The Impact of Scamper Technique on the Development of Creative Writing and Creative Thinking Skills

Öz

The aim of this study was to examine the impact of the SCAMPER technique on creative writing and thinking skills. In the research carried out with a mixed method and an intertwined mixed design, a pre-test post-test experimental design without a control group was used in the quantitative part, and a case study design was used in the qualitative part. Participants who were selected through purposive sampling for the experimental group and convenience sampling for the qualitative part of the research consisted of 39 pre-service teachers at a Turkish Language Teaching Department of a university in northern part of Türkiye. Data was collected using the Creative Writing Rubric, the Creative Thinking Skills Assessment Rubric, and a semi-structured interview form. In order to examine the effect of the experimental procedure in the research, T-test for dependent groups was used to analyze the data obtained. The data obtained from semi-structured interviews were evaluated using descriptive analysis. The findings revealed a significant positive impact of the SCAMPER technique on post-test scores, including participants’ creative writing skills as well as originality, fluency and flexibility, vocabulary richness, sentence structure, organizational writing style, and grammar among the sub-dimensions of the scale. Significant positive differences were also observed in the post-test scores of creative thinking skills and sub-dimensions such as word fluency, connotation fluency, expression creativity, idea fluency, adaptation flexibility, redefinition, spontaneous flexibility, and originality. Participants found the combination step the most challenging but acknowledged its impact on improving imagination, generating original ideas, and enchancing creative language skills. Based on these results, incorporating the SCAMPER technique into creative writing lessons is recommended to enhance creative thinking skills.

Anahtar Kelimeler

• SCAMPER technique
• creative writing
• creative thinking

SCAMPER Tekniğinin Yaratıcı Yazma ve Yaratıcı Düşünme Becerilerinin Gelişimine Etkisi

Öz

Bu araştırmada SCAMPER tekniğinin yaratıcı yazma ve yaratıcı düşünme becerilerinin gelişimine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntemle gerçekleştirilen araştırma iç içe geçmiş karma desenle gerçekleştirilen araştırmanın nicel kısmında ön-test son-test kontrol grupsuz deneysel desen, nitel kısmında ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Bu desenle gerçekleştirilen araştırmada deneysel işlemdeki denekler, amaçlı örnekleme yoluyla nitel araştırma kısmındaki katılımcılar ise amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Türkiye’nin kuzeyindeki bir üniversitenin Türkçe Öğretmenliği Lisans Programında öğrenim gören 39 öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmadaki verilerin toplanmasında Yaratıcı Yazma Rubriği, Yaratıcı Düşünme Becerileri Değerlendirme Rubriği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada deneysel işlemin etkisini incelemek amacıyla elde edilen verilerin analizinde bağımlı gruplar için T-testi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler ise betimsel analiz kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre SCAMPER tekniği Türkçe öğretmeni adaylarının yaratıcı yazma becerilerini ve ölçeğin alt boyutları olan fikirlerin orijinalliği, düşüncelerin akıcılığı, düşüncelerin esnekliği, kelime zenginliği, cümle yapısı, organizasyon yazı tarzı, dilbilgisi boyutlarında son test puanları lehine manidar düzeyde farklılık olduğu belirlenmiştir. SCAMPER tekniğinin yaratıcı düşünme becerilerini ve ölçeğin alt boyutları olan kelime akıcılığı, çağrışım akıcılığı, anlatım yaratıcılığı, fikir akıcılığı, uyum esnekliği, yeniden tanımlama, kendiliğinden esneklik, orijinallik boyutunda son test puanları lehine manidar düzeyde farklılık olduğu tespit edilmiştir. SCAMPER tekniğine ilişkin görüşler incelendiğinde ise en çok birleştirme basamağında zorlandıkları, bu tekniğin hayal güçlerinin gelişimi, orijinal fikir oluşturma, yaratıcı dil becerilerinin gelişimine yüksek düzeyde etki ettiği yönünde görüş belirtmişlerdir. Bu sonuçlar doğrultusunda yaratıcı düşünme becerilerini geliştiren SCAMPER tekniğinden yaratıcı yazma derslerinde yararlanılması gerektiği önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• SCAMPER tekniği
• yaratıcı yazma
• yaratıcı düşünme

Kaynakça

1. Akkaya, N. (2011). İlköğretim 6. sınıf Türkçe dersinde yaratıcı yazma yaklaşımının Türkçe dersine yönelik tutuma etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 311-319.
