insan anatomisine dair içerdiği ayrıntılı bilgiler ve bu bilgilerin aktarım biçimidir. Kazvinî, insan bedenini sadece fiziksel bir varlık olarak değil, aynı zamanda ilâhî bir düzenin parçası ve hikmetle yaratılmış bir bütünlük olarak ele alır. Organların yapısı ve işleyişi detaylı bir şekilde betimlenirken, her bir uzvun yaratılışındaki hikmet, işlevselliğiyle birlikte metafiziksel bir bağlamda değerlendirilmektedir. Bu makale, Kazvinî’nin söz konusu eserinde insan anatomisine dair sunduğu bilgiler ışığında, onun anatomik anlayışını, dönemin tıbbî ve ilmî perspektifiyle olan ilişkisini ve ilâhî hikmete dayalı açıklamalarını inceleyerek, eserin tıp tarihi ve din-bilim ilişkileri açısından taşıdığı önemi ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağarı, M. (2009). Kazvinî’nin Âsâru’l-Bilâd ve Ahbâru’l-İbâd’ı (İnceleme-Değerlendirme). İstanbul: Kitabevi Yayınları.
- Al-Ahmad, A. R. (d.n.). Rıhletü ve’r-rahhaletü’l-müslimun. Jeddah.
- Al-Azzavi, A. (1957). Ta’rif bi’l-müerrihin fî ahdi’l-mogul ve’t-türkman. Baghdad: Seriketü’t-Ticare.
- Al-Hasan, Z. M. (1981). Rehhaletü’l-müslimun fi usuri’l-vusta. Beirut: Darü’r-Raidi’l-Arabi.
- Alkan, H. (2025). “Kazvinî ve İbnü’l-Verdî’nin kozmografya eserlerinde şifalı bitkiler: karşılaştırmalı bir inceleme”. Academic Journal of History and Idea. 12(4), 909-928.
- Hayashi, N. (2017). “Scientific or Narrative? the tradition of ıllustration of the al-qazwini’s ajaib al-mahluqat in the late 15th century persian manuscripts”. Journal of Computational and Theoretical Nanoscience. 23(5), 4701-4704.
- Koca, O., & Dönmez, N. (2020). “İkinci beyin: Bağırsak”. Atatürk University Journal of Veterinary Sciences and Practices. 15(2), 187-195.
- Lewicki, T. (1997). “Al-Kazwini”. The Encyclopaedia of Islam. 4, 865-866.
- Qazwini (2000). ʿAjaʾib al-makhluqat and gharaʾib al-mawjudat. Beirut: Matbaatü’l-Alami.
- Qazwini (d.n.). Athar al-bilad and akhbar al-‘ibad. Beirut: Daru Sadır.
THE EVALUATION OF THE HUMAN ANATOMY IN QAZWINI’S AJA’IB AL-MAKHLUQAT FROM THE PERSPECTIVE OF DIVINE ORDER AND WISDOM
Öz
Qazwini was one of the most influential scholars of the thirteenth century, distinguished by his encyclopedic knowledge of the natural sciences. Among his two major works, ʿAjaʾib al-Makhluqat wa Gharaʾib al-Mawjudat stands out for its scope and enduring impact. Widely circulated in both the Islamic world and the West, the work has been translated and annotated into numerous languages over the centuries. Although fundamentally cosmographic in conception, it offers a comprehensive portrayal of nature, addressing the order of the universe, celestial bodies, climates, and terrestrial elements. In addition to these topics, the work incorporates observations and explanations from diverse scientific fields, including geography, biology, geology, mineralogy, astrology, and zoology, while also engaging with cultural and religious elements such as historical events, mythological narratives, and theological perspectives. A particularly noteworthy aspect of ʿAjaʾib al-Makhluqat is its detailed treatment of human anatomy. Qazwini approaches the human body not merely as a physical structure but as an integral component of a divinely ordained order, created with wisdom and purpose. While describing the structure and functions of bodily organs, he simultaneously interprets each part within a metaphysical framework that emphasizes divine wisdom alongside physiological utility. This article examines Qazwini’s understanding of human anatomy in relation to the medical and scientific knowledge of his time and explores how his anatomical explanations reflect broader concepts of divine order and wisdom. In doing so, the study aims to highlight the significance of ʿAjaʾib al-Makhluqat for the history of medicine and for discussions concerning the relationship between religion and science.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağarı, M. (2009). Kazvinî’nin Âsâru’l-Bilâd ve Ahbâru’l-İbâd’ı (İnceleme-Değerlendirme). İstanbul: Kitabevi Yayınları.
- Al-Ahmad, A. R. (d.n.). Rıhletü ve’r-rahhaletü’l-müslimun. Jeddah.
- Al-Azzavi, A. (1957). Ta’rif bi’l-müerrihin fî ahdi’l-mogul ve’t-türkman. Baghdad: Seriketü’t-Ticare.
