A Mixed‐methodology Investigation of the Effect of the Drama Method on Students’ Attitudes toward Grammar

Öz

This mixed-method study examines the impact of drama-enhanced grammar activities on students' attitudes toward grammar. Utilizing an exploratory sequential mixed model, the research was conducted with 31 fifth-grade students in a lower secondary school in the provincial center of Bolu. Quantitative data were collected through the Attitudes Scale toward Turkish Grammar, while the qualitative data were obtained from Interview Forms and the Researcher's Diary. Hypothesis testing was used to analyze the quantitative dataset, while content analysis was employed for the qualitative data. As a result of the study, it was concluded that the drama method significantly influenced students' attitudes toward grammar. Student opinions and the researcher's diary entries revealed that the drama method facilitated comprehension, promoted learning and retention, created an engaging and experiential learning environment, increased motivation for learning Turkish and grammar knowledge, positively impacted friendships, and fostered enthusiasm for school.

Anahtar Kelimeler

• Grammar
• grammar teaching
• attitudes toward grammar
• drama method

Drama Yönteminin Öğrencilerin Dil Bilgisi Tutumlarına Etkisi: Bir Karma Yöntem Araştırması

Öz

Bu çalışmanın amacı drama destekli dil bilgisi etkinliklerinin öğrencilerin dil bilgisi tutumlarına etkisini belirlemektir. Karma yöntem araştırması olarak tasarlanan bu çalışmada açımlayıcı sıralı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bolu il merkezindeki bir ortaokulun 5. sınıfında öğrenim gören 31 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel verileri Dil Bilgisi Tutum Ölçeği'nden, nitel verileri Görüşme Formu ve Araştırmacı Günlüğü’nden elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde hipotez testleri kullanılmış, nitel verilerin analizindeyse içerik analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda drama yönteminin öğrencilerin dil bilgisi tutumları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır. Öğrenci görüşlerinden ve araştırmacı gözlemlerinden elde edilen veriler, drama yönteminin dil bilgisi konularını somutlaştırdığı için anlamayı kolaylaştırdığını, daha kalıcı bir öğrenme sağladığını, eğlenceli ve yaşantılara dayalı bir öğrenme ortamı oluşturduğunu, Türkçe dersini ve dil bilgisini sevdirdiğini, arkadaşlık ilişkilerini olumlu etkilediğini ve okula karşı heves oluşturduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• bilgisi
• dil bilgisi öğretimi
• dil bilgisi tutumu
• drama yöntemi

Kaynakça

1. Adıgüzel, Ö. (2015). Eğitimde yaratıcı drama (6. Baskı). İstanbul: Pegem Akademi.
2. Akar Vural, R., ve Somers, J. W. (2015). Hümanist ilköğretim programları için ilköğretimde drama: Kuram ve uygulama. İstanbul: Pegem Akademi.
3. Arslan, S. ve Göçer, A. (2019). Ortaokulda gerçekleştirilen dil bilgisi öğretimi durumunun öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (18), 297-326.
4. Ateş, M., Karataş, A. G. ve Aşcı, A. U. (2022). Ortaokul dil bilgisi konularının eğitim öğretim kursları öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi [MSKU Journal of Education], 9(1), 253- 273.
5. Aykaç, N. ve Ulubey, Ö. (2008). Yaratıcı drama yöntemi ile yapılandırmacılık ilişkisinin 2005 MEB ilköğretim programlarında değerlendirilmesi. Yaratıcı Drama Dergisi, 3(6), 25-44.
6. Aytaş, G. ve Özcan, Ş. (2019). Türkçe eğitimi konularını temel alan drama çalışmalarına yönelik bir inceleme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(1), 235-255.
7. Bulut, P. (2015). İlkokul öğrencilerine dil bilgisi öğretiminde bir yöntem önerisi: Yaratıcı Drama. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(37), 719-725.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. İstanbul: Pegem Akademi.

