Sınıf Öğretmenlerinin Dijital Okuryazar Olma Durumları

Öz

Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazar olma durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Çanakkale il merkezindeki ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 20 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak sınıf öğretmenleri ile gerçekleştirilen görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre sınıf öğretmenlerinin dijital teknolojileri yoğun bir şekilde kullandıkları, bu teknolojileri kullanırken karşılaştıkları sorunlarla başa çıkmak için çeşitli yöntemlere başvurdukları, dijital ortamlardan elde edilen bilginin güvenirliğine ve dijital ortamlardaki kendi gizlilik ve güvenliklerine ilişkin birçok farklı önlem aldıkları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Dijital okuryazarlık
• sınıf öğretmeni
• durum çalışması

Digital Literacy Status of Primary School Teachers

Öz

This study aims to examine the digital literacy levels of primary school teachers. In this context, the research was designed using a case study, one of the qualitative research methods. The study group consisted of 20 primary school teachers working in primary schools in the city center of Çanakkale. Data for the study were collected through interviews conducted with the primary school teachers using a semi-structured interview form developed by the researcher. The data obtained from the interviews were analyzed using content analysis, one of the qualitative data analysis methods. According to the results of the study, it was found that primary school teachers extensively used digital technologies, employed various methods to cope with problems encountered while using these technologies, and took many different measures regarding the reliability of information obtained from digital environments and their own privacy and safety in digital environments.

Anahtar Kelimeler

• Digital literacy
• primary school teacher
• case study

Kaynakça

1. Acar, Ç. (2015). Anne ve babaların ilkokul ortaokul lise öğrencisi çocukları ile kendilerinin dijital okuryazarlıklarına ilişkin görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Akgün, İ. H. ve Akgün, M. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 1006- 1024.
3. Almås, A. G., ve Krumsvik, R. (2007). Digitally literate teachers in leading edge schools in Norway. Journal of In-Service Education, 33(4), 479-497.
4. Arslan, A. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Sivas ili örneği. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 63-80.
5. Aydemir, Z., Sakız, G. ve Doğan, M. C. (2019). İlkokul düzeyinde dijital okuryazarlık becerileri rubriğinin geliştirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 48(1), 617-638.
6. Bennett, L. (2014). Learning from the early adopters: developing the digital practitioner. Research in Learning Technology, 22, 1-13.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
8. Calvani, A., Fini, A. ve Ranieri, M. (2009). Models and instruments for assessing digital competence at school. Tecnologie Didattiche, 48, 39-46.

