The Effect of Reading Circle Method on Students Reading Attitudes and Critical Reading Skills

Öz

This study aimed to investigate the effects of the reading circle method on the reading attitudes and critical reading skills of seventh-grade students. In this study, pre-test and post-test control group quasi-experimental design was used. The research participants consisted of 34 seventh-grade students, 17 of whom were in the control group and 17 of whom were in the experimental group, studying at a state lower secondary school in the Yahşihan district of Kırıkkale province in Türkiye. In the twelve-week practice, while the reading circle was applied in the experimental group, no planned critical reading training was given to the control group. "Critical Reading Scale" and "Attitude Scale towards Reading" developed by Ünal (2006) were used to obtain the quantitative data. Quantitative data were evaluated by the Mann-Whitney U and Wilcoxon sign test. The findings obtained in this study showed that the reading circle provided a slight increase in the reading attitudes and critical reading scores of the seventh-grade students, but this increase was not statistically significant. The findings suggested that reading circle applications should be implemented with more crowded working groups and for a longer period.

Anahtar Kelimeler

• Reading Education
• Reading Circle
• Critical Reading Skills
• Attitude towards Reading

Okuma Çemberi Yönteminin Öğrencilerin Okuma Tutumlarına ve Eleştirel Okuma Becerisine Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin okumaya ilişkin tutumlarına, eleştirel okuma becerilerine okuma çemberi yönteminin etkisini belirlemektir. Çalışmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma katılımcılarını Kırıkkale ili Yahşihan ilçesinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 17’si kontrol, 17’si deney grubunda olmak üzere toplam 34 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. On iki haftalık uygulamada deney grubuna okuma çemberi kullanılırken kontrol grubuna planlı herhangi bir eleştirel okuma eğitimi verilmemiştir. Araştırmanın nicel verilerini elde edebilmek için Ünal (2006) tarafından geliştirilen “Eleştirel Okuma Ölçeği” ve “Okumaya İlişkin Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Nicel veriler Mann-Whitney U ve Wilcoxon İşaret Testiyle değerlendirilmiştir. Bulgulara göre okuma çemberinin yedinci sınıf öğrencilerinin okumaya ilişkin tutum ve eleştirel okuma puanlarında küçük de olsa bir artış sağladığı ancak bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Bu kapsamda okuma çemberi uygulamalarının daha kalabalık gruplarla ve daha uzun süreli uygulanması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Okuma eğitimi
• okuma çemberi
• okumaya ilişkin tutum
• eleştirel okuma

Kaynakça

1. Adalı, O. (2010). Etkileşimli ve eleştirel okuma teknikleri. İstanbul: Toroslu Kitaplığı.
2. Aşılıoğlu, B. (2008). Bilişsel öğrenmeler için eleştirel okumanın önemi ve onu geliştirme yolları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (10), 1-11.
3. Avcı, S., Baysal, N. G., Mehtap, Y. A. (2013). Okuma çemberi yönteminin okuduğunu anlama becerisine etkisi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 6(4), 535- 550.
4. Avcı, S., Yüksel, A. (2011). Okuma çemberi yöntemine göre kitap okumanın öğrencilere bilişsel ve duyuşsal katkıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Educational Sciences: Theory & Practice, 11(3), 1285- 1300.
5. Avcı, S., Yüksel, A., Akıncı, T. (2010). Okuma alışkanlığı kazandırmada etkili bir yöntem: Okuma çemberi. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 32(32), 5-24.
6. Baki, Y. (2022). Okuma çemberi yönteminin eleştirel okuma öz yeterlik algısı ve eleştirel düşünme tutumuna etkisi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1(11), 277-301.
7. Balantekin, M. (2016). Okuma çemberi yönteminin okuduğunu anlama becerisine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale.
8. Bayraktar, M. (2012). Şematik öğrenme modelinin eleştirel okuma becerisini geliştirmeye etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.