- Al-Hasan, Z. M. (1981). Rehhaletü’l-müslimun fi usuri’l-vusta. Beirut: Darü’r-Raidi’l-Arabi.
- Alkan, H. (2025). “Kazvinî ve İbnü’l-Verdî’nin kozmografya eserlerinde şifalı bitkiler: karşılaştırmalı bir inceleme”. Academic Journal of History and Idea. 12(4), 909-928.
- Hayashi, N. (2017). “Scientific or Narrative? the tradition of ıllustration of the al-qazwini’s ajaib al-mahluqat in the late 15th century persian manuscripts”. Journal of Computational and Theoretical Nanoscience. 23(5), 4701-4704.
- Koca, O., & Dönmez, N. (2020). “İkinci beyin: Bağırsak”. Atatürk University Journal of Veterinary Sciences and Practices. 15(2), 187-195.
- Lewicki, T. (1997). “Al-Kazwini”. The Encyclopaedia of Islam. 4, 865-866.
- Qazwini (2000). ʿAjaʾib al-makhluqat and gharaʾib al-mawjudat. Beirut: Matbaatü’l-Alami.
- Qazwini (d.n.). Athar al-bilad and akhbar al-‘ibad. Beirut: Daru Sadır.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Osmanlı Kurumları ve Medeniyeti (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 16 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 27 Ocak 2026 |
| Erken Görünüm Tarihi | 27 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 28 Ocak 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.47525/ulasbid.1824747 |
| IZ | https://izlik.org/JA65RY47HD |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Amaç ve Kapsam
ULUSLARARASI ANADOLU SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ (UASBD), sosyal bilim alanında çalışan araştırmacıların, akademisyenlerin, yüksek lisans ve doktora seviyesindeki bilimcilerin makalelerini değerlendirmeye alan uluslararası indexli, akademik, hakemli, bilimsel bir dergidir.
Dergi, sosyal bilim alanında, bilimsel konu ve sorunları irdeleyen ve bu konularda çözüm önerileri getiren özgün, ulusal ve uluslararası araştırma/derleme makalelerini, Türkçe/İngilizce literatüre ve bilim dünyasına kazandırmayı amaçlar.
ULUSLARARASI ANADOLU SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ (UASBD), basılı olmayıp, e-dergi olarak yayımlanmaktadır.
Dergimiz "sosyal bilimler" alanında bilimsel, özgün araştırma ve derleme makaleleri kabul eden bir dergidir.
Her ne kadar dergimiz "sosyal bilimler alanında" makale kabul ediyor olsa da Dergimizde 2024 yılından itibaren Hukuk, Felsefe Grubu Öğretmenliği, Tarih Eğitimi, Resim Eğitimi, Zihinsel Engelliler Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, Coğrafya Eğitimi, Beden Eğitimi alanlarında makale başvurusu kabul edilmemektedir.
Makale dilleri ise Türkçe ve İngilizce ile sınırlıdır.
Yazım Kuralları
GENEL BİLGİLER
-Dergiye gönderilecek çalışmaların dergi yazım kurallarına göre oluşturulan aşağıdaki örnek şablon kullanılarak yazılması zorunludur.
-Tam Metin Dosyası ile birlikte Telif Hakkı Devir Formu ve Benzerlik Raporunun da yüklenmesi gerekmektedir.
-Tam Metin dosyasında, makale sisteme ilk yüklendiğinde yazar bilgilerine kesinlikle yer verilmemelidir. Makale işlem süreçleri bittikten sonra yazar bilgileri eklenecektir.
-Dergimizde Türkçe ve İngilizce dilleri dışında makale kabul edilmemektedir.
-Makalenizde etik kurul belgesi gerekli ise söz konusu belgenin başlangıçta sisteme yüklenmesi gereklidir. Etik kurul belgesinin gerekmediği durumlarda ise makale süreci tamamlandıktan sonra KAYNAKÇA’dan sonra etik kurul izni gerektirmeyen çalışma türü olduğunun belirtilmesi yeterlidir.ÖRNEK MAKALE ŞABLONU İndirTELİF HAKKI DEVİR FORMU İndir
-Yazarlar makalelerini Örnek Makale Şablonu üzerine yapıştırdıktan sonra, sisteme bu dosyayı yüklemelidirler.
-Yazım kurallarımıza göre hazırlanmamış veya eksik belge ile gönderilmiş makaleler değerlendirmeye alınmadan, ön kontrol aşamasında yazara iade edilir.
YAZIM KURALLARI
Yazılarda, bilimsel metin yazımının evrensel kuralları gereğince, Başlık, Yazar Bilgisi, Öz, Anahtar Kelimeler, Bölüm Başlıkları, Alıntı, Sonuç ve Kaynakça gibi genel unsurların eksiksiz olarak yer alması gerekir. Bunlar, aşağıdaki biçimde düzenlenir.