2. Aksoy, G. (2005). Fen eğitiminde yaratıcı düşünme temelli bilimsel yöntem sürecinin öğrenme ürünlerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Zonguldak.
3. Altıparmak, T. (2019). Ortaokul 8. sınıf basit makineler ünitesinde SCAMPER tekniği uygulamalarının farklı değişkenler açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Aksaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aksaray.
4. Altıparmak, T. ve Eryılmaz-Muştu, Ö. (2021). The effects of SCAMPER technique activities in the 8th grade simple machines unit on students' academic achievement, motivation and attitude towards science lessons. International Journal of Educational Methodology, 7(1), 155-170.
5. Alyazad, M. N. (2014). The development of creative thinking in preschool teachers: The effects of SCAMPER program. International Journal of Psycho-Educational Sciences, 6(3), 81-87.
6. Andrade, H. G. (1997). Understanding rubrics. Educational Leadership, 54(4), 14-17.
7. Animasahun, R. A. (2014). Effects of scamper creativity training in the prevention of social problems among selected ınmates in nigeria prisons. Journal of Emerging Trends in Educational Research and Policy Studies (JETERAPS), 5(3), 301-305.
8. Argun, Y. (2004). Okulöncesi eğitimde yaratıcılık ve eğitimi. Ankara: Anı Yayıncılık.

9. Avcu, Y. E. (2014). Yaratıcı düşünme etkinliklerinin öğrencilerin yaratıcı düşünmelerine ve akademik başarılarına etkisi “coğrafya dersi örneği” (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
10. Baki, A. ve Gökçek, T. (2012). Karma yöntem araştırmalarına genel bir bakış. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 1-21.
11. Baş, Ş. (2018). Sanatsal yaratım sürecinde SCAMPER tekniğinin kullanılması (Yayımlanmamış doktora tezi). On Dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
12. Baş, Ş. ve Kaptan, A. Y. (2021). Sanatsal yaratım sürecinde SCAMPER tekniğinin kullanılması. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 10(3), 1126-1149.
13. Bilgili, G. Y. ve Kana, F. (2018). Yaratıcı yazma etkinliklerinin Türkçe öğretmeni adaylarının yazma becerisine etkisi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(26), 544-561.
14. Buser, J. K., Buser, T. J., Gladding, S. T. ve Wilkerson, J. (2011). The creative counselor: Using the SCAMPER model in counselor training. Journal of Creativity in Mental Health, 6(4), 256-273.
15. Büyüköztürk, Ş. (2007). Deneysel desenler: Öntest-sontest kontrol grubu desen ve veri analizi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
16. Ceran, O., Karaca, C., Eren, S. ve Karataş, S. (2015). SCAMPER tekniğinin öğrencilerin yaratıcı hikâye yazma becerilerine etkisi: bir hikâyeyi yeniden yazma örneği. International Journal of Language Academy, 3(4), 386-400.
17. Cheung, W. M., Tse. S. K. ve Tsang, H. W. (2003). Teaching creative writing skills to primary school children in Hong Kong: discordance between the view sand practices of language teachers. Journal of Creative Behavior, 37(2), 77-98.
18. Choi, J. N. (2004). Individual and contextual predictors of creative performance: The mediating role of psychological processes. Creativity Research Journal, 16, 187-199.
19. Covey, Stephen, R. (2006). Etkili insanların yedi alışkanlığı. (O. Nayır, F. Nayır ve D. Tekin, Çev.). İstanbul: Varlık Yayınları.
20. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma desenleri. S. B. Demir (Çev. Ed.). Ankara: Eğiten Yayın Dağıtım.
