Year 2018, Volume 20, Issue 2, Pages 444 - 460 2018-08-22

Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Algılanan Sosyal Yetkinlik ve Güvengenlik

Bünyamin ATEŞ [1] , Oğuzhan ÇELİK [2]

129 196

Bu çalışmada, algılanan sosyal yetkinlik ve güvengenlik değişkenlerinin öğretmen adaylarının psikolojik iyi oluş düzeylerini ne kadar yordadığı araştırılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülmüştür. Çalışmanın araştırma grubunu 2015-2016 eğitim öğretim yılında Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan ve basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen 205’i erkek (%35,3) ve 375’i kız (%64,7) olmak üzere toplam 580 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Sosyal Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği, Voltan-Acar Kendini Belirleme (Güvengenlik) Envanteri ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler çoklu doğrusal regresyon analizi (adımsal) ile incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre; algılanan sosyal yetkinlik ve güvengenlik değişkenleri, psikolojik iyi oluşu anlamlı düzeyde yordamaktadır.

Algılanan sosyal yetkinlik, güvengenlik, öğretmen adayı
  • Akbulut, Y. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamaları. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
  • Alberti, R. & Emmons, M. (2002). Kendinize yatırım yapın, atılganlık. (Çev. S. Katlan). Ankara: Hyb Yayıncılık.
  • Ateş, B. (2013). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin atılganlık puanlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,15 (1), 50-66.
  • Ateş, B. (2016a). Perceived social support and assertiveness as a predictor of candidates psychological counselors psychological well-being. International Education Studies, 9 (5), 28-39.
  • Ateş, B. (2016b). Üniversite öğrencilerinde akademik başarının yordayıcısı olarak psikolojik iyi oluş ve sosyal yetkinlik. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi,15(59),1203-1214.
  • Bandura, A. (1977). Self-Efficacy: Toward a unifying theory of behavior change. Psychological Review, 84 (2),191-215.
  • Bandura, A. (1989). Regulation of cognitive processes through perceived self efficacy. Devolopmental Psychology, 25 (5), 729-735.
  • Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational Psychologist, 28 (2),117-148.
  • Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (15. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Can, A. (2013). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Castedo, A. L., Juste, M. P. & Alonso, J. D. (2015). Social competence: Evaluation of assertiveness in Spanish adolescents. Psychological Reports, 116(1), 219-229.
  • Cenkseven, F. (2004). Üniversite öğrencilerinde öznel ve psikolojik iyi olmanın yordayıcılarının incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Chow, C. M., Ruhl, H., & Buhrmester, D. (2013). The mediating role of interpersonal competence between adolescents' empathy and friendship quality: A dyadic approach. Journal of Adolescence, 36(1),191-200.
  • Cicognani, E. (2011). Coping strategies with minor stressors in adolescence: Relationships with social support, self‐efficacy and psychological well‐being. .Journal of Applied Social Psychology, 41(3),559-578.
  • Csıkszentmıhalyı, M. (2005). Akış: Mutluluk bilimi (Çev. S. K. Akbaş). İstanbul: Hyb Yayıncılık.
  • Çeçen, R. & Cenkseven, F. (2007). Psychological well-being in predicting loneliness among university students. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2),109-118.
  • Deci, L. E. & Ryan, M. R. (2008). Self-Determination theory: A macrotheory of human motivation, development and health, Canadian Psychology, 3,182-185.
  • Du, H., Li, X., Chi, P., Zhao, J. & Zhao, G. (2015). Relational self-esteem, psychological well-being and social support in children affected by HIV. Journal of Health Psychology, 20(12),1568-1578.
  • Erdem, Ş. & Kabasakal, Z. (2015). Psikolojik iyi olma ve yetişkin bağlanma boyutları. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(1),82-90.
  • Erözkan, A. (2013). İletişim becerileri ve kişilerarası problem çözme becerilerinin sosyal yetkinliğe etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri,13(2),731-745.
  • Eryılmaz, A. (2013). Pozitif psikolojinin psikolojik danışmanlık ve rehberlik alanında gelişimsel ve önleyici hizmetler bağlamında kullanılması. The Journal of Happiness & Well-Being, 1(1),1-21.
  • Ferris, G. R., Perrewé, P. L. & Douglas, C. (2002). Social effectiveness in organizations: Construct validity and research directions. Journal of Leadership & Organizational Studies, 9(1),49-63.
  • Forgeard, M. J. C., Jayawickreme, E., Kern, M. L. & Seligman, M. E. P. (2011). Doing the right thing: Measuring wellbeing for public policy. International Journal of Wellbeing, 1(1),79-106.
  • Güven, M. (2010). An analysis of the vocational education undergraduate students’ levels of assertiveness and problem-solving skills. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 2064-2070.
  • Holopainen, L., Lappalainen, K., Junttila, N. & Savolainen, H. (2012). The role of social competence in the psychological well-being of adolescents in secondary education. Scandinavian Journal of Educational Research, 56(2),199-212.
  • Jenkins S. R., Goodness, K. & Buhrmester, D. (2002). Gender differences in early adolescents’relationship qualities, self-efficacy and depression symptoms. The Journal of Early Adolescence, 22(3), 277-309.
  • Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (24. Baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
  • Keyes, C. L., Shmotkin, D., & Ryff, C. D. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of Personality and Social Psychology, 82(6),1007-1022.
  • Khumalo, I. P., Temane, Q. M. & Wissing, M. P. (2012). Socio-demographic variables, general psychological well-being and the mental health continuum in an African context. Social Indicators Research, 105(3),419-442.
  • Kokko, K., Tolvanen, A. & Pulkkinen, L. (2013). Associations between personality traits and psychological well-being across time in middle adulthood. Journal of Research in Personality, 47(6), 748-756.
  • Kuyumcu, B. (2012). Türk ve İngiliz üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş duygusal farkındalık ve duygularını ifade etmelerinin ülke ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2),1-24.
  • Magelinskaitė, Š., Kepalaitė, A. & Legkauskas, V. (2014). Relationship between social competence, learning motivation and school anxiety in primary school. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116,2936-2940.
  • Malik, F. & Shujja, S. (2013). Social competence and school systems as predictor of academic achievement in high and low achieving Pakistani school children. Journal of Behavioural Sciences, 23(1),77-92.
  • Malkoç, A. & Yalçın, İ. (2015). Üniversite öğrencilerinde psikolojik dayanıklılık, sosyal destek, başa çıkma ve iyi-oluş arasındaki ilişkiler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(43),35-43.
  • Muris, P. (2002). Relationships between self-efficacy and symptoms of anxiety disoders and depression in a normal adolescent sample. Personality and Individual Differences, 32, 337-348.
  • Palancı, M. (2004). Üniversite öğrencilerinin sosyal kaygı problemlerini açıklama ve gidermeye yönelik gerçeklik terapisi oryantasyonlu bir yardım modelinin geliştirilmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
  • Park, N., Song, H. & Lee, K. M. (2014). Social networking sites and other media use, acculturation stress and psychological well-being among East Asian college students in the United States. Computers in Human Behavior, 36,138-146.
  • Ryan, R. M. & Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual Review of Psychology, 52(1),141-166.
  • Rydell, A.M., Hagekull, B. & Bohli G.(1997). Measurement of two social competence aspects in middle childhood. Developmental Psychology, 33(5), 824-833.
  • Ryff, C. D. (1989). Beyond Ponce de Leon and life satisfaction: New directions in quest of successful ageing. International Journal of Behavioral Development,12(1), 35-55.
  • Ryff, C. D. & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology, 69(4),719-727.
  • Ryff, C. D. & Singer, B. H. (2008). Know thyself and become what you are: A eudaimonic approach to psychological well-being. Journal of Happiness Studies,9(1),13-39.
  • Sandhu, D., Singh, B., Tung, S. & Kundra, N. (2012). Adolescent identity formation, psychological well-being and parental attitudes. Pakistan Journal of Psychological Research, 27(1),89-105.
  • Segrin, C. & Taylor, M. (2007). Positive interpersonal relationships mediate the association between social skills and psychological well-being. Personality and Individual Differences, 43, 637-646.
  • Shields, M. A. & Price, S. W. (2005). Exploring the economic and social determinants of psychological well‐being and perceived social support in England. Journal of the Royal Statistical Society, 168(3),513-537.
  • Skaalvik, E. M. & Skaalvik, S. (2010). Teacher self-efficacy and teacher burnout: A study of relations. Teaching and Teacher Education, 26,1059-1069.
  • Telef, B. B. (2011). Psikolojik iyi oluş ölçeği (PİOO): Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. 11. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, 3–5 Ekim, Selçuk- İzmir.
  • Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği (PİOO): Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 374-384.
  • Torres, J. B. & Solberg, S. V. (2001). Role of self-efficacy, stress, social integration and family support in Latino college student persistence and health. Journal of Vocational Behavior, 59, 53-63.
  • Uz-Baş, A. (2010). Sınıf-temelli bir sosyal beceri eğitimi programının ilköğretim dördüncü sınıf öğrencilerinin güvengenlik ve saldırganlık düzeyleri üzerindeki etkisi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7 (2),731-747.
  • Uzuntarla, Y., Uğrak, U. & Cihangiroğlu, N. (2016). Sürekli kaygı ile atılganlık arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 9 (42),1704-1711.
  • Voltan-Acar, N. & Öğretmen, T.(2007). Kendini belirleme (güvengenlik) ölçeği geliştirme çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(27), 67-78.
  • Voltan-Acar, N. & Whirter Mc. J. (2000). Ergen ve çocukla iletişim (öğretme, destekleme ve çocuk yetiştirme sanatı). Ankara: Us-A Yayıncılık.
  • Waterman, A. S. (1993). Two conceptions of happiness: Contrast of personal expressiveness (eudaimonia) and hedonic enjoyment. Journal of Personality and Social Psychology, 64,678-691.
  • Zhang, F., You, Z., Fan, C., Gao, C., Cohen, R., Hsueh, Y., et. al. (2014). Friendship quality, social preference, proximity prestige, and self-perceived social competence: Interactive influences on children's loneliness. Journal of School Psychology, 52(5),511-526.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section In This Issue
Authors

