Matematik Eğitimi Alanında Gerçekleştirilen Seçici Problem Çözme Modeli ile İlgili Araştırmaların Tematik İçerik Analizi

Öz

Bu araştırmada, Türkiye'de matematik eğitimi alanında Seçici Problem Çözme (SPÇ) modeli ile ilgili yapılan çalışmaların tematik analizini yapmak amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Google Scholar ve YÖK (Ulusal Tez Merkezi) veri tabanlarında “seçici problem çözme” ve “selective problem solving” anahtar kelimeleri kullanılarak ulaşılan 11 çalışma analize dahil edilmiştir. Çalışmalar yıllarına, amaçlarına, kullanılan yöntemlere, örneklem gruplarına, örneklem sayısına, veri toplama araçlarına, veri analiz yöntemlerine ve sonuçlarına göre olmak üzere toplam 8 ölçüt temel alınarak analiz edilmiştir. Çalışmalar araştırmanın alt problemleri kapsamında yazar ve bir matematik eğitimi uzmanı tarafından incelenmiş, ulaşılan verilerin istatistiksel uyumuna bakılarak çalışmanın güvenirlik hesabı yapılmıştır. Araştırmaya dahil edilen 11 çalışmadan 1’inin (A10) yüksek lisans tezi, diğerlerinin ise makale olduğu görülmüştür. Yapılan analize göre çalışmaların 2013-2023 yılları arasında olduğu belirlenmiştir. En çok 7.sınıf düzeyinde araştırma yapılmıştır. Çoğunlukla nicel yöntem tercih edilerek yapılan araştırmalarda en çok test tekniği ile veri toplanmıştır. Çeşitli analiz yöntemlerinin sonucunda, çalışmaların çoğunun matematik problem çözme becerilerinin geliştirilmesi, öğrenci başarısı üzerindeki etkisi ve SPÇ modelinin etkililiğinin değerlendirilmesi üzerine yoğunlaştığı görülmüştür. Ayrıca, SPÇ modelinin matematiksel yaratıcılığı geliştirmeye odaklandığı da tespit edilmiştir. Sonuçlar, SPÇ modelinin matematik eğitiminde önemli bir araç olarak değerlendirildiğini ve öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Seçici problem çözme
• Matematik eğitimi
• Tematik içerik analizi

Thematic Content Analysis of Studies on The Selective Problem Solving Model in The Field of Mathematics Education

Öz

The research aims to analyze studies on the Selective Problem Solving (SPS) model in mathematics education in Turkey. Eleven studies from Google Scholar and YÖK databases, using keywords “seçici problem çözme” and “selective problem solving” were included. These studies were analyzed based on publication year, objectives, methods, sample groups and sizes, data collection tools, data analysis methods, and results. The author and a mathematics education expert conducted the analysis and checked the statistical consistency for reliability. Among the 11 studies, one was a master's thesis, and the rest were articles, spanning 2013 to 2023, with most research focusing on 7th-grade students. Predominantly, quantitative methods and test techniques were used for data collection. The studies aimed to enhance mathematical problem-solving skills, assess the impact on student achievement, and evaluate the effectiveness of the SPS model. Additionally, the SPS model was found to foster mathematical creativity. The findings indicate that the SPS model is a significant tool in mathematics education, effectively improving students' problem-solving abilities.

Anahtar Kelimeler

• Selective problem solving
• Mathematics education
• Thematic content analysis

Kaynakça

1. Bal-Sezerel, B. (2012). Seçici problem çözme (SPÇ) tekniğinin ilköğretim 6. ve 7. sınıf öğrencilerine yönelik matematik eğitimindeki sosyal geçerliğinin değerlendirilmesi. [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi].
2. Bal-Sezerel, B., & Sak, U. (2013). The selective problem solving model (SPS) and its social validity in solving mathematical problems. The International Journal of Creativity and Problem Solving, 23(1), 71-87.
3. Bassok, M. (2003). Analogical transfer in problem solving. J. E. Davidson & R.J. Sternberg (Editörler), The psychology of problem solving (s. 343-369). UK: Cambridge University Press.
4. Beghetto, R. A. (2007). Does creativity have a place in classroom discussions? Prospective teachers’ response preferences. Thinking Skills and Creativity, 2, 1-9.
5. Bernardo, A. B. (2001). Analogical problem construction and transfer in mathematical problem solving. Educational Psychology, 21(2), 137-150.
6. Chamberlin, S. A., & Moon, S. (2005). Model-eliciting activities: An introduction to gifted education. The Journal of Secondary Gifted Education, 17(1), 37-47.
7. Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174).
8. Çiltaş, A., Güler, G., ve Sözbilir, M. (2012). Türkiye’de matematik eğitimi araştırmaları: Bir içerik analizi çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 565-580.

