Research Article

Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği

Number: 24 October 21, 2026
TR EN

Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği

Abstract

Bu çalışmanın amacı Türk sinemasında bipolar bozukluğun ve stigmatizasyonun nasıl temsil edildiğini belirleyerek sinemadaki temsilin klinik gerçeklikle olan benzerliklerini ortaya koymaktır. Araştırmada, Ali Bilgin’in yönetmenliğini üstlendiği Delibal (2015) filmi ekseninde bipolar bozukluğun sinematik inşası ve bu inşanın ürettiği yapısal temsil sorunları betimsel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Filmdeki sahneler klinik belirtiler, tedavi süreci, ilaç kullanımı, sosyal ilişkiler ve stigma temaları altında sınıflandırılarak Amerikan Psikiyatri Birliği'nin DSM-5 tanı ölçütleri ve Erving Goffman’ın Stigma Teorisi çerçevesinde çözümlenmiştir. Çözümleme sonucunda filmin bipolar bozukluğu tıbbi bir rahatsızlık olmaktan ziyade, dramatik etkiyi besleyen, trajik ve romantize edilmiş bir karakter özelliği olarak kurguladığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapımda hastalığın manik evresinin estetikleştirildiği depresif dönemin ise ani bir karanlık çöküş olarak sunulduğu ve atak geçişlerinin klinik gerçekliğin tersi yönünde işletildiği görülmüştür. Filmin en büyük temsil unsurlarından biri olan ilaç algısında psikiyatrik tedavinin yaratıcılığı yok eden bir yapıda kodlanması ve ilaç reddinin bir özgürleşme gibi sunulmasının modern tedavi süreçlerine yönelik toplumsal önyargıları pekiştirdiği düşünülmektedir. Delibal filminin, hastalığı iki uç arasında sıkıştırarak ya dahi ya tehlikeli mitini yeniden ürettiği ve ruhsal rahatsızlıklara yönelik stigmatizasyonu derinleştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın incelediği kapsam dahilinde Türk sinemasında bipolar bozukluk ve stigmatizasyonun temsil ediliş biçiminin gösterilmesi noktasında özgün bir değer taşıdığı düşünülmektedir. 

Keywords

References

  1. American Psychiatric Association APA. (2022). DSM-5-TR tanı ölçütleri başvuru elkitabı. Esenkal Yayıncılık.
  2. Asan, Ö. (2019). Ruhsal hastalıklar ve damgalama: Toplumda, medyada, sağlık çalışanlarında, her yerde… Sakarya Tıp Dergisi, 9(2), 200-205. https://doi.org/10.31832/smj.470300
  3. Aslan, S., & Sezgin, D. (2023). “Depresyonda mısın? Hiç dert değil!”: Reklamlarda depresyon temsilleri ve damgalama. Akdeniz İletişim, 43, 161-186. https://doi.org/10.31123/akil.1368398
  4. Avcil, C., Bulut, H., & Hızlı Sayar, G. (2016). Psikiyatrik hastalıklar ve damgalama. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 175-202. https://doi.org/10.32739/uskudarsbd.2.2.4
  5. Aydoğan, D. (2018). 1990 sonrası Türk Sineması’nda hastalık temsilleri. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 779-805. https://doi.org/10.19145/e-gifder.325874
  6. Baki, Z. (2023). Sinemada bipolar bozukluk temsilleri. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 11, 194-219. https://izlik.org/JA28UG68KR
  7. Bekiroğlu, S. (2021). Ruhsal hastalığa sahip bireylere yönelik damgalama: Etkileyen faktörlere ve bireyler üzerindeki etkilerine dair kavramsal bir çalışma. OPUS International Journal of Society Researches, 17(33), 595-618. https://doi.org/10.26466/opus.825384
  8. Coşkun, A., & Kaymak, A. (2022). Ruh/akıl hastalığına sahip bireylerin Hürriyet ve Sabah haber sitelerinde temsili. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 37, 187-208. https://doi.org/10.31123/akil.1079938

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 21, 2026

Submission Date

June 30, 2026

Acceptance Date

September 15, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 24

APA
Sayar, T. E., & Karaduman, F. B. (2026). Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 24, 1636-1663. https://doi.org/10.47994/usbad.1981694
AMA
1.Sayar TE, Karaduman FB. Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;(24):1636-1663. doi:10.47994/usbad.1981694
Chicago
Sayar, Tahsin Eren, and Funda Buse Karaduman. 2026. “Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun Ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, nos. 24: 1636-63. https://doi.org/10.47994/usbad.1981694.
EndNote
Sayar TE, Karaduman FB (October 1, 2026) Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 24 1636–1663.
IEEE
[1]T. E. Sayar and F. B. Karaduman, “Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 24, pp. 1636–1663, Oct. 2026, doi: 10.47994/usbad.1981694.
ISNAD
Sayar, Tahsin Eren - Karaduman, Funda Buse. “Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun Ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 24 (October 1, 2026): 1636-1663. https://doi.org/10.47994/usbad.1981694.
JAMA
1.Sayar TE, Karaduman FB. Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;:1636–1663.
MLA
Sayar, Tahsin Eren, and Funda Buse Karaduman. “Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun Ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 24, Oct. 2026, pp. 1636-63, doi:10.47994/usbad.1981694.
Vancouver
1.Tahsin Eren Sayar, Funda Buse Karaduman. Türk Sinemasında Bipolar Bozukluğun ve Stigmatizasyonun Temsili: Delibal Filmi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026 Oct. 1;(24):1636-63. doi:10.47994/usbad.1981694

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com