9. Creswell, J. W. (2017). Eğitim araştırmaları nicel ve nitel araştırmanın planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi. H. Ekşi (Çev. Ed.). İstanbul: Edam Yayınevi.
10. Çiçen, M. E. (2019). Değer eğitimi temelli drama programının 6. sınıf öğrencilerinin demokratik değerleri kazanmalarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
11. Demirci, K. (2017). Türkoloji için Dilbilim, Konular Kavramlar Teoriler. Ankara: Anı Yayıncılık.
12. Derman, S. (2008). Dil bilgisi öğretiminde metinlerin seçimi üzerine bir araştırma (7. sınıf) (Doktora tezi). Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
13. Dolunay, S. K. (2014). Dil bilgisi öğretimi. A. Güzel, H. Karatay (Ed.), Türkçe öğretimi el kitabı içinde (ss. 383-384). İstanbul: Pegem Akademi.
14. Erdem, İ. (2014). Konuşma eğitimi açısından dil bilgisi öğretimi. M. Özbay (Ed.), Türkçe eğitimi açısından dil bilgisi öğretimi içinde (ss. 229-230). İstanbul: Pegem Akademi.
15. Göçer, A. (2017). Türkçe özel öğretim yöntemleri. İstanbul: Pegem Akademi.
16. Göçer, A. ve Arslan, S. (2018). Türkiye’de dil bilgisi öğretimi üzerine hazırlanan lisansüstü tezler hakkında bir meta-analiz çalışması. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (KÜSBD), 8(1), 107-122.
17. Gülen Canlı, M. ve Tepeli, Y. (2019). Dil bilgisi öğretimi üzerine yapılmış doktora tezlerinin sistematik olarak incelenmesi. International Journal of Social Science Research, 8(2), 60-87.
18. İşcan, A. ve Kolukısa, H. (2005). İlköğretim ikinci kademe dil bilgisi öğretiminin durumu, sorunları ve çözüm önerileri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 299-308.
19. Karatay, H. ve Koçyiğit, S. (2020). Drama dersinin ortaokul öğrencilerine sağladığı yararlar ve uygulama sorunları. International Journal of Language Academy, 8(3), 463-479.
20. Kavcar, C. ve Oğuzkan F. (1987). Türkçe öğretimi özel öğretim yöntemleri. Eskişehir: AÖF Yayınları.
21. Koçyiğit, S. ve Karatay, H. (2022). Ortaokullardaki seçmeli drama dersinin uygulama sürecine yönelik görüşler. Yaratıcı Drama Dergisi, 17(2), 191-216.
22. Kodaz, A. (2007). Ortaöğretim 9. sınıflarda dil öğretiminde drama yönteminin etkililiği (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
23. Kurudayıoğlu, M. ve Özden, A. (2015). Türkçe öğretiminde drama. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(4), 26-40.
24. Maden, S. (2010b). Türkçe öğretmenlerinin drama yöntemini kullanmaya yönelik öz yeterlikleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 259-274.
25. MEB (2018). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı http://mufredat.meb.gov.tr/
26. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (Çev. S. Turan). Nobel Akademik Yayıncılık.
27. Morse, J. (1991). Negotiating commitment and involvement in the nurse–patient relationship. Journal of Advanced Nursing, 16, 455–468.
28. Ömeroğlu, A. F. ve Onan, B. (2021). Türkçe dil bilgisi tutum ölçeğinin (TDTÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(3), 978-992.
29. Önder, A. (2016). Yaşayarak öğrenme için eğitici drama (10. Basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
30. Öztürk, J. ve Ömeroğlu, A. F. (2015). Dil bilgisi öğretiminde kavram haritalarının kullanımı. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(31), 69-86.
31. Sağlam, M. S. (2013). Oyunların dil bilgisi öğretiminde ve kelime serveti etkinliklerindeki yeri (Yenilenen ilköğretim 5. sınıf ders kitapları örneği). Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(4), 274-285.
32. Salman, B. ve Aydın, İ. S. (2018). Yapılandırmacı yaklaşıma göre dil bilgisi öğretimine yönelik öğretmen görüşleri. Turkish Studies, 13(27), 1265-1284.
33. San, İ. (1990). Eğitimde Yaratıcı Drama. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 23, 573- 582.
34. Soysal, T. (2022). Türkçe öğretmenlerinin ortaokul dil bilgisi konu sıralamasına yönelik görüşleri: Sorunlar ve çözüm önerileri. Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (30), 1-19.
35. Şimşek, T., Topal, Y., Maden, S. ve Şahin, A. (2010). İlköğretim II. kademe Türkçe dersinde zarf (belirteç) konusunun drama yöntemi kullanılarak öğretimi. Millî Eğitim Dergisi, 186, 106-120.
36. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. (2019). Using Multivariate Statistics (6th Ed.). Boston: Allyn & Bacon.
37. Teke, S. ve Gedizli, M. (2016). Türkçe zamirlerin öğretiminde drama tekniği. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 12(5), 1056-1066.
38. Temizkan, M. (2014). Metin temelli dil bilgisi öğretimi ve uygulamaları. M. Özbay (Ed.), Türkçe eğitimi açısından dil bilgisi öğretimi içinde (s. 129-130) İstanbul: Pegem Akademi Yayıncılık.
39. Uygun, M. ve Katrancı, M. (2013). Sınıf öğretmenlerinin Türkçe derslerinde karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 255-270.
40. Yapıcı, M. (2004). İlköğretim dilbilgisi konularının çocuğun bilişsel düzeyine uygunluğu. İlköğretim Online, 3(2), 35-41.
41. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.