Araştırma Makalesi

Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları

Cilt: 12 Sayı: 1 26 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları

Öz

Bu çalışma, Karadağ’ın Avrupa Birliği’ne katılım sürecini AB koşulluluğu, müzakere performansı ve kurumsal dönüşümün sınırları bağlamında incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, Karadağ’ın 2024 sonrasında hız kazanan müzakere sürecinin hukukun üstünlüğü, kamu yönetimi ve yolsuzlukla mücadele alanlarında kalıcı ve işlevsel kurumsal dönüşüme ne ölçüde yansıdığını değerlendirmektir. Araştırma, nitel belge analizi ve politika analizi yöntemine dayanmaktadır. Avrupa Birliği kurumlarının güncel belgeleri, Avrupa Konseyi ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü/Yönetişim ve Yönetimi Geliştirme Desteği (Organisation for Economic Co-operation and Development/Support for Improvement in Governance and Management, OECD/SIGMA) gibi teknik izleme raporları, demokrasi göstergeleri ve AB koşulluluğu literatürü birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, Karadağ’ın teknik müzakere performansı bakımından Batı Balkanlar’daki en ileri adaylardan biri olduğunu göstermektedir. Olumlu Geçici Kriterler Değerlendirme Raporu (Interim Benchmark Assessment Report, IBAR) süreci, ardışık fasıl kapanışları, Reform Agenda, Tek Avro Ödeme Alanı’na (Single Euro Payments Area, SEPA) katılım ve Growth Plan kapsamındaki destekler bu ilerlemeyi güçlendirmiştir. Bununla birlikte hukukun üstünlüğü, yargı hesap verebilirliği, kamu yönetiminde liyakat ve yüksek düzey yolsuzlukla mücadele alanlarında uygulama açığı devam etmektedir. Çalışma, bu açığın idari kapasiteyle tek başına açıklanamayacağını, yargı atamaları, siyasal maliyetler, kurumsal direnç ve hesap verebilirlik mekanizmalarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Karadağ örneği, AB koşulluluğunun alanlara göre farklılaşan ve uygulama sonuçlarına bağlı olarak değişen çok katmanlı bir mekanizma olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yoktur.

Etik Beyan

Çalışmada katılımcılardan anket, görüşme, gözlem ya da deney yoluyla birincil veri veya kişisel veri içeren herhangi bir içerik kullanılmamıştır. Bu nedenle etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Balkans in Europe Policy Advisory Group. (2017). The crisis of democracy in the Western Balkans: An anatomy of stabilitocracy and the limits of EU democracy promotion. BiEPAG.
  2. Bieber, F. (2020). The rise of authoritarianism in the Western Balkans. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-22149-2
  3. Centre for Media Pluralism and Media Freedom. (2025). Montenegro: Media Pluralism Monitor 2025 results. European University Institute. https://cmpf.eui.eu/country/montenegro/
  4. Council of the European Union. (2026a, January 26). EU and Montenegro provisionally close another chapter in accession negotiations. https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/01/26/eu-and-montenegro-provisionally-close-another-chapter-in-accession-negotiations/
  5. Council of the European Union. (2026b, March 17). EU and Montenegro provisionally close chapter on Trans-European networks in accession negotiations. https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/03/17/eu-and-montenegro-provisionally-close-chapter-on-trans-european-networks-in-accession-negotiations/
  6. Diamond, L. (2002). Thinking about hybrid regimes. Journal of Democracy, 13(2), 21-35. https://doi.org/10.1353/jod.2002.0025
  7. Džankić, J., Keil, S., & Kmezić, M. (Eds.). (2019). The Europeanisation of the Western Balkans: A failure of EU conditionality? Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-319-91412-1
  8. EU-Montenegro Stabilisation and Association Parliamentary Committee. (2025). Declaration and recommendations: 24th meeting of the EU-Montenegro Stabilisation and Association Parliamentary Committee, 18-19 September 2025. European Parliament. https://www.europarl.europa.eu/cmsdata/298119/SAPC%2024%20-%20Declaration%20and%20Recommendations%20Final.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Avrupa Birliği, Bölgesel Çalışmalar, Uluslararası İlişkilerde Siyaset, Çağdaş Balkan Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

3 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

26 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Derin, M. (2026). Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1). https://doi.org/10.22466/acusbd.1943569
AMA
1.Derin M. Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları. AÇÜ U Sos Bil Der. 2026;12(1). doi:10.22466/acusbd.1943569
Chicago
Derin, Murat. 2026. “Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları”. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12 (1). https://doi.org/10.22466/acusbd.1943569.
EndNote
Derin M (01 Ağustos 2026) Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12 1
IEEE
[1]M. Derin, “Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları”, AÇÜ U Sos Bil Der, c. 12, sy 1, Ağu. 2026, doi: 10.22466/acusbd.1943569.
ISNAD
Derin, Murat. “Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları”. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 12/1 (01 Ağustos 2026). https://doi.org/10.22466/acusbd.1943569.
JAMA
1.Derin M. Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları. AÇÜ U Sos Bil Der. 2026;12. doi:10.22466/acusbd.1943569.
MLA
Derin, Murat. “Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları”. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 1, Ağustos 2026, doi:10.22466/acusbd.1943569.
Vancouver
1.Murat Derin. Avrupa Birliği’ne Katılım Sürecinde Karadağ: AB Koşulluluğu, Müzakere Performansı ve Kurumsal Dönüşümün Sınırları. AÇÜ U Sos Bil Der. 01 Ağustos 2026;12(1). doi:10.22466/acusbd.1943569

Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi

ACUSBDCreative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC) ile lisanslanmıştır.