21. Creswell, J. W. (2017). Karma yöntem araştırmalarına giriş. M. Sözbilir. (Çev. Ed.). Ankara: Pegem A Yayın Dağıtım.
22. Creswell, J. W. ve Clark, P. (2014). Designing nan conducting mixed method research. California: SAGE Publications.
23. Creswell, J. W. ve Clark, P. (2011). Karma yöntem araştırmaları. Y. Dede ve S. B. Demir (Çev. Ed.). Ankara: Anı Yayıncılık.
24. Çeliker, D. ve Harman, G. (2015). The effect of the SCAMPER technique in raising awareness regarding the collection and utilization of solid waste. Journal of Education and Practice, 6(10), 149-159.
25. Çenberci, S. (2018). The investigation of the creative thinking tendency of prospective mathematics teachers in terms of different variables. Journal of Educationand Training Studies, 6(9), 78-85.
26. Çetingöz, D. (2002). Okulöncesi eğitimi öğretmenliği öğrencilerinin yaratıcı düşünme becerilerinin gelişiminin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
27. Çilci, N. (2019). SCAMPER (yönlendirilmiş beyin fırtınası) tekniğinin 5. ve 6. sınıf öğrencilerin yaratıcı yazılarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ordu.
28. Demirbaş, A. (2005). Biyoloji öğretiminde yaratıcı yazma uygulamaları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
29. Demircioğlu, G. (2009). Ölçme sonuçlarında bulunması gereken nitelikler. S. Çepni ve S. Akyıldız, (Ed.), Ölçme ve değerlendirme içinde (s. 29-60). Trabzon: Celepler Matbaacılık.
30. Diehl, J. C. ve Tassoul, M. (2018). Creativity techniques. [Online]: http://www.d4s-sbs.org/MD.pdf adresinden 21. 03.2023 tarihinde erişilmiştir.
31. Dolmaz, M. ve Kaya, E. (2018). 7. Sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazma becerileri ve dilsel becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 2(1), 22-41.
32. Durukan, E. ve Satılmış, S. (2021). 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve yaratıcı yazma becerileri arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 53-70.
33. Eberle, B. (1996). SCAMPER on: Games for imagination development. Creative games and activities for imagination development. New York: Prufrock Press Inc.
34. Erdönmez, İ. (2019). Özel yetenekli öğrencilerin coğrafya eğitiminde SCAMPER tekniği ile STEAM uygulamaları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
35. Erdem, A. R. ve Adıgüzel, D. C. (2019). The opinions of primary school teachers on their creative thinking skills. Eurasian Journal of Educational Research, 80, 25-38.
36. Çelik, E. A. (2015). 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde yaratıcı düşünme etkinliklerinin kullanımı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
37. Diehl, J. C. ve Tassoul, M. (2018). Creativity techniques. Erişim adresi: http://www.jcdiehl.nl/d4s-sbs/MD.pdf.
38. Fisher, R. (1995). Teaching children to think. United Kingdom: Stanley Thornes Publishers Ltd.
39. Glenn, R. E. (1997). SCAMPER for student creativity. Education Digest, 62, 67-68.
40. Guilford, J. P. (1950). Creativity. American Psychologist, 5, 444-454.
41. Guilford, J. P. (1967a). The nature of human intelligence. New York: McGraw-Hill.
42. Guilford, J. P. (1967b). Creativity: Yesterday, today and tomorrow. The Journal of Creative Behavior, 1(1), 3-14.
43. Guilford, J. P. (1959). Traits of creativity. Creativity and its Cultivation, 10, 141-161.
44. Guilford, J. P. (1983). Transformation abilities of functions. The Journal of Creative Behavior, 17(2), 75-83.
45. Guilford, J. P. (1972). Thurstone’s primary mental abilities and structure-of-intellect abilities. Psychological Bulletin, 77(2), 129-143.
46. Hoang, T. (2007). Creativity: A motivational tool for interest and conceptual understanding in science education. International Journal of Humanitiesand Social Science, 1(4), 209-215.