9. Belet, Ş. D. (2011). Eleştirel okuma becerisinin geliştirilmesinde hikâye anlatma yönteminin kullanımı. Bilig, (59), 67-96.
10. Çakmak, Ş. (2022). Okuma çemberi yönteminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve eleştirel okuma becerileri üzerindeki etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
11. Çifçi, M. (2006). Eleştirel okuma. Belleten Dergisi Türkçenin Eğitimi Özel Sayısı, 54(2006/1), 55-80.
12. Doğan, B., Yıldırım, K., Çermik, H. ve Ateş, S. (2018). Okuma çemberleri: Niçin ve nasıl? Örnek bir uygulama. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(3), 747-765.
13. Doğanay, A. (2007). Üst düzey düşünme becerilerinin öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
14. Emiroğlu, H. (2014). Eleştirel okuma öğretiminin eleştirel okuma becerisine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Düzce Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Düzce.
15. Gliner, J. A., Morgan, G. A. ve Leech, N. L. (2015). Uygulamada araştırma yöntemleri desen ve analizi bütünleştiren yaklaşım. Ankara: Nobel Yayınları.
16. Jacques, R. Y. (1980). The effect of instruction in certaın critical reading skılls on the reading ability of college freshmen, Boston University School of Edıcation Submitted In Partial Fulfillment of The Requirements for TheDegree of Doctor Of Philosophy, Boston.
17. Kalaycı, Ş. (2006). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
18. Karasakaloğlu, N. ve Bulut B. (2012). Kurmaca metinlerin eleştirel okuma becerisini geliştirme aracı olarak kullanılması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (33), 95-109.
19. Karatay, H. (2015). Eleştirel düşünme ve okuma alışkanlığı becerilerinin geliştirilmesi için edebiyat halkası: Kitap eleştirisi modeli. Millî Eğitim, 45(208), 6-17.
20. Karatay, H. (2017). The effect of literature circles on text analysis and reading desire. International Journal of Higher Education, 6(5), 65-75.
21. Karatay, H. (2018). Okuma eğitimi kuram ve uygulama. Ankara: Pegem Akademi.
22. Kaya Tosun, D. (2018). Okuma çemberlerinin okuduğunu anlama, akıcı okuma, okuma motivasyonu ve sosyal beceriler üzerindeki etkisi ve okur tepkilerinin belirlenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
23. Köse, N. (2006). Dosyalama tekniği uygulaması ve değerlendirmesinin İngiliz dili eğitimi bölümü öğrencilerinin özerkliği ve eleştirel okuması üzerindeki etkileri (Yayımlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
24. Okur, T. (2019). Okuma çemberinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel okuma becerilerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
25. Özbay, M. ve Kaldırım, A. (2015). Okuma çemberi tekniğinin öğretmen adaylarının eleştirel okuma öz yeterlik algılarına etkisi. International Journal of Languages Education and Teaching, 3(2), 222-234.
26. Özdemir, E. (2018). Eleştirel okuma. İstanbul: Bilgi Yayınevi.
27. Özensoy, A. U. (2011). Eleştirel okumaya göre düzenlenmiş sosyal bilgiler dersinin eleştirel düşünme becerisine etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 13-25.
28. Özonat, Z. (2018). Çoklu ortama dayalı eleştirel okuma eğitiminin 6. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma becerilerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
29. Özüdoğru, M. (2016). Eleştirel söylemden eleştirel okumaya. Ankara: Anı Yayıncılık.
30. Rokhayati, T. ve Alvionita, E. (2022). The use of online literature circles to enhance the students critical reading skill. Journal of Languages and Language Teaching, 1(10), 94-101.
31. Pilav, S., Balantekin, M. (2017). Okuma çemberi yönteminin okuduğunu anlama becerisine etkisi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 149-170.
32. Sarı, T., Kurtuluş, E., ve Yücel Toy, B. (2017). Okuma çemberi yönteminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuma-anlama becerilerine etkisinin incelenmesi. Yıldız Journal of Educational Research, 2(2), 1-14.
33. Sevim, O. (Ed.) ve Söylemez, Y. (Ed.). (2018). Okuma eğitimi. Ankara: Nobel Yayınları.
34. Tan Hatun, E. ve Kurtlu, Y. (2019). Okuma çemberi yönteminin öğrencilerin eleştirel okuma becerilerine etkisi. EKEV Akademi Dergisi, (78), 191-204.
35. TDK. (2011). Türkçe sözlük. Ankara: TDK Yayınları.
36. Ünal, E. (2006). İlköğretim öğrencilerinin eleştirel okuma becerileri ile okuduğunu anlama ve okumaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
37. Yardım, L. (2021). Okuma çemberi tekniğinin söz varlığına, konuşma becerisine ve okuma tutumuna etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.