Sayfa Yapısı ve Yazı Biçimi
Makaleler, Microsoft Office Word programında kâğıt boyutu A4 ebadında ve içerisi “Cambria” yazı sitilinde “11 punto” ve “1.15” satır aralıklı olarak yazılmalıdır. Kenar boşlukları üst, alt, sol kenar ve sağ kenar 2.5 cm olmalıdır.
Makale BaşlığıBaşlık, yazıyla uyumlu, içerikle doğrudan ilgili ve onu en somut biçimde ifade eder biçimde olmalıdır.
Başlık, metnin en üstünde, ortalanmış, tüm harfleri büyük, 14 punto, cambria yazı tipiyle, koyulaştırılmış olarak, önce 6 nk sonra 6 nk ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.
İngilizce başlık, Türkçe başlıktan hemen sonra yer almalıdır. Tümü büyük harf, cambria yazı tipiyle, 11 punto, ortalanmış, kalın yazılmayacak, önce ve sonra 6 nk, tek satır aralığı ile yazılmalıdır.Yazar BilgileriYazar(lar)ın, unvan içermeyen ad(lar)ı, İngilizce başlığın hemen altında ve ortalanmış biçimde, bold, soyad(lar) büyük harf olarak verilmelidir.
Yazar(lar)ın meslekî bilgileri, unvan, kurum, e-mail ve ORCID numarası sıralamasıyla, aralarda virgülle ayrılmış ve yazar ad soyadının hemen altında verilmelidir. 10 punto, normal yazılmış ve ortalanmış olmalıdır. Numaralandırma dipnot şeklinde değil, x2 şeklinde eklenmelidir.
Özet
Özet, yazar bilgisinin altında ortalanmış, koyu, 9 punto, önce 6 nk sonra 0 nk, büyük harf ile yazılmış (ÖZET) başlığı altında, içeriği en uygun biçimde ifade eden, en az 100, en fazla 250 kelimeden oluşan Türkçe yazılmış olmalıdır.
İngilizce Özet, Türkçe Özet’in ve Anahtar Kelimelerin altında, ortalanmış, koyu, 9 punto, önce 6 nk sonra 0 nk, büyük harf ile yazılmış (ABSTRACT) başlığı altında, içeriği en uygun biçimde ifade eden, en az 100, en fazla 250 kelimeden oluşan İngilizce yazılmış olmalıdır
Anahtar KelimelerÖzet’in altında, 9 punto ile koyu yazılmış (Anahtar Kelimeler:) başlığının sağında, yine 9 punto ile yazılmış, en az üç en fazla beş adet Anahtar Kelime verilmelidir. Sonunda nokta olmalıdır.İngilizce Anahtar Kelimeler, İngilizce Özet’ten sonra, 9 punto ile koyu yazılmış (Keywords:) başlığının sağında, yine 9 punto ile yazılmış, en az üç en fazla beş adet olarak verilmelidir.
Ana Metin
Ana metin, Cambria yazı tipi ile 11 punto, önce 6 nk, sonra 6 nk ve 1.15 satır aralıklı olarak yazılmalıdır. Hiçbir başlığın öncesinde veya sonrasında herhangi bir boşluk bırakılmamalıdır. Çalışmanın sayfa sayısı kaynakça dâhil olacak şekilde 25 sayfayı geçmemelidir.
Makalede kullanılan kaynaklar yazım kurallarına uygun olarak düzenlenmeli, değinilen her belge kaynaklar kısmında yer almalı, ayrıca çalışmanın sonuna kaynak gösterimine uygun olarak kaynakça eklenmelidir.
Başlıklandırma
Ana başlıklar 1., 2., 3., … şeklinde; alt başlıklar ise 1.1., 1.2., 1.3., …şeklinde yazılmalıdır. Ana başlıklar bütün harfler büyük ve alt başlıklar, her sözcüğün ilk harfleri büyük diğer harfler küçük olarak yazılması gerekir. KAYNAKÇA başlığı numaralandırılmaz.
Tablolar ve Şekiller
Tablo başlığı; 11 punto, üstte, ortalanmış ve koyu yazılacaktır. Tablo numaraları sıralı (Tablo 1.) şeklinde olacaktır. Öncesinde veya sonrasında boşluk bırakılmayacaktır. Tablo içeriği duruma göre, 11, 10 veya 9 punto yazılabilir. Tablo her iki yana uzatılmış ve ortalanmış olmalıdır.
Tablolar, alıntı ise, tablonun hemen altında, (Kaynak: ) başlığının sağında, Kaynak gösterme ilkelerine uygun olarak 9 Punto, ortalanmış ve koyu yazılacak.
Şekil ve Grafikler, tablolar gibi (Şekil 1.) veya (Grafik 1. ) şeklinde; 11 punto, üstte, ortalanmış ve koyu yazılacaktır. Öncesinde veya sonrasında boşluk bırakılmayacaktır. Kaynak gösterimi, tablolarda olduğu gibi alt tarafta, ortalanmış ve 9 punto ile verilmelidir.
