Research Article

Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği

Number: 23 September 23, 2026
TR EN

Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği

Abstract

Bu araştırma, Harezmi Eğitim Modeli projesi kapsamında öğrenciler tarafından geliştirilen çözüm önerilerinin, Trabzon ili Of ilçesinde belirlenen bir sokakta yere çöp atma davranışı üzerindeki etkisini incelemektedir. Karma yöntem yaklaşımıyla yürütülen çalışmada, uygulama öncesi ve sonrası dört farklı zaman diliminde sokaktan toplanan çöplerin hassas terazi ile kilogram cinsinden tartılmasıyla elde edilmiştir. Nitel veriler ise sokakta ikamet eden 12 gönüllü birey ile uygulama öncesinde ve sonrasında yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Örneklem amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Katılımcılar farklı yaş, cinsiyet ve eğitim düzeylerinden seçilmiştir. Nicel bulgular, uygulama sonrasında çöp miktarında yaklaşık %25,6 oranında bir azalma olduğunu göstermektedir. Nitel bulgular ise öğrencilerin aktif katılımının mahalle sakinleri üzerinde bireysel farkındalığı artırdığını, toplumsal normların dönüşümüne katkı sağladığını ve çevreye yönelik tutumlarda olumlu değişimler oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca katılımcılar, yapılan müdahalelerin sürdürülebilir olması ve farklı alanlara yaygınlaştırılması gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, Harezmi Eğitim Modeli’nin yalnızca öğrencilerin değil, toplumun genel davranışlarını dönüştürme potansiyeline sahip olduğu anlaşılmıştır. 

Keywords

Ethical Statement

Araştırma kapsamında gerekli etik kurul izni alınmıştır. Bu doğrultuda çalışma, Trabzon Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 2026-1/2.7 sayılı kararı ile onaylanmıştır.

References

  1. Akçay, S., & Koca, E. (2024). Nitel Araştırmalarda Veri Doygunluğu. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 829-848. https://doi.org/10.18037/ausbd.1423415 Alptekin, M. Y. (2007). Şehir ve Toplum. Beta.
  2. Baki, A., & Gökçek, T. (2012). Karma Yöntem Araştırmalarına Genel Bir Bakış. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 1-21. https://izlik.org/Ja45dp87hx
  3. Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274. https://izlik.org/ja98fn96xr
  4. Bandura, A., & Walters, R. (1977). Social Learning Theory, Cilt 1, Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
  5. Baran, A. G. (1993). Toplum, Birey ve Çevre İlişkileri. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10(1).
  6. Bergevin, P. (1967). “A Philosophy for Adult Education.” New York: The Seabury Press 3-5
  7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, 36. Baskı. Ankara: Pegem Akademi,
  8. Ceylan, Ö., Öğten, M., Tüfekçi, V., & Yurttaş, M. Ö. (2020). Öğrencilerin Harezmi Eğitim Modeline Yönelik Metaforik Algılarının Belirlenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(225), 227-251.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 23, 2026

Submission Date

July 2, 2026

Acceptance Date

July 25, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 23

APA
Doğan, E., Erikoğlu, E. M., Baş, Ş., & Murat, Z. (2026). Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 23, 1059-1094. https://doi.org/10.47994/usbad.1985729
AMA
1.Doğan E, Erikoğlu EM, Baş Ş, Murat Z. Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;(23):1059-1094. doi:10.47994/usbad.1985729
Chicago
Doğan, Emre, Enes Malik Erikoğlu, Şükriye Baş, and Zeynep Murat. 2026. “Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, nos. 23: 1059-94. https://doi.org/10.47994/usbad.1985729.
EndNote
Doğan E, Erikoğlu EM, Baş Ş, Murat Z (September 1, 2026) Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 23 1059–1094.
IEEE
[1]E. Doğan, E. M. Erikoğlu, Ş. Baş, and Z. Murat, “Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 23, pp. 1059–1094, Sept. 2026, doi: 10.47994/usbad.1985729.
ISNAD
Doğan, Emre - Erikoğlu, Enes Malik - Baş, Şükriye - Murat, Zeynep. “Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 23 (September 1, 2026): 1059-1094. https://doi.org/10.47994/usbad.1985729.
JAMA
1.Doğan E, Erikoğlu EM, Baş Ş, Murat Z. Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;:1059–1094.
MLA
Doğan, Emre, et al. “Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 23, Sept. 2026, pp. 1059-94, doi:10.47994/usbad.1985729.
Vancouver
1.Emre Doğan, Enes Malik Erikoğlu, Şükriye Baş, Zeynep Murat. Harezmi Eğitim Modeli Kapsamında Yürütülen Bir Çevre Müdahalesinin Toplumsal Normlar Üzerindeki Etkisi: Trabzon İli Of İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026 Sep. 1;(23):1059-94. doi:10.47994/usbad.1985729

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com