Skills-Based Turkish Language Course Exams: First Practical Examples in the Field

Öz

The purpose of this study was to examine skills-based Turkish language course exam questions and instructions in depth. The study utilized a case study design and examined sixth-grade Turkish language course written exam questions and practice exam instructions obtained from 10 different schools in a metropolitan city located in the western part of the Eastern Anatolia Region. The research data were obtained through structured forms prepared by the researcher and analyzed through content analysis and descriptive analysis. As a result of the research, it was concluded that the exam questions and instructions were mostly related to the learning outcomes, but they were not evenly distributed in terms of learning outcomes according to skills. According to the revised Bloom’s Taxonomy, it was concluded that there are prominent cognitive levels in the context of the skills aimed to be measured. Additionally, it was found that the prominent text type in the reading/writing and listening questions and instructions was narrative, and the neglected genre was poetry. Open-ended and short-answer question types were included in the reading/writing exams and listening practice exams.

Anahtar Kelimeler

• Turkish lesson
• skill-based
• measurement and evaluation

Beceri Temelli Türkçe Dersi Sınavları: Sahadaki İlk Uygulama Örnekleri

Öz

Bu araştırmanın amacı beceri temelli Türkçe dersi sınav sorularını ve yönergelerini derinlemesine incelemektir. Araştırmada durum çalışması deseninden yararlanılmıştır ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin batısında bulunan bir büyükşehirde 10 farklı okuldan edinilen altıncı sınıf Türkçe dersi yazılı sınav soruları ve uygulama sınavı yönergeleri incelenmiştir. Araştırma verileri; araştırmacı tarafından hazırlanan yapılandırılmış formlar aracılığıyla elde edilmiş, içerik analizi ve betimsel analizle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda incelenen soru ve yönergelerin; çoğunlukla kazanımlarla ilişkili olduğu ancak becerilere göre kazanımlar özelinde eşit bir biçimde dağılım göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne göre ise ölçülmesi hedeflenen beceriler bağlamında öne çıkan bilişsel düzeyler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada okuma/yazma ve dinleme soru ve yönergelerindeki metin türlerinde öne çıkan türün hikâye edici, ihmal edilen türün ise şiir olduğu; okuma/yazma sınavlarında ve dinleme uygulama sınavlarında açık uçlu ve kısa yanıtlı soru türlerine yer verildiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe dersi
• beceri temelli
• ölçme ve değerlendirme

Kaynakça

1. Akar, H. (2019). Durum çalışması (4. Bölüm). A. Saban ve A. Ersoy (Ed.), Eğitimde nitel araştırma desenleri 3. Baskı (s. 139-178). Ankara: Anı Yayıncılık.
2. Aktaş, E. (2017). Öğretmen adaylarının farklı metin türlerine yönelik soru sorma becerilerinin yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Electronic Turkish Studies, 12(25), 99-118.
3. Anderson, L. W., Krathwohl, D. R., Airasian, P., Cruikshank, K., Mayer, R., Pintrich, P., & Wittrock, M. (2001). A taxonomy for learning, teaching and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy. London: Longman Publishing.
4. Ateş, N. T. (2023). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki okuma metinlerinin okuma kazanımları açısından değerlendirilmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (32), 147-163.
5. Aydın, M. ve Uçgun, D. (2020). Ortaokul Türkçe dersi sınav sorularının program’daki kazanımlara göre incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 343-356.
6. Başol, G. (2019). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (6. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
7. Bekaroğlu, A. (2007). İlköğretim 6.sınıf Türkçe dersindeki yazılı sınav sorularının soru basamaklarına göre incelenmesi ve değerlendirilmesi (Kastamonu örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
8. Büyükalan Filiz, S., & Yıldırım, N. (2019). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının revize edilmiş Bloom Taksonomisine göre analizi. Elementary Education Online, 18(4), 1551-1573.