Resimler
Resim, fotoğraf ve diğer türlü görseller, renkli, yüksek çözünürlüklü veya taranmış olarak, yazıda verildiği bölümün veya paragrafın hemen altında verilir.
Görseller de, Tablolar ve Şekiller gibi (Resim/ Görsel/ Fotoğraf 1.) biçiminde numaralandırılarak başlıklandırılır.
Resimlerin alındığı kaynaklar da, tablolar ve şekiller gibi, resimlerin altında gösterilir.
GÖNDERİ KONTROL LİSTESİ
Başvuru sürecinde aşağıdaki kontrol listesine uymayan başvurular yazarlara geri gönderilecektir.
1) Gönderilen makale daha önceden yayımlanmamış, ya da başka bir dergiye gönderilmemiş olmalıdır.
2) Makaleler Türkçe ya da İngilizce olarak yazılabilir. Makalede her biri 250 kelimeyi aşmayacak şekilde Türkçe ve İngilizce yazılmış Özet ve Abstract olmalıdır. 3 ila 5 arasında Anahtar Kelimeler ve Keywords verilmelidir. Makale sisteme yüklenirken İngilizce başlık, özet ve anahtar kelimelerin de sisteme girilmesi gerekir.
3) Makale uzunluğu en fazla 20.000 kelime olmalıdır.
4) Gönderilen makale APA 6 (http://www.apa.org) biçimine uygun olarak hazırlanmalıdır, İlahiyat Fakültelerinden gelen makalelerde dipnot sistemi kabul edilmektedir.
5) Araştırma makalelerinde problem giriş bölümü içinde açıkça belirtilmelidir. Giriş bölümünü sırasıyla yöntem, bulgular ve sonuç bölümleri izleyebilir. Bu durum derleme makaleler için geçerli değildir.
6) Başvurular Microsoft Word dosyası (.doc veya .docx) formatında olmalıdır.
7) Metin içi atıflarda eğer makalenin/kitabın içindeki bir cümleye/paragrafa atıf yapılıyor ise (Arslan, 2018: 123) şeklinde, bir makalenin/kitabın tamamına atıf yapılıyor ise (Arslan: 2018) şeklinde olmalıdır.
8) Sistemimize makale dosyası yüklenirken, makale hakemlere yollanacağı için makale üzerinde yazar/yazarların kurum adı, orcid numarası, ad soyadı vb. hiçbir tanımlayıcı bilgi/not yazılı olmamalıdır.
9) İntihal raporu ek olarak yüklenmelidir. İntihal raporlarında kaynakça olmamalı ve benzerlik oranı %20'yi aşmamalıdır. %20'yi aşan makaleler red edilir.
10) Yazarlar, "Telif Hakkı Devir Formunu" doldurmalıdır. Makale dergiye ulaştığında tüm hakları peşinen dergiye geçmiş kabul edilir. Makale ret edildiğinde derginin bu hakkı bütünüyle ortadan kalkar, tüm haklar yazara ait olur.
11) Etik kurul raporu gereken makalelerde, etik kurul raporu sisteme yüklenmeli, raporun tarih ve sayısına yöntem veya kaynakçanın son kısmında yer verilmelidir.
12) Tablo, Şekil ve Grafikler yazım kurallarında belirtildiği gibi hazırlanmış olmalıdır.
13) İlahiyat Fakültesi’nden gelen makaleler hariç dipnot, kaynak ve künye bilgisi paylaşmak amacıyla değil; ilave bilgiler, açıklamalar ve başkalarına ait görsel ve veri toplama aracı kullanıldığı durumlarda gerekli izinlerin alındığını belirtmek amacıyla kullanılmalıdır.
Makale yayımlanmaya hak kazandığında; Kaynakça kısmı yazıldıktan sonra makale sonuna "Çatışma Beyanı, Destek ve Teşekkür, Katkı Oranı Beyanı" eklenmelidir.
Çatışma Beyanı: Makalenin yazarı, bu çalışma ile ilgili taraf olabilecek herhangi bir kişi, kurum veya kuruluşun finansal ilişkileri bulunmadığını dolayısıyla herhangi bir çıkar çatışmasının olmadığını beyan eder.
Destek ve Teşekkür: Çalışmada herhangi bir kurum ya da kuruluştan destek alınmamıştır.
Etik Kurul İzni: Araştırmaya yönelik etik kurul onayı varsa, hangi kurumun etik kurulu, tarih ve sayı belirtilerek ifade edilmelidir.
Katkı Oranı Beyanı: Yazarların katkı oranı belirtilmelidir. Örnek; Dr. Yusuf Arslan katkı oranı %50, Dr. Ali Yıldız katkı oranı %50. (Tek yazarlı makalede Katkı Oranı Beyanı zorunlu değildir.)
KAYNAKÇA GÖSTERME İLE İLGİLİ İLKELER
-Gönderilecek olan makalelerin APA 6. sürüm temel kaynak gösterme kuralları dikkate alınarak düzenlenmiş olması gerekmektedir.