9. Davidson, J. E., & Sternberg, R. J. (1984). The role of insight in intellectual giftedness. Gifted Child Quarterly, 28(2), 58-64.
10. Demiray, P. (2013). Proje tabanlı öğrenme modelinin etkililiği: Bir meta analiz çalışması. [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi].
11. Endardini, U. (2017). Pengaruh model pembelajaran selective problem solving (sps) terhadap kemampuan higher order thinking skill dan disposisi matematika. [Master’s thesis, Fakultas Ilmu Tarbiyah dan Keguruan].
12. Ergun, M. ve Çilingir, F. (2013). İlköğretim bölümünde yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi örneği. VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu, 85-90.
13. Ervynck, G. (2002). Mathematical creativity. In D. Tall (Ed.), Advanced mathematical thinking (pp. 42-53). Dordrecht: Springer.
14. Falkingham, L., & Reeves, R. (1998). Context analysis—A technique for analysing research in a field, applied to literature on the Management of R&D at the section level. Scientometrics, 42(2), 97-120.
15. Gentner, D. (1998). Analogy. In W. Bechtel, & G. Graham (Eds.), A companion to cognitive science (pp. 107-113). Malden, MA: Blackwell Publishing.
16. Haylock, D. W. (1997). Recognising mathematical creativity in schoolchildren. ZDM, 29(3), 68-74.
17. Joseph, L. (2009). An exploration of the role of the teacher through the lenses of four components of effective teaching in the algebra. Dissertation Abstract International, 70(07), (UMI No. 9315947).
18. Karabacak, F., & Kirişçi, N. (2019). A comparison of gifted and non-gifted students’ satisfaction about the use of selective problem-solving model in mathematics. Turkish Journal of Giftedness and Education, 9(2), 131-144.
19. Kirişçi, N. (2019). Seçici problem çözme modelinin yaratıcılık becerileri üzerindeki etkisinin ortaokul matematik dersinde incelenmesi. [Yayımlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi].
20. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1984). Qualitative data analysis: A sourcebook of new methods. Sage Publications.
21. Newton, L. D., & Newton, P. D. (2014). Creativity in 21st-century education. Prospects, 44, 575-589.
22. Novick, L. R., & Holyoak, K. J. (1991). Mathematical problem solving by analogy. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 17(3), 398-415.
23. Pambudiarso, R. B., Mariani, S., & Prabowo, A. (2016). Komparasi kemampuan pemecahan masalah materi geometri antara model SPS dan model sps dengan hands on activity. Kreano, Jurnal Matematika Kreatif-Inovatif, 7(1), 1-9.
24. Pham, H., & Cho, S. (2018). Nurturing mathematical creativity in schools. Türk Üstün Zekâ ve Eğitim Dergisi, 8(1), 65-82.
25. Polya, G. (1957). How to solve it (2nd ed.). Princeton University Press.
26. Richland, L. E., & McDonough, I. M. (2010). Learning by analogy: Discriminating between potential analogs. Contemporary Educational Psychology, 35(1), 28-43.
27. Runco, M. A. (1994). Conclusions concerning problem finding, problem solving, and creativity. In M. A. Runco (Ed.), Problem finding, problem solving, and creativity (pp. 272-290). Ablex Publishing.
28. Sak, U. (2011). Selective Problem Solving (SPS): A model for teaching creative problem solving. Gifted Education International, 27(3), 349-357.
29. Sawada, T. (2005). Developing lesson plans. In J. P. Becker & S. Shimada (Eds.), The open-ended approach: A new proposal for teaching mathematics (pp. 23-35). National Council of Teachers of Mathematics.
30. Silver, E. A. (1997). Fostering creativity through instruction rich in mathematical problem solving and problem posing. The International Journal on Mathematical Education, 29(3), 75-80.
31. Sternberg, J. R., & Williams, M. V. (1996). How to develop student creativity, association for supervision and curriculum development. Virginia: Alexandria.
32. Stoyanova, E., & Ellerton, N. F. (1996). A framework for research into students' problem posing in school mathematics. In P. C. Clarkson (Ed.), Technology in mathematics education (pp. 518-525). Mathematics Education Research Group of Australasia: The University of Melbourne.
33. Tatar, E., Kağızmanlı, T. B., ve Akkaya, A. (2013). Türkiye’deki teknoloji destekli matematik eğitimi araştırmalarının içerik analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (35), 33-45.
34. Torrance, E. (1972). Can we teach children to think creatively? The Journal of Creative Behavior, 6(2), 114-143.
35. Ulutaş, F. ve Ubuz, B. (2008). Matematik eğitiminde araştırmalar ve eğilimler: 2000 ile 2006 yılları arası. İlköğretim Online, 7(3), 614-626.
36. Yaşar, Ş., ve Papatğa, E. (2015). İlkokul matematik derslerine yönelik yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 113-124.