9. Calp, M. & Alpkaya, C. (2021). LGS Türkçe sorularının Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarına uygunluğu üzerine bir çalışma. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(2), 632- 654.
10. Çarkıt, C. (2018). Ortaokul Türkçe derslerinde dinleme becerisinin değerlendirilme sürecine yönelik öğretmen görüşleri. Journal Of Social And Humanities Sciences Research, 5(27), 2782-2793.
11. Çintaş Yıldız, D. (2015). Türkçe dersi sınav sorularının yeniden yapılandırılan Bloom taksonomisine göre analizi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 479-498.
12. Deniz, K., Tarakcı, R., & Karagöl, E. (2019). Okuma kazanımları açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 688-708.
13. Doğan Kahtalı, B. (2021). Evaluation of preservice Turkish language teachers’ text, theme, and acquisition preferences and questions they prepare regarding acquisition in designing process of reading activities. European Journal of Education Studies, 8(5), 229-255.
14. Erol, T. & Kavruk, H. (2021). Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'ne göre sınıflandırılması. Ana Dili Eğitim Dergisi, 9(4), 1421-1442.
15. Eyüp, B. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının hazırladığı soruların yeniden yapılandırılan Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(3), 965-982.
16. Eyüp, B. ve Kansızoğlu, N. (2021). 6. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki konuşma etkinlikleri üzerine bir inceleme. Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 366-385.
17. Forehand, M. (2005). Bloom's taxonomy: Original and revised. M. Orey (Ed.), ın Emerging perspectives on learning, teaching, and technology. Erişim Adresi: http://www.coe.uga.edu/epltt/bloom.htm.
18. Göçer, A. (2018). Süreç ve sonuç değerlendirme yöntem ve araçlarıyla Türkçe eğitiminde ölçme ve değerlendirme (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
19. Güftâ, H. & Zorbaz, K.Z. (2008). İlköğretim ikinci kademe Türkçe dersi yazılı sınav sorularının düzeyleri üzerine bir değerlendirme. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 205-218.
20. Güllereoğlu, H.D. (2022). Eğitim hedeflerinin sınıflanması ve test planının tasarlanması. R.N. Çıkrıkçı (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme içinde (s.91-132). Ankara: Anı Yayıncılık.
21. Güneş, F. (2021). Anlama Öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
22. Kanık Uysal, P. (2022). Türkçe dersi sınavlarında yer alan soruların üst düzey düşünme becerileri açısından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(1), 136-156.
23. Kanık Uysal, P., Akın Arıkan, Ç., Acar Erdol, T., Bayrak Özmutlu, E., ve Akyol, H. (2022). Türkçe dersi sınav sorularının özgünlük, madde türü, madde yazma ölçütleri ve bilişsel düzey açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 47(210), 259-280.
24. Kaplan, K. (2021). Ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan dinleme/izleme becerisini ölçmeye yönelik soruların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 626-645.
25. Karacoğlu, M. Ö. & Karakuş, N. (2022). Okuduğunu anlama becerisinin geliştirilmesinde metin kullanımı: Türkçe ders kitaplarındaki metinler üzerine bir inceleme. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö11, 50-78.
26. Karakoç Öztürk, B. & Yıldırım, B. (2022). Ortaokul düzeyindeki okuma etkinliklerine eleştirel bir bakış. International Journal of Languages' Education and Teaching, 10(1), 77-102.
27. Karatay, H. & Dilekçi, A. (2019, Haziran). Türkçe öğretmenlerinin kullandıkları ölçme araçları üzerine bir değerlendirme. 2. Uluslararası Dergi Karadeniz Sosyal Bilimler Sempozyumu’nda sunulan bildiri, Giresun. Erişim adresi: https://www.dergikaradeniz.com/giresun_bildiri_kitabi.pdf
28. Kartal, Ş. (2021). Nitel araştırmanın desenlenmesi. M. Çelebi (Ed.), Nitel araştırma yöntemleri içinde (s. 212-236). Ankara: Pegem Akademi.
29. Köse, E. (2015). Öğretimde ölçme ve değerlendirmenin planlanması. E. Karip (Ed.), Ölçme ve değerlendirme içinde (7. Baskı., s. 123-152). Ankara: Pegem Akademi.
30. Kutlu, Ö., Doğan, C. D. & Karakaya İ. (2017). Ölçme ve değerlendirme performansa ve portfolyoya dayalı durum belirleme (5. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
31. Masters, G. N. (2014). Assessment: Getting to the essence, ACER.
32. Mert, E. (2021). Anlama eğitimi. Ankara: Sonçağ Akademi.
33. Millî Eğitim Bakanlığı (2006). İlköğretim (6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
34. Millî Eğitim Bakanlığı (2023). Okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumları yönetmeliği. Erişim Adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/10/20231014.pdf
35. Millî Eğitim Bakanlığı (2023). Ölçme ve değerlendirme yönetmeliği. Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40317&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
36. Millî Eğitim Bakanlığı (2023). Yazılı ve uygulamalı sınavlar yönergesi. Erişim Adresi: https://odsgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_10/12115933_MEB_yazili_ve_uygulamali_sinavlar_yonergesi.pdf adresinden erişilmiştir.
37. Millî Eğitim Bakanlığı, (2019). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. sınıflar. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
38. Ölçme Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2023). 1. dönem konu soru dağılım tabloları. Erişim Adresi: https://odsgm.meb.gov.tr/www/konu-soru-dagilim-tablolari/icerik/1031
39. Ömeroğlu, A. F. (2024). Türkçe öğretmenlerinin uyguladığı sınav sorularının öğrenme alanları, ölçme değerlendirme yöntemleri ve bilişsel alan basamakları açısından incelenmesi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 14, 975-992.
40. Öztürk, H., Tağa, T. ve Ünlü, S. (2015). Türkçe dersine yönelik sınavlar ile ders kitaplarının metin türleri bakımından örtüşme düzeyleri. Millî Eğitim Dergisi, 207, 189-202.
41. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Çev. M. Bütün ve S.B. Demir). Ankara: Pegem Akademi.
42. Sur, E. (2022). Türkçe ders kitaplarında yer alan metin altı soruların yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne göre incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(1), 430-451.
43. Tan, Ş. (2014). Öğretimde ölçme ve değerlendirme KPSS el kitabı (10. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
44. Tarakcı, Ç., & Kayadibi, N. (2023). Metin türleri açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. Journal of Education and New Approaches, 6(1), 150-166.
45. Ünlü, S., Öztürk, H. ve Tağa, T. (2014). Türkçe dersinde uygulanan sınavlar üzerine bir değerlendirme. International Journal of Social Science, 28, 513-523.
46. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
47. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications (6th edition). Thousand Oaks, CA: Sage.
48. Yüceer, D. (2022). Türkçe öğretiminde soru hazırlamada yararlanılabilecek iki taksonomi: Bloom ve Barrett taksonomisinin karşılaştırmalı incelemesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 10(1), 67-84.