47. İslim, Ö. F. (2009). Bilgi ve iletişim teknolojileri dersinin SCAMPER (yönlendirilmiş beyin fırtınası) tekniğine göre işlenmesinin öğrencilerin yaratıcı problem çözme becerilerine ve akademik başarılarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
48. İslim, Ö. F. (2011). SCAMPER (yönlendirilmiş beyin fırtınası tekniği). Uluslararası Bilgisayar Teknolojileri Sempozyumu’nda sunulan bildiri (22-24 Eylül 2012). Fırat Üniversitesi, Elâzığ.
49. İşleyen, T. ve Küçük, B. (2013). Öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(21), 199-208.
50. Jelena P., Apple C. Y., Toby M. Y. ve Tong S. L. (2014). The feasibility of enhancement of knowledge and self-confidence in creativity: A plot study of a three-hour SCAMPER workshop on secondary students. Thinking Skills and Creativity, 14, 32-40.
51. Kapar Kuvanç, E. B. (2008). Yaratıcı yazma tekniklerinin öğrencilerin Türkçe dersine ilişkin tutumlarına ve Türkçe dersindeki başarılarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
52. Kaplan, A. ve Ercan, S. (2011). Yaratıcı düşünme tekniklerinden sinektik uygulamasına örnek bir araştırma: Çocuğun gözünde yaratıcılık. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 766-792.
53. Karataş, S. ve Tonga, E. (2016). Scamper (yönlendirilmiş beyin fırtınası) tekniğinin kullanımına yönelik öğretmen adaylarının görüşleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(4), 329-339.
54. Kaytez, N. (2015). SCAMPER eğitim programının beş yaşındaki çocukların yaratıcılığına olan etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
55. Kocatepe, O. (2017). Ortaokul 6. sınıf fen bilimleri dersi bitki ve hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme konusunda SCAMPER tekniğinin akademik başarıya etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ağrı.
56. Koray, Y. (2004). Fen eğitiminde yaratıcı düşünmeye dayalı öğretmen adaylarının yaratıcılık düzeylerine etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 40(40), 580-599.
57. Kutlu, Ö., Doğan, D. C. ve Karakaya, İ. (2008). Öğrenci başarısının belirlenmesi, performansa ve portfolyoya dayalı durum belirleme. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
58. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28, 563-575.
59. Lee, E. A. ve Seo, H. A. (2006). Understanding of creativity by Korean elementary teachers in gifted education. Creativity Research Journal, 18(2), 237-242.
60. Lin, Z. (1998). Snake's pillow and other stories. Hawaii: University of Hawaii Press.
61. Majid, D. A., Tan, A. ve Soh, K. (2013). Enhancing children’s creativity: An exploratory study on using the internet and SCAMPER as creative writing tools. The Korean Journal of Thinking and Problem Solving, 13(2), 67-81.
62. Moreno, D. P. ve Yang, M. C. (2014). Creativity in transactional design problems: non-intuitive findings of an expert study using SCAMPER. 13th International Design Conference (pp. 569-578). Online: designsociety.org.
63. Mert, E. L. (2014). Türkçe öğretmen adaylarının yaratıcı yazma örneklerinin çözümleyici puanlama yönergesi bağlamında değerlendirilmesi. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 14, 1-15.
64. Michalko, M. (2006). Thinker toys. A handbookof creative- thinking techniques. California: Ten Speed Press.
65. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. SAGE Publications.
66. Ming Yong, K. (2010). SCAMPER tekniğinin animasyon kullanan küçük çocukların yaratıcılıkları üzerindeki etkileri. Erken Çocukluk Eğitimi Dergisi, 12(2), 33-55.
67. Okka, A. ve Kırmızıoğlu, A. (2018). Eğitimde ekolojik okuryazarlık nasıl güçlenir, desteklenir? Ezberi bozmak- Kim değil, biz yaptık. Eğitimde İyi Örnekler Konferansı’nda sunulmuş bildiri (29.03.2018). Türkiye.
68. Orhan, K. (2017). Ortaokul 6. sınıf fen bilimleri dersi bitki ve hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme konusunda SCAMPER tekniğinin akademik başarıya etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ağrı.