-Makalede yararlanılan kaynaklar, metin içindeki diğer başlıklar gibi sola yaslı, koyu “KAYNAKÇA” başlığı altında verilir. Bu başlık metin bitiminden sonra bir boşluk bırakıldıktan sonra aynı sayfada verilir.
-Paragraflar/kaynakçalar arası boşluk, Önce (0 nk) Sonra (0 nk), 11 punto ve 1.15 satır aralığı, her iki yana yaslı olarak yazılmalıdır.
-Metin içi göndermede yazar adı ve tarih bilgisi ile kaynakçadaki yazar adı ve tarih bilgisi birebir aynı olmalıdır.
-Kaynakçada numaralandırma veya madde işaretleri kullanılmaz. Yazar sayısının yirmi ve daha az olduğu durumlarda tüm yazar adlarına künyede yer verilir.
Metin İçi Kaynak Gösterme ÖrnekleriMakale içinde yapılacak atıflarda, parantez içinde yazarın soyadı, eserin yayın yılı ve sayfa numarası sırasıyla verilmelidir (Yılmaz, 2022: 298).
Birden fazla kaynak gösterileceği durumlarda eserler aynı parantez içinde, yıla göre sıralı olarak, birbirinden noktalı virgülle ayrılarak sıralanmalıdır (Arslan, 2009: 74; Yılmaz, 2017: 260).
İki yazarlı kaynaklarda, araya “ve” işareti (Arslan ve Yılmaz, 2017: 73) şeklinde gösterilmelidir.
Üç, dört ve beş yazarlı kaynaklar da ise tüm yazarların soyadları verilmelidir (Arslan, Yılmaz ve Kamber, 2022: 4). Metin içinde tekrarlayan kullanımlarda ise (Arslan vd., 2022) şeklinde gösterilmesi gerekmektedir.
Altı veya daha çok yazarlı kaynaklar ise (Yılmaz vd., 2010) şeklinde gösterilmelidir.
Yazarın aynı yıl yayınlanmış iki eseri, yayın yılına bir harf eklenmek suretiyle ayırt edilir (Aksakal, 2022a: 234), (Aksakal, 2022b: 150).
Soyadları aynı olan iki yazarın aynı yılda yayınlanmış olan eserleri, adların ilk harflerinin de yazılması yoluyla belirtilmelidir (Zhang, X. 2011: 46), (Zhang, C. 2011: 27).
Kaynakça Bölümünde Kaynak Gösterimi
MAKALE
Makale ismi küçük harflerle düz ancak dergi ismi büyük harfle başlayacak ve italik şekilde yazılmalıdır. Dergi cilt sayısı italik ancak sayı no parantez içinde düz olmalıdır. Sonuna eğer varsa doi bağlantısı eklenmelidir.
Tek Yazar
Aslan, M. B. (2020). An econometric analysis on the relationship of economic liberalization with real exchange rate. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 271-290.
İki Yazar
Güven, M., & Gültekin, H. (2021). The effect of high-dose parenteral vitamin D3 on COVID-19-related inhospital mortality in critical COVID-19 patients during intensive care unit admission: an observational cohort study. European Journal of Clinical Nutrition, 75(9), 1383-1388.
Üç-Beş Yazar
Polat, M., Kanmaz, D., & Vergi, H. (2019). Vadeli ve spot piyasalar arasında nedensellik ilişkisi: Borsa İstanbul Örneği. Bitlis Eren Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Akademik İzdüşüm Dergisi, 4(1), 84-96.
Altı ve 6 üzeri yazarlı çalışma
Robinson, C., Dilkina, B., Hubbs, J., Zhang, W., Guhathakurta, S., Brown, M. A., & Pendyala, R. M. (2017). Machine learning approaches for estimating commercial building energy consumption. Applied Energy, 208, 889-904.
Elektronik dergi makalesi: Ön baskı
Wencong, L., Kasimov, I., & Saydaliev, H. B. (2023). Foreign direct investment and renewable energy: Examining the environmental Kuznets curve in resource-rich transition economies. Renewable Energy. Elektronik ön baskı. https://doi.org/10.1016/j.renene.2023.03.054.
KİTAP VE KİTAP BÖLÜMÜ
Kitap ismi italik ve küçük harflerle verilmelidir. Kitap isminin başında ve sonunda nokta olmalı ardından yayınevi düz ve büyük harfle başlayacak şekilde verilmelidir.
Editörlü kitaptaki bir bölüme atıf yapılırken yazar kısmında editörlerin adları değil, ilgili bölümün yazar(lar)ının adları yer alır. Bölüm başlığından sonra "İçinde" kelimesinin devamına editör isim/isimlerinin ilk harfi ve soyadının tamamı verilir.
Tek yazarlı
Gürbüz, A. (2020). Zen ve tasavvuf ışığında kendini bilmenin yolu. 5. Baskı, İnsan Yayınları.