9. Campbell, E. (2016). Pre-service teachers’ perceptions and practices: Integrating digital literacy into English education (Unpublished doctoral dissertation). University of Cape Town.
10. Chetty, K., Aneja, U., Mishra, V., Gcora, N. ve Josie, J. (2017) Bridging the digital divide: Skills for the new age. Economics: The Open-Access, Open-Assessment E-Journal, 12, 1-20.
11. Cote, T. ve Milliner, B. (2018). A survey of EFL teachers’digital literacy: a report from a Japanese university. Teaching English with Technology, 18(4), 71-89.
12. Creswell, J. W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Thousand Oaks. CA: Sage Publishing.
13. Çetin, O. (2016). Pedagojik formasyon programı ile lisans eğitimi fen bilimleri öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Erzincan University Journal of Education Faculty, 18(2), 658-685.
14. Direkçi, B., Akbulut, S. ve Şimşek, B. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (2018) ve ortaokul Türkçe ders kitaplarının dijital okuryazarlık becerileri bağlamında incelenmesi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 797-813.
15. Eshet, Y. (2004). Digital literacy: A conceptual framework for survival skills in the digitalera. Journal of Educational Multimedia and Hypermedia, 13(1), 93-106.
16. Gilster, P. (1997) Digital literacy. New York: John Wiley.
17. Goodfellow, R. (2011). Literacy, literacies and the digital in higher education. Teaching in Higher Education, 16(1), 131-144.
18. Göldağ, B. ve Kanat, S. (2018). Güzel sanatlar eğitimi alan öğrencilerin dijital okuryazarlık durumları. The Journal of Academic Social Science Studies, 70, 77-92.
19. Hague, C. ve Payton, S. (2010). Digital Literacy Across The Curriculum. UK: Furelab.
20. Hamutoğlu, N. B., Canan Güngören, Ö., Kaya Uyanık, G. ve Gür Erdoğan, D. (2017). Dijital okuryazarlık ölçeği: Türkçe’ye uyarlama çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 408-429.
21. Hobbs, R. (2010). Digital and media literacy: A plan Of action. A White Paper on the Digital and Media Literacy Recommendations of the Knight Commission on the Information Needs of Communities in a Democracy. Aspen Institute: Washington, DC.
22. Ilomäki, L., Kantosalo, A. ve Lakkala, M. (2011). What is digital competence? In Linked portal. Brussels: European Schoolnet.
23. Janssen, J., Stoyanov, S., Ferrari, A., Punie, Y., Pannekeet, K. ve Sloep, P.B. (2013). Experts' views on digital competence: Commonalities and differences. Computer & Education, 68, 473-481.
24. Kardeş, S. (2020). Erken çocukluk döneminde dijital okuryazarlık. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 827-839. h
25. Kazu, İ. Y. ve Erten, P.(2014). Öğretmen adaylarının sayısal yetkinlik düzeyleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 3(2), 132-152.
26. Kirschner, P. ve De Bruyckere, P. (2017). The myths of the digital native and the multitasker. Teaching and Teacher Education, 67, 135-142.
27. Korkmaz, M. (2020). Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir
28. Kozan, M. ve Özek, M. B. (2019). BÖTE bölümü öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ve siber zorbalığa ilişkin duyarlılıklarının incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29(1), 107-120.
29. Kozan, M. ve Bulut Özek, M. (2019). BÖTE bölümü öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ve siber zorbalığa ilişkin duyarlılıklarının incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29(1), 107-120.
30. Kuru, E. (2019). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık kavramına ilişkin görüşleri. Electronic Turkish Studies, 14(3), 1629 - 1648.
31. Martin, A. (2008). Digital literacy and the “Digital Society”. In C. Lankshear, & M. Knobel (Eds.), Digital literacies: Concepts, policies, and practices (pp. 151-176). New York: Peter Lang.
32. Martin, A. ve Grudziecki, J. (2006). DigEuLit: Concepts and tools for digital literacy development. Innovation in Teaching and Learning in Information and Computer Sciences, 5, 249-267.
33. Miles, M, B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
34. Ng, W. (2012) Can we teach digital natives digital literacy?. Computers & Education, 59, 1065-1078.
35. Ocak, G. ve Karakuş, G. (2018). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık öz-yeterliliği ölçek geliştirme çalışması. Kastamonu Education Journal, 26(5), 1427-1436.
36. Onursoy, S. (2018). Üniversite gençliğinin dijital okuryazarlık düzeyleri: Anadolu Üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 989-1013.
37. Öçal, F. N. (2017). İlkokul öğretmenleri ve velilerin kendileri ile velilerin çocuklarına ilişkin dijital okuryazarlık yeterlilik algıları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
38. Özaydın, A. ve Kumral, O. (2021). Dijital yerlilerin gözünden dijital okuryazarlık. JRES, 8(2), 362-377.
39. Özen, N. ve Topbaş, M. (2023). İnternet ortamında ve sosyal medyada doğru ve güvenilir sağlık bilgisi edinebilme. Farabi Tıp Dergisi, 2(2):27-32.
40. Özerbaş, M. A. ve Kuralbayeva, A. (2018). Türkiye ve Kazakistan öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. MSKU Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 16-25.
41. Özkan, O. (2020). Kişisel verilerin korunması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
42. Öztürk, Y. ve Budak, Y. (2019). öğretmen adaylarının kendilerine yönelik dijital okuryazarlık değerlendirmelerinin incelenmesi. Kesit Akademi Dergisi, (21), 156-172.
43. Pala, Ş. M. ve Başıbüyük, A. (2020). Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(3), 897-921.
44. Patton. M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
45. Rambousek, V., Štípek, J. ve Vaňková, P. (2016). Contents of digital literacy from the perspective of teachers and pupils. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 217, 354-362.
46. Rodríguez-de-Dios, I., Van Oosten, J. M. F. ve Igartua, J.-J. (2018). A study of the relationship between parental mediation and adolescents' digital skills, online risks and online opportunities. Computers in Human Behavior, 82, 186-198.
47. Sarıkaya, B. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının dijital okuryazarlık durumlarının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(62), 1098-1107.
48. Shopova, T. (2014). Digital literacy of students and its improvement at the university. Journal on Efficiency and Responsibility in Education and Science, 7(2), 26-32.
49. Ulaş, A. H. ve Ozan, C. (2010). Sınıf öğretmenlerinin eğitim teknolojileri açısından yeterlilik düzeyi?. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 63-84.
50. Uyar, A. (2021). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 198-211.
51. Üstündağ, M. T., Güneş, E. ve Bahçivan, E. (2017). Dijital okuryazarlık ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması ve fen bilgisi öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık durumları. Journal of Education and Future, (12), 19-29.
52. Yazıcıoğlu, A., Yaylak, E. ve Genç, G. (2019). Temel eğitim öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri (Ordu ve Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi örneği). Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 10(2), 274-286.
53. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
54. Yontar, A. (2019). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 815-824.