69. Öncü, T. (2003). Torrance yaratıcı düşünme testleri-şekil testi aracılığıyla 12-14 yaşları arasındaki çocukların yaratıcılık düzeylerinin yaş ve cinsiyete göre karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, 43(1), 221-237.
70. Özaltay, N. (2020). Yönlendirilmiş beyin fırtınası (SCAMPER) tekniğinin fen bilgisi öğretmen adaylarının yaratıcılıklarına ve materyal motivasyonlarına olan etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
71. Özden, Y. (2014). Öğrenme ve öğretme. Ankara: PegemA Yayıncılık.
72. Özerbaş, M. A. (2011). Yaratıcı düşünme öğrenme ortamının akademik başarı ve bilgilerin kalıcılığa etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 675-705.
73. Öztürk, E. (2007). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazma becerilerinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
74. Öztürk, Ş. A. ve Darıca, N. (2003). Çocuk gelişimi ve okul öncesi eğitimi öğretmenliği, anaokulu öğretmenliği ve okul öncesi öğretmenliği lisans programlarında yer alan yaratıcılık ile ilgili derslere ilişkin görüşler. Eurasian Journal of Educational Research, 4(13), 10-21
75. Özkale, U., Kılıç, F. ve Yelken, T. Y. (2020). İlkokul öğrencilerinin görüşlerine göre fen bilimleri dersinde yapılan etkinliklerin yaratıcı düşünme becerileri açısından incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 7(3), 139-168.
76. Özözer, Y. (2008). Ne parlak fikir. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
77. Özyaprak, M. (2016). The effectiveness of SCAMPER technique on creative thinking skills. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 4(1), 31-40.
78. Polat, M. (2017). Sınıf öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile yaratıcılık düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adıyaman.
79. Poon, J. C. Y, Au, A. C. Y., Tong, T. M. Y. ve Lau, S. (2014). The feasibility of enhancement of knowledge and self-confidence in creativity: A pilot study of a three-hour SCAMPER workshop on secondary students. Thinking Skills and Creativity, 14, 32-40.
80. Rawlinson, J. G. (1995). Yaratıcı düşünme ve beyin fırtınası (Creative thinking and brain storming). (O. Değirmen, Çev.). İstanbul: Rota Yayıncılık.
81. Saban, A. ve Ersoy, A. (2017). Eğitimde nitel araştırma desenleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
82. Sak, U. (2020). Yaratıcılık gelişimi ve eğitimi. İstanbul: Vizitek Yayınları.
83. Sayan, Y. (2010). İlköğretim dördüncü sınıf fen ve teknoloji dersi için geliştirilen materyallerin yaratıcı düşünme becerisi, öz kavramı ve akademik başarı üzerindeki etkileri (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
84. Scott, G., Leritz, L. E. ve Mumford, M. D. (2004). The effectiveness of creativity training: A quantitative review. Creativity Research Journal, 16(4), 361-388.
85. Senemoğlu, N. (2005). Gelişim, öğrenme ve öğretim; kuramdan uygulamaya. Ankara: Spot Matbaacılık.
86. Serrat, O. (2017). The SCAMPER technique. Knowledge solutions: Tools, methods, and approaches to drive organizational performance. Singapore: Springer Singapore.
87. Seyhan, B. ve Bay, H. (2015). A qualitative study that the effect of SCAMPER technique on concept learning is analyzed: Ege university example. International Conference The Future of Education’da sunulan bildiri. Türkiye.
88. Sungur, N. (1997). Yaratıcı düşünce. İstanbul: Evrim Yayınevi.
89. Sünbül, A. M. (2002). Yaratıcılık ve birey. A. M. Sünbül (Ed.), Eğitime Yeni Bakışlar I içinde (s. 163-180). Konya: Mikro Yayınevi.
90. Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Ankara: Seçkin Yayınevi.
91. Temizkan, M. ve Yalçınkaya, M. (2013). İlköğretim 6. 7. 8. sınıf Türkçe öğretmenlerinin yaratıcı yazma etkinliklerini uygulama durumları. Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 70-91.