İki yazarlı
Özsoylu, A. F. & Ergen, Z. (2014). Türkiye’de kamu sektörü analizi. Adana: Karahan Yayınları.
3-5 yazarlı
Özulucan, A., Özdemir, F.S. & Arslan, S. (2007). Çözümlü açıklamalı dönem içi ve dönem sonu muhasebe uygulamaları. Siyasal Yayınevi.
Altı ve üstü yazarlı çalışma
Gloster, J., Jones, A., Redington, A., Burgin, L., Sorensen, J. H., Turner, R., . . . Paton, D. (2010). A handbook of critical approaches to education. New York, NY: Oxford University Press.
Tek Editörlü
Özbek, M. (Ed.) (2005). Kamusal alan. İstanbul: Hil Yayınları.
2 veya daha fazla editörlü
Alberro, A., & Stimson, B. (Eds.). (2000). Conceptual art: a critical anthology. MIT press.
Çeviri
Krugman, P. (2010). Bunalım ekonomisinin geri dönüşü ve küresel kriz. (Çev. N. Domaniç). İstanbul: Literatür Yayınları. (Orijinal yayın tarihi, 2008)
Kitap Bölümü
Koçak, A. & Ucar, T. (2020). Devlet ve pazarlama. Karaman, D. (Ed). Güncel Pazarlama Çalışmaları içinde (163-189), Ankara: Akademisyen Kitabevi.
İNTERNET KAYNAKLARIYazarı belli olan internet sitesi
Ortiz-Ospina, E. (2019). Global health. Erişim adresi https://ourworldindata.org/health-meta#public-policy-and-regulation (Erişim tarihi: 15.09.2023)
Yazarı tüzel kişilik olan internet sitesi
European Environment Agency (2021, Aralık 7). Air quality in Europe 2021. Erişim adresi https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2021, (Erişim tarihi: 15.09.2022
Yazarı olmayan internet sitesi
All 33 Chile miners freed in flawless rescue. (2010, 13 Ekim). Retrieved from http://www.msnbc.msn.com/id/39625809/ns/world_news-americas/
KONFERANS BİLDİRİLERİBasılmış konferans kitabında bildiri: Editörü olan
Game, A. (2001). Creative ways of being. J. R. Morss, N. Stephenson ve J. F. H. V. Rappard (Eds.), Theoretical issues in psychology: Proceedings of the International Society for Theoretical Psychology 1999 Conference içinde (3-12. ss.). Sydney: Springer
Basılmış konferans kitabında bildiri: Editörü olmayan
Doğdaş, T. & Akyokus, S. (2013). Document clustering using GIS visualizing and EM clustering method. 2013 IEEE International Symposium on Innovations in Intelligent Systems and Applications (INISTA) içinde (ss. 1-4). Piscataway, NJ: IEEE. https://dx.doi.org/10.1109/INISTA.2013.6577647
Elektronik konferans kitabında bildiri: Elektronik veri tabanı
Balakrishnan, R. (2006, Mart). Why aren’t we using 3D user interfaces, and will we ever? Paper presented at the IEEE Symposium on 3D User Interfaces. http://dx.doi.org/10.1109/vr.2006.148
Basılmamış konferans bildirisi
Santhanam, E., Martin, K., Goody, A., & Hicks, O. (2001, Şubat). Bottom-up steps towards closing the loop in feedback on teaching: A CUTSD project. Paper presented at Teaching and Learning Forum - Expanding horizons in teaching and learning, Perth, Avusturalya.
TEZLERYayımlanmamış Tez
Kaçer, F. (2017). Politika transferi bağlamında Türkiye'de stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Yayımlanmış Tez
May, B. (2007). A survey of radial velocities in the zodiacal dust cloud (Doktora tezi). Bristol, UK: Canopus Publishing.
Elektronik tez: Ticari veri tabanında
Meininger, A. G. (2012). Essays on the economics of environmental issues: The Environmental Kuznets Curve to optimal energy portfolios (Doktora Tezi). Erişim adresi https://www.proquest.com/dissertations-theses/essays-on-economics-environmental-issues-kuznets/docview/1037066204/se-2
Elektronik tez: Kurumsal veri tabanında
Ertürk, H. (2015). Girişim sermayesi sektöründeki yatırım tercihleri ve kurumsal yönetim çerçevesinde girişimlere yapılan müdahalelerin analizi: Türkiye'deki girişim sermayesi uygulamaları (Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara). Erişim adresi https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12575/87859
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
ETİK İLKELER
Dergi; Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics, COPE) açık erişimde yayınladığı kılavuzlar ve politikalar doğrultusunda (Örneğin “Yayın Etiği Komitesi -COPE- Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları; “Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” ve “COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors”) Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alır ve bu şartlar kabul edilir. Bununla birlikte yayımlanan makalelerin telif hakkı dergimize aittir.