Orcid: 0000-0003-4090-1922
Author: Bünyamin ATEŞ (Primary Author)
Country: Turkey


Author: Oğuzhan ÇELİK

Bibtex @research article { erziefd403476, journal = {Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {2148-7758}, eissn = {2148-7510}, address = {Erzincan University}, year = {2018}, volume = {20}, pages = {444 - 460}, doi = {10.17556/erziefd.403476}, title = {Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Algılanan Sosyal Yetkinlik ve Güvengenlik}, key = {cite}, author = {ATEŞ, Bünyamin and ÇELİK, Oğuzhan} }
APA ATEŞ, B , ÇELİK, O . (2018). Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Algılanan Sosyal Yetkinlik ve Güvengenlik. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20 (2), 444-460. DOI: 10.17556/erziefd.403476
MLA ATEŞ, B , ÇELİK, O . "Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Algılanan Sosyal Yetkinlik ve Güvengenlik". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (2018): 444-460 <http://dergipark.org.tr/erziefd/issue/38912/403476>
Chicago ATEŞ, B , ÇELİK, O . "Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Algılanan Sosyal Yetkinlik ve Güvengenlik". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (2018): 444-460
RIS TY - JOUR T1 - Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Algılanan Sosyal Yetkinlik ve Güvengenlik AU - Bünyamin ATEŞ , Oğuzhan ÇELİK Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17556/erziefd.403476 DO - 10.17556/erziefd.403476 T2 - Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 444 EP - 460 VL - 20 IS - 2 SN - 2148-7758-2148-7510 M3 - doi: 10.17556/erziefd.403476 UR - https://doi.org/10.17556/erziefd.403476 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Erzincan University Journal of Education Faculty Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Algılanan Sosyal Yetkinlik ve Güvengenlik %A Bünyamin ATEŞ , Oğuzhan ÇELİK %T Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Algılanan Sosyal Yetkinlik ve Güvengenlik %D 2018 %J Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 2148-7758-2148-7510 %V 20 %N 2 %R doi: 10.17556/erziefd.403476 %U 10.17556/erziefd.403476
ISNAD ATEŞ, Bünyamin , ÇELİK, Oğuzhan . "Öğretmen Adaylarında Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcısı Olarak Algılanan Sosyal Yetkinlik ve Güvengenlik". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 / 2 (August 2018): 444-460. https://doi.org/10.17556/erziefd.403476