92. Tharwa, F. ve Farid, F. (2019). Using the SCAMPER model to develop translation skills for major students in the faculty of education. AWEJ forTranslation & Literary Studies, 3(2), 91-113.
93. Tican, C. (2019). Pre-service primary schooland pre-schoolteachers’ perception of individual entrepreneurship and opinions about their creative thinking tendency. International Journal of Educational Methodology, 5(4), 591-606.
94. Toksöz, F. (2018). Baştan yarat ki şaşırtabilesin. Eğitimde İyi Örnekler Konferansı’nda sunulan bildiri (29. 03. 2018). Türkiye.
95. Toraman, A. ve Altun, S. (2013). Application of the six thinking hats and SCAMPER techniques on the 7th grade course unit “Human and environment”: An exemplary case study. Mevlâna International Journal of Education, 3(4), 166-185.
96. Torrance, E. P. (1968). Education and the creative potential. Minneapolis, MN: University of Minnesota Press.
97. Torrance, E. P. (1972). Creative young women in today’s world. Exceptional Children, 38, 597-603.
98. Torrance, E. P. (1984). The role of creativity in identification of the gifted and talented. Gifted Child Quarterly, 28(4), 153-156.
99. Topoğlu, O. (2015). Eğitim fakültesinde öğrenim gören öğretmen adaylarının yaratıcılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: ADÜ örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 35, 371-383.
100. Tsai, L. L. (2019). Using text-based worked example to enhance the creative thinking development International Journal Of Creative Research And Studies, 3(2), 1-12.
101. Turgut, F. M. ve Baykul, Y. (2010). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
102. Üstündağ, T. (2014). Yaratıcılığa yolculuk. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
103. Vural, C, T. (2008). Sosyal bilgiler dersinde yaratıcı düşünme: Yeni ilköğretim programı beşinci sınıf sosyal bilgiler öğretiminde kullanılan etkinliklerin yaratıcılığı geliştirmesi açısından değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
104. Woodside, A. G. (2010). Brand‐consumer storytelling theory and research: Introduction to a special issue. Psychology & Marketing, 27(6), 531-540.
105. Wolk, S. (2001). The benefits of exploratory time. Educational Leadership, 59(2), 56-59.
106. Wu, T. T. ve Wu, Y. T. (2020). Applying project-based learning and SCAMPER teaching strategies in engineering education to explore the influence of creativity on cognition, personal motivation, and personality traits. Thinking Skills and Creativity, 35, 1-10.
107. Yağcı, E. (2012). Yönlendirilmiş beyin fırtınası tekniği: SCAMPER konusunda veli görüşleri üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 485-494.
108. Yalçın, A. (2018). Son bilimsel gelişmeler ışığında Türkçenin öğretim yöntemleri. Ankara: Akçağ Yayıncılık.
109. Yaman, S. ve Yalçın, N. (2005). Fen bilgisi öğretiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımının yaratıcı düşünme becerisine etkisi. İlköğretim Online, 4(1), 42-52.
110. Yıldırım, B. (2006). Öğretmenlerin yaratıcılığa bakış açısı ve anasınıfı çocuklarının yaratıcılık düzeylerinin, öğretmenin yaratıcılık düzeyine göre incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
111. Yıldırım, G. (2018). Yaratıcı yazma etkinliklerinin Türkçe öğretmeni adaylarının yazma becerisine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
112. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
113. Yıldız, V. (2011). Farklı düşünme etkinlikleri (SCAMPER). Ankara: Kök Yayıncılık.
114. Yıldız, V. ve İsrael, E. (2002). Yaratıcılığı geliştirmede bir yol: SCAMPER. Yaşadıkça Eğitim, 74(75), 53-55.
115. Yiğitalp, N. (2014). Yönlendirilmiş beyin fırtınası (SCAMPER) tekniğine dayalı eğitimin beş yaş çocuklarının problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
116. Yurdagül, H. (2005). Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması. XVI. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi’nde sunulmuş bildiri, Denizli.