Editörün Sorumlulukları:1. Dergi editörü yapılan başvuruların uygunluğuna ve yayınlanıp yayınlamayacağına karar verir. Editör bu kararı verirken yazar veya yazarların ırkı, cinsiyeti, inancı, uyruğu, politik görüşüne göre değil gönderinin derginin yayın politikası ile uygunluğu, orijinalliği ve önemine göre karar verir.
2. Dergi editörü başvuru ile ilgili kişisel bilgileri sürecin başından sonuna kadar üçüncü kişilerle (hakemler, bilim kurulu üyeleri, yayıncı vs) paylaşamaz.
3. Editör veya hakemler ret edilen veya yayın aşamasında olan başvurularda yer alan bilgi ve belgeleri yazarın yazılı izni olmadan kendi araştırmalarında kullanamazlar.
4. Editör, makale başvurusu sırasında yazara derginin "makale başvurusu sırasında kabul-ret şartına bağlı olmaksızın makale işleme ücreti aldığını" ve bu ücretin yatırılmadan hakem sürecinin kesinlikle başlatılmayacağını, hakem süreçleri sonucunda ret edilen makalelerde ücretin yarısının iade edileceğinin bilgisini yazılı olarak bildirir.
Hakemlerin Sorumlulukları:
1. Hakemler başvurunun yayına uygunluğunu kontrol konusunda yayın kuruluna destek olurlar.
2. Hakemler, gönderilen çalışmayı değerlendirirken yazarın bakış açısını bütünüyle yadsıyarak "ben olsaydım" biçiminde bir yaklaşım yerine adil, tarafsız ve yapıcı olmaya çalışmalıdır.
3. Hakemler başvuruların geliştirilmesi ve olası hataların giderilmesi için yazarlara yapıcı önerilerde bulunurlar. Red ettikleri makalelerin red edilme gerekçelerini üstünkörü genel ifadelerle değil yazarın nerede eksikleri/yanlışları olduğunu metin üzerinde somut biçimde göstermeli, görüşlerini karşı tarafın öğrenmesine katkı yapacak bir olgunlukla iletmelidir.
4. Hakemler incelenmek üzere gönderilen başvurusu konusunda kendini yetersiz hissettiklerinde veya incelemeyi zamanında yetiştiremeyecekleri durumlarda editörü bilgilendirmek zorundadır.
5. Hakemler başvurularda yer alan bilgi ve fikirlerin güvenliğini sağlamakla yükümlüdürler. Bunları üçüncü kişilerle paylaşamaz veya kendi araştırmalarında kullanamazlar.
Yazarların Sorumlulukları:
1. Sahte/hileli verilere dayanan çalışmalar kabul edilemez. Yazarlar, verilerin doğruluğunu ve özgünlüğünü garanti etmelidir.
2. Çalışmada kullanılan 3. kişilere ait ve telif hakkına haiz "veri toplama aracı, tablo, grafik, harita ve diğer görseller" için ilgili kurum veya kişi(ler)den yazılı izin alınmalıdır.
3. Makale gönderim sürecinde "başvuru listesi"nde ifade edilen ve makaleyi gönderen sorumlu yazar tarafından kabul edilen şartlar diğer yazarlar tarafından da kabul edilmiş sayılır.
4. Makaleye anlamlı bir katkısı olan tüm yazarlar, çalışmaya ortak yazar olarak dahil edilmelidir. Katkısı olmayan kişilerin ortak yazar listesine dahil edilmesi uygun değildir ve bu duruma müsamaha edilmeyecektir.
5. Yazarlar dergimizin hakem ve editörleri tarafından önerilen makul revizyonları yapmayı kabul etmelidirler. Eğer yazar, kabul edilebilir nedenler olmadan revizyonları yapmayı reddederse, gönderilmiş olan makale reddedilecektir.
6. Bütün yazarların, gönderilen makaledeki her hatayı düzeltmeleri ve doğru olmayan bilgileri geri çekmeleri gerekir.
7. Benzerlik oranı %20'yi aşan makaleler ret edilir.
8. Dergimizde makale başvurusu sırasında -kabul/ret şartına bağlı olmaksızın- 4000 TL makale işleme ücreti talep edilir. Bu ücret yatırılmadan hakem süreci kesinlikle başlatılmaz. Normal süreçler sonucunda ret edilen makalelerde yatırılan ücretin yarısı yazara iade edilir. Bununla birlikte hakem raporlarının yazara bildirildiği durumlarda, yazarın raporlarda istenen düzeltmeleri yapmayı ret etmesi/düzeltmemesi/makaleyi geri çekmek istemesi halinde ücret iadesi yapılmaz. Yazarlar, hakem sürecine geçmesini kabul ettikleri makaleleri için bu sorumluluğu peşinen kabul etmiş sayılırlar.
Etik İlkelere Uymayan Durumların Bildirilmesi:
Dergimizin editörleri, hakemleri, yazarları ile ilgili etik ilkelere uymayan bir davranış veya değerlendirme sürecindeki, erken görünümdeki ya da yayımlanmış bir makale ilgili etik olmayan bir durum tespiti yapıldığında lütfen meil adresimize ileti yoluyla bilgi veriniz. Makalelerde kullanılan verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanıldığının tespit edilmesi durumunda başta makale yazarının çalıştığı kurum olmak üzere ilgili kuramlara bu durum resmi yollardan bildirilecek ve makale ret edilecek, yayınlanmışsa geri çekilecektir. Dergimiz, editör ve hakemler tarafından yapılan değerlendirmeye göre yazarlardan ham veri veya analiz sonuçlarını talep etme hakkına sahiptir.
Kaynak: Committee on Publication Ethics (COPE). (2011, March 7). Code of Conduct and Best-Practice Guidelines for Journal Editors. Erişim: http://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf
25 Şubat 2020 tarihli ULAKBİM kararıyla, "Tüm bilim dalları için (Sosyal bilimler dahil) etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki çalışmalar için Etik Kurul Onayı alınmış olmalıdır." şartı getirilmiştir. ETİK KURUL İZNİ GEREKTİREN çalışmalarda ilgili kurullardan gerekli izinlerin alındığı makalenin Yöntem bölümünde kurum, tarih ve sayı bilgisi verilerek belirtilmelidir. Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalarda ise bu durum Yöntem bölümünde açıkça ifade edilmelidir.
YAYIN POLİTİKASI
ULUSLARARASI ANADOLU SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ (UASBD), basılı olmayıp, e-dergi olarak yayımlanmaktadır.
Dergimiz "sosyal bilimler" alanında bilimsel, özgün araştırma ve derleme makaleleri kabul eden bir dergidir.
Her ne kadar dergimiz "sosyal bilimler alanında" makale kabul ediyor olsa da Dergimizde 2022 yılından itibaren Beden Eğitimi Öğretmenliği, Hukuk, Felsefe Grubu Öğretmenliği, Arkeoloji, Linguistik, Türkçe Eğitimi, Tarih Eğitimi, Resim Eğitimi, Zihinsel Engelliler Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, Coğrafya Eğitimi alanlarında makale başvurusu kabul edilmemektedir.
Makale dilleri Türkçe ve İngilizce ile sınırlıdır.
Yılda, her sayıda 20 makaleyi geçmemek şartıyla 4 sayı çıkmaktadır. 2023 yılı itibariyle sayılar Mart-Haziran-Eylül-Aralık şeklinde yayımlanacaktır.
Dergimizde makale kabul/red şartına bağlı olmaksızın makale başvurusu sırasında ücret talep edilmekte, bu ücret yatırılmadan kesinlikle hakem süreci başlatılmamaktadır.
Yayımlanan makalelerin telif hakkı dergimize aittir.
Dergi yönetimi gönderilen makaleleri yayımlayıp yayımlamama, gerekli gördüğü durumlarda makaleler üzerinde düzeltmeler yapma hakkına sahiptir. Dergide yayımlanmış bir yazının hukukî sorumluluğu yazarına aittir, yazar, bu hususu dergiye makale göndermekle kabul etmiş sayılır.
Makalelerde intihal taraması yapılmaktadır.
Dergiye gönderilen makale, dergi kriterlerine uygunluk açısından incelendikten sonra iki hakeme gönderilir. Hakemlerin değerlendirmeleri sonucunda iki yayımlanabilir raporu alan makale, dergi yönetimince uygun görülen bir sayıda yayımlanır. Hakem raporlarının birisinin olumlu, diğerinin olumsuz olması durumunda makale üçüncü bir hakeme gönderilir. Bu durumda makalenin yayımlanıp yayımlanmamasına üçüncü hakemin raporuna göre karar verilir.
Ücret Politikası
Dergimizde makale başvurusu sırasında -kabul/ret şartına bağlı olmaksızın- makale işleme ücreti talep edilir.
Bu ücret yatırılmadan kesinlikle hakem süreci başlatılmaz. Ücretin yatırılması makalenin yayımlanacağı anlamına gelmemektedir. Kabul/Ret kararları şeffaf bir şekilde yönetilen hakem süreçlerine göre sonuçlanmaktadır.
Hakem süreçleri sonucu ret edilen ya da hakem süreçleri devam ederken dergiden kaynaklı bir neden olmaksızın makalenin geri çekilmek istenmesi durumunda ücretin yarısı iade edilir.
Hakem raporlarının yazarlara gösterildiği ve yazarlardan revizyon yapmaları istendiği halde istenen revizyonları yapmayı ret eden yada revizyon yapması için yollanan makalenin süresini mazeret bildirmeksizin aşan veya süre uzatımlarına rağmen yine süresini aşan makalelerde ücret iadesi yapılmaz. Dergiye makale yollayan yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.
Dizinler
Dergi Kurulları
YAYIN KURULU
BAŞ EDİTÖR
ALAN EDİTÖRLERİ
DİL EDİTÖRÜ